VIII U 66/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z 29 listopada 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. odmówił R. S. ponownego ustalenia wysokości emerytury. Organ rentowy powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20), który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o świadczenie przed 6 czerwca 2012 r. ZUS argumentował, że wyrok ten nie ma zastosowania, ponieważ nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, a ponadto emerytura R. S. została już wcześniej przeliczona decyzją z 12 stycznia 2021 r. bez pomniejszenia o kwoty pobranych wcześniej emerytur. R. S. złożyła odwołanie, domagając się ponownego obliczenia emerytury z pominięciem spornego przepisu. Sąd Okręgowy ustalił, że R. S. pobierała emeryturę wcześniejszą od 2008 r., a w 2013 r. złożyła wniosek o emeryturę w wieku powszechnym. Decyzją z 2013 r. przyznano jej emeryturę powszechną, obliczoną zgodnie z ówczesnymi przepisami, w tym z pomniejszeniem podstawy o kwoty pobranych emerytur wcześniejszych. Następnie, decyzją z 12 stycznia 2021 r., ZUS z urzędu przeliczył jej emeryturę powszechną, stosując przepisy art. 194i i 194j ustawy o emeryturach i rentach z FUS, co oznaczało brak pomniejszenia podstawy obliczenia o kwoty pobranych wcześniej emerytur. Wysokość emerytury powszechnej obliczona w 2021 r. była jednak nadal mniej korzystna niż emerytura wcześniejsza. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie R. S., uznając je za bezzasadne. Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie miał zastosowania do wnioskodawczyni, ponieważ jej emerytura została już wcześniej przeliczona przez ZUS w sposób zgodny z późniejszym orzeczeniem TK, tj. bez stosowania art. 25 ust. 1b ustawy. Sąd powołał się również na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania i wejścia w życie orzeczeń TK, wskazując na brak publikacji wyroku TK w Dzienniku Ustaw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przeliczania emerytur w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz wymogów publikacji tych orzeczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawczyni, której emerytura została już przeliczona przez ZUS przed wydaniem wyroku TK.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący pomniejszania podstawy wymiaru emerytury o kwoty pobranych wcześniej świadczeń ma zastosowanie do osoby, której emerytura została już przeliczona przez ZUS przed wydaniem wyroku TK, zgodnie z przepisami, które nie były przedmiotem kontroli konstytucyjności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania w sytuacji, gdy organ rentowy już wcześniej, przed wydaniem wyroku TK, przeliczył emeryturę wnioskodawczyni zgodnie z przepisami, które nie były objęte zakwestionowaną regulacją, a które okazały się korzystniejsze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ZUS prawidłowo odmówił ponownego ustalenia emerytury R. S., ponieważ decyzją z 12 stycznia 2021 r. przeliczył jej świadczenie bez stosowania art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który został później uznany za niezgodny z Konstytucją. Zastosowano przepisy art. 194i i 194j, które nie przewidywały pomniejszenia podstawy wymiaru. Emerytura obliczona w 2021 r. była nadal mniej korzystna niż wcześniejsza emerytura, więc ZUS kontynuował jej wypłatę. Tym samym, wyrok TK nie mógł wpłynąć na sytuację prawną wnioskodawczyni.
Czy publikacja wyroku Trybunału Konstytucyjnego na jego stronie internetowej lub w zbiorze orzecznictwa jest równoznaczna z ogłoszeniem w Dzienniku Ustaw w rozumieniu art. 190 Konstytucji RP i art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych?
Odpowiedź sądu
Nie, publikacja wyroku TK na jego stronie internetowej lub w zbiorze orzecznictwa nie jest ogłoszeniem w rozumieniu art. 190 Konstytucji RP i nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, jeśli wyrok nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące aktów normatywnych ogłoszonych w Dzienniku Ustaw powinny być ogłaszane w Dzienniku Ustaw. Publikacja na stronie internetowej TK nie jest równoznaczna z ogłoszeniem w rozumieniu Konstytucji, co uniemożliwia skuteczne żądanie wznowienia postępowania na tej podstawie, jeśli wyrok nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (12)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 194i
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis zastosowany przez ZUS przy przeliczeniu emerytury w 2021 r., który nie przewidywał pomniejszenia podstawy wymiaru o kwoty pobranych wcześniej emerytur.
u.e.r.f.u.s. art. 194j
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis zastosowany przez ZUS przy przeliczeniu emerytury w 2021 r., który nie przewidywał pomniejszenia podstawy wymiaru o kwoty pobranych wcześniej emerytur.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia odwołania jako bezzasadnego.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób składających wniosek o świadczenie przed 6 czerwca 2012 r. W przypadku wnioskodawczyni nie miał zastosowania, gdyż jej emerytura została przeliczona na podstawie innych przepisów.
u.e.r.f.u.s. art. 24
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa obliczenia emerytury.
k.p.a. art. 145a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do żądania wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
k.p.a. art. 145a § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania (miesiąc od wejścia w życie orzeczenia TK).
Konstytucja RP art. 190
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Reguluje wejście w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich publikację.
Konstytucja RP art. 67 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy prawa do zabezpieczenia społecznego, powiązany z orzeczeniem TK.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, powiązana z orzeczeniem TK.
u.o.a.n. art. 9 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Określa obowiązek ogłaszania orzeczeń TK w Dzienniku Ustaw.
u.o.a.n. art. 21
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Dotyczy wydawania Dziennika Ustaw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania do wnioskodawczyni, ponieważ jej emerytura została już przeliczona przez ZUS decyzją z 12 stycznia 2021 r. na podstawie przepisów art. 194i i 194j u.e.r.f.u.s., które nie przewidywały pomniejszenia podstawy wymiaru o kwoty pobranych wcześniej emerytur. • Emerytura obliczona w 2021 r. była nadal mniej korzystna niż emerytura wcześniejsza, co uzasadniało kontynuację wypłaty tej ostatniej. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, co uniemożliwia jego zastosowanie w kontekście wznowienia postępowania.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawczyni domagała się ponownego ustalenia wysokości emerytury w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r., uznający za niezgodny z Konstytucją art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Godne uwagi sformułowania
wyrok Trybunału z 4 czerwca 2024 r. nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, a zatem brak jest podstaw do wznowienia postępowania. • organ rentowy, ponownie obliczając wysokość emerytury ubezpieczonej w wieku powszechnym nie zastosował już przepisu art. 24 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który był przedmiotem kontroli konstytucyjności TK w sprawie SK 140/20, bo do wnioskodawczyni – z uwagi na rok urodzenia miały zastosowanie przepisy art. 194i oraz 194j ustawy o emeryturach i rentach z FUS i organ je zastosował wydając decyzję z 12 stycznia 2021 r.
Skład orzekający
Jacek Chrostek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przeliczania emerytur w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz wymogów publikacji tych orzeczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawczyni, której emerytura została już przeliczona przez ZUS przed wydaniem wyroku TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które miało potencjalnie wpłynąć na wiele emerytur, ale pokazuje, jak złożone mogą być procedury i jak ważne jest indywidualne działanie ZUS.
“Wyrok TK a Twoja emerytura: dlaczego ZUS mógł odmówić przeliczenia świadczenia?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.