VIII U 649/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zmienił decyzję ZUS, uznając, że wnioskodawczyni nie musi zwracać nienależnie pobranych świadczeń postojowych, ponieważ wniosek został złożony w odpowiednim terminie.
Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń postojowych przez K. G. ZUS początkowo zobowiązał ją do zwrotu 6240 zł, a następnie po zmianie decyzji 1162,68 zł. K. G. odwołała się, argumentując, że kluczowa jest data złożenia wniosku u zleceniodawcy, a nie jego późniejsze przekazanie do ZUS. Sąd Okręgowy przychylił się do jej stanowiska, uznając, że wniosek został złożony w terminie, a tym samym świadczenia nie były nienależnie pobrane.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. decyzją z dnia 30 grudnia 2020 r. zobowiązał K. G. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń postojowych w łącznej kwocie 6.240,00 zł. Organ rentowy ustalił, że płatnik składek wskazał niewłaściwą kwotę przychodu za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku, co skutkowało wypłatą świadczenia w wyższej kwocie niż przysługująca. K. G. odwołała się od tej decyzji. Następnie ZUS decyzją z dnia 26 stycznia 2021 r. zmienił poprzednią decyzję, zobowiązując ją do zwrotu kwoty 1.162,68 zł. K. G. ponownie wniosła odwołanie, podnosząc, że organ rentowy niewłaściwie przyjął datę złożenia wniosku, a decydująca jest data jego złożenia u zleceniodawcy jako pośrednika. Sąd Okręgowy połączył sprawy i ustalił, że umowa zlecenia obowiązywała do 21 maja 2020 r., a przychód za marzec 2020 r. wyniósł 1692,44 zł, a za kwiecień 2020 r. - 896,41 zł. Wniosek o świadczenie postojowe został złożony przez płatnika do ZUS w dniu 22 maja 2020 r., choć wnioskodawczyni wskazała datę 30 kwietnia 2020 r. Sąd uznał, że kluczowa jest data złożenia wniosku przez ubezpieczonego u zleceniodawcy, a nie data jego przekazania do ZUS. Przyjął, że przychód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (marzec 2020 r.) był prawidłowo wskazany, a tym samym świadczenia nie były nienależnie pobrane. W konsekwencji, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, uznając, że wnioskodawczyni nie ma obowiązku zwrotu pobranych świadczeń.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Decydująca jest data złożenia wniosku przez ubezpieczonego u zleceniodawcy, ponieważ to od tej daty należy badać przesłanki prawa do świadczenia, w tym wysokość przychodu z miesiąca poprzedzającego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zleceniodawca pełni jedynie rolę pośrednika w przekazaniu wniosku, a ubezpieczony nie ma wpływu na termin jego przekazania do ZUS. Opóźnienie w przekazaniu wniosku przez płatnika nie może negatywnie wpływać na uprawnionego, który złożył wniosek w odpowiednim terminie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS
Strona wygrywająca
K. G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (12)
Główne
ustawa COVID-19 art. 15zx § ust. 1 i 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Określa obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń postojowych.
ustawa COVID-19 art. 15zq § ust. 1 pkt 2 i ust. 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Określa, komu przysługuje świadczenie postojowe w związku z umowami cywilnoprawnymi.
ustawa COVID-19 art. 15zq § ust. 5
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Określa warunki przysługiwania świadczenia postojowego dla osób wykonujących umowy cywilnoprawne (data zawarcia umowy, wysokość przychodu, brak innych ubezpieczeń).
ustawa COVID-19 art. 15zr § ust. 1 i 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Określa wysokość świadczenia postojowego.
ustawa COVID-19 art. 15zs § ust. 1 i 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Określa sposób składania wniosku o świadczenie postojowe przez osoby wykonujące umowy cywilnoprawne (za pośrednictwem zleceniodawcy).
ustawa COVID-19 art. 15zs § ust. 4 pkt d)
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Określa obowiązek zleceniobiorcy złożenia oświadczenia o niepodleganiu ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu oraz o wysokości uzyskanych przychodów z innych umów.
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 i 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa do wydania decyzji przez ZUS.
u.s.u.s. art. 83 § ust. 6
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa do zmiany decyzji przez ZUS.
k.p.c. art. 477 14 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd.
k.p.c. art. 477 13 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku zmiany decyzji przez organ rentowy.
Pomocnicze
ustawa COVID-19 art. 15zs § ust. 7
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Określa termin na składanie wniosków o świadczenie postojowe.
k.c.
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące odsetek ustawowych za opóźnienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Data złożenia wniosku o świadczenie postojowe przez ubezpieczonego u zleceniodawcy jest decydująca dla oceny uprawnienia. Opóźnienie w przekazaniu wniosku przez płatnika nie może obciążać ubezpieczonego. Wskazany przychód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku był prawidłowy.
Odrzucone argumenty
Przychód wskazany we wniosku był nieprawidłowy, ponieważ pochodził z niewłaściwego miesiąca. Świadczenie zostało wypłacone w kwocie wyższej niż należna.
Godne uwagi sformułowania
data jego złożenia u zleceniodawcy jako pośrednika, przekazanie wniosku do ZUS przez zleceniodawcę ma już wyłącznie charakter formalno – techniczny. Przedstawienie przez płatnika wniosku do organu rentowego z opóźnieniem, nie może wywoływać negatywnych konsekwencji dla rzeczywistego uprawnionego, bo w momencie złożenia wniosku nie ma on wpływu na jego dalszy los. Nie można przy tym zakładać, że racjonalny prawodawca wprowadza przepis, który pozwala na złożenie wniosku o świadczenie postojowe po odwołaniu stanu epidemii, jednocześnie ustanawiając takie ograniczenia, które nie pozwalają w żadnym stanie faktycznym na uzyskanie świadczenia po złożeniu wniosku w tym czasie.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu złożenia wniosku o świadczenie postojowe w kontekście roli zleceniodawcy jako pośrednika oraz skutków opóźnienia w przekazaniu wniosku do ZUS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19 i umowami cywilnoprawnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia pomocowego wprowadzonego w czasie pandemii i wyjaśnia kluczową kwestię proceduralną dotyczącą terminu złożenia wniosku, która mogła mieć wpływ na wiele osób.
“Kiedy liczy się data złożenia wniosku? Sąd rozstrzyga o świadczeniach postojowych w pandemii.”
Dane finansowe
WPS: 6240 PLN
zwrot nienależnie pobranych świadczeń postojowych: 1162,68 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyUZASADNIENIE Decyzją z dnia 30 grudnia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. na podstawie art. 15zx ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z późn. zm.) w związku z art. 83 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, z późn. zm.), zobowiązał K. G. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń postojowych wypłaconych w dniach: 2 czerwca 2020 r., 2 lipca 2020 r., 4 sierpnia 2020 r. w łącznej kwocie 6.240,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia postojowego do dnia zwrotu. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż płatnik składek (...) złożył za K. G. w dniu 22 maja 2020 r. wniosek (...) o wypłatę świadczenia postojowego, w którym wykazał miesięczny przychód wynikający z umowy w kwocie 1692,44 zł i przychód osiągnięty w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku w kwocie 1692,44 zł i na podstawie tych danych wypłacono wnioskodawczyni świadczenie postojowe w kwocie 2080,00 zł. Organ rentowy wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego z płatnikiem ustalono, że płatnik wskazał niewłaściwą kwotę przychodu za miesiąc poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, tj. kwotę 1692,44 zł, zamiast 896,41 zł. W związku z powyższym K. G. nie przysługuje prawo do świadczeń postojowych na podstawie wniosków złożonych w dniach: 30 kwietnia 2020 roku, 28 czerwca 2020 roku i 6 lipca 2020 roku w łącznej kwocie 6240,00 zł (3x2080,00 zł). /decyzja k.11-12 akt ZUS/ K. G. odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę i zwolnienie z obowiązku zwrotu spornej kwoty oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że co prawda organ rentowy nie wskazał, z jakiego powodu przyjął, że płatnik wskazał nieodpowiedni przychód, to zdaniem wnioskodawczyni przyczyną jest niewłaściwe przyjęcie przez organ rentowy daty, w jakiej został złożony wniosek. W ocenie ubezpieczonej datą złożenia wniosku przez osobę uprawnioną jest data jego złożenia u zleceniodawcy jako pośrednika, przekazanie wniosku do ZUS przez zleceniodawcę ma już wyłącznie charakter formalno – techniczny. /odwołanie k. 3-7/ Decyzją z dnia 26 stycznia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. na podstawie art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, z późn. zm.) zmienił decyzję z dnia 30 grudnia 2020 roku w ten sposób, że zobowiązał K. G. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego w wysokości 1162,68 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia postojowego do dnia zwrotu. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż płatnik składek (...) złożył za K. G. w dniu 22 maja 2020 r. wniosek (...) o wypłatę świadczenia postojowego, w którym wykazał miesięczny przychód wynikający z umowy w kwocie 1692,44 zł i przychód osiągnięty w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku w kwocie 1692,44 zł i na podstawie tych danych wypłacono wnioskodawczyni świadczenia postojowe w kwotach po 2080,00 zł (x3). Organ rentowy wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego z płatnikiem ustalono, że płatnik wskazał niewłaściwą kwotę przychodu za miesiąc poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, tj. kwotę 1692,44 zł, zamiast 896,41 zł. Z uwagi na fakt, że kwota przychodu osiągniętego w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku była niższa od 1299,99 zł (mniej niż 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2020 r.) Oddział mógł uprawnionej wypłacić świadczenie postojowe w kwocie (...) ,44, tj. w wysokości wynagrodzenia z tej umowy. W związku z powyższym K. G. jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń postojowych w łącznej wysokości 1162,68 zł. /decyzja k.11-12 akt ZUS/ K. G. odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę i zwolnienie z obowiązku zwrotu spornej kwoty oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że co prawda organ rentowy nie wskazał, z jakiego powodu przyjął, że płatnik wskazał nieodpowiedni przychód, to zdaniem wnioskodawczyni przyczyną jest niewłaściwe przyjęcie przez organ rentowy daty, w jakiej został złożony wniosek. W ocenie ubezpieczonej datą złożenia wniosku przez osobę uprawnioną jest data jego złożenia u zleceniodawcy jako pośrednika, przekazanie wniosku do ZUS przez zleceniodawcę ma już wyłącznie charakter formalno – techniczny. /odwołanie k. 3-7 akt VIII U 649/21/ Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołań, wywodząc jak w zaskarżonych decyzjach. Ponadto podniósł, iż w związku z tym, że wniosek został złożony przez płatnika w dniu 22 maja 2020 r, winien być wzięty pod uwagę przychód z miesiąca kwietnia ustalony przez organ w postępowaniu wyjaśniającym w kwocie 896,41 zł, a nie z marca wskazany we wniosku w kwocie 1692,44 zł, zatem pobrane świadczenia były w części nienależne. /odpowiedzi na odwołania- k. 11-12, k.9-10 akt VIII U 649/21/ Zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2021r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy VIII U 649/21 ze sprawą VIII U 248/21. /zarządzenie – k.15 akt VIII U 649/21/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością byli związani umową zlecenia w okresie od 22 lutego 2020 roku do 21 maja 2020 roku. /umowa zlecenie k. 16 akt ZUS/ Przychód wnioskodawczyni z tytułu wskazanej umowy zlecenia za marzec 2020 roku wyniósł 1692,44 zł, a za kwiecień 2020 roku - 896,41 zł. /okoliczność bezsporna/ W dniu 30 kwietnia 2020 roku K. G. złożyła wniosek o świadczenie postojowe w związku z przeciwdziałaniem skutkom wywołanym C. -19 dla umów cywiolnoprawnych, w którym wskazano, że łączyła go z płatnikiem - (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością umowa zlecenie w okresie od 22 lutego 2020 roku do 21 maja 2020 roku oraz że nastąpiło ograniczenie jej wykonywania, a miesięczny przychód, który wynika z umowy to 1692,44 zł, przychód osiągnięty w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wyniósł 1692,44 zł. Ubezpieczona oświadczyła zleceniodawcy, że nie podlega ubezpieczeniu z innego tytułu, wysokość uzyskanych przychodów z innych umów cywilnoprawnych w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku wynosi 0 zł. /wniosek – k. 5-6 akt ZUS / Wniosek ten został złożony przez płatnika do ZUS w dniu 22 maja 2020 roku. /okoliczność bezsporna ,wniosek – k. 5-6 akt ZUS / W dniach 28 czerwca 2020 roku i 6 lipca 2020 roku ubezpieczona złożyła wnioski o świadczenia postojowe za kolejne okresy. /okoliczność bezsporna, wnioski – k. 1-4 akt ZUS / Wnioskodawczyni otrzymała świadczenia postojowe w łącznej kwocie 6240,00 zł (3x2080,00 zł). /okoliczność bezsporna/ Zaskarżoną decyzją z dnia 30 grudnia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. na podstawie art. 15zx ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z późn. zm.) w związku z art. 83 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, z późn. zm.), zobowiązał K. G. do zwrotu nienależnie pobranego świadczeń postojowych wypłaconych w dniach: 2 czerwca 2020 r., 2 lipca 2020 r., 4 sierpnia 2020 r. w łącznej kwocie 6.240,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia postojowego do dnia zwrotu. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż płatnik składek (...) złożył za K. G. w dniu 22 maja 2020 r. wniosek (...) o wypłatę świadczenia postojowego, w którym wykazał miesięczny przychód wynikający z umowy w kwocie 1692,44 zł i przychód osiągnięty w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku w kwocie 1692,44 zł. i na podstawie tych danych wypłacono wnioskodawczyni świadczenie postojowe w kwocie 2080,00 zł. Organ rentowy wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego z płatnikiem ustalono, że płatnik wskazał niewłaściwą kwotę przychodu za miesiąc poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, tj. kwotę 1692,44 zł, zamiast 896,41 zł. W związku z powyższym K. G. nie przysługuje prawo do świadczeń postojowych na podstawie wniosków złożonych w dniach: 30 kwietnia 2020 roku, 28 czerwca 2020 roku i 6 lipca 2020 roku w łącznej kwocie 6240,00 zł (3x2080,00 zł). /decyzja k.11-12 akt ZUS/ Zaskarżoną decyzją z dnia 26 stycznia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. na podstawie art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, z późn. zm.) zmienił decyzję z dnia 30 grudnia 2020 roku w ten sposób, że zobowiązał K. G. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego w wysokości 1162,68 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia postojowego do dnia zwrotu. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż płatnik składek (...) złożył za K. G. w dniu 22 maja 2020 r. wniosek (...) o wypłatę świadczenia postojowego, w którym wykazał miesięczny przychód wynikający z umowy w kwocie 1692,44 zł i przychód osiągnięty w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku w kwocie 1692,44 zł i na podstawie tych danych wypłacono wnioskodawczyni świadczenia postojowe w kwotach po 2080,00 zł (x3). Organ rentowy wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego z płatnikiem ustalono, że płatnik wskazał niewłaściwą kwotę przychodu za miesiąc poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, tj. kwotę 1692,44 zł, zamiast 896,41 zł. Z uwagi na fakt, że kwota przychodu osiągniętego w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku była niższa od 1299,99 zł (mniej niż 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2020 r.) Oddział mógł uprawnionej wypłacić świadczenie postojowe w kwocie (...) ,44, tj. w wysokości wynagrodzenia z tej umowy. W związku z powyższym K. G. jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w wysokości 1162,68 zł. /decyzja k.11-12 akt ZUS/ Powyższych ustaleń Sąd dokonał na podstawie niespornych w sprawie dowodów w postaci dokumentów załączonych do akt sprawy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych, odwołanie jest zasadne. Prawo do świadczenia postojowego wynika z ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842) Świadczenie to przysługuje, gdy w następstwie wystąpienia (...) 19 doszło do przestoju w prowadzeniu działalności odpowiednio przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą albo przez zleceniodawcę lub zamawiającego, z którymi została zawarta umowa cywilnoprawna w rozumieniu art. 15zq ust. 1 pkt 2 i ust. 3 cytowanej ustawy. Zgodnie z art. 15zq ust. 1 pkt 2 tej ustawy, osobie wykonującej umowę agencyjną, umowę zlecenia, inną umowę o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowę o dzieło przysługuje świadczenie postojowe. W myśl art. 15zq ust. 5 ustawy osobie wykonującej umowę cywilnoprawną świadczenie postojowe przysługuje, jeżeli: 1) umowa cywilnoprawna została zawarta przed dniem 1 kwietnia 2020 r. 2) przychód z umowy cywilnoprawnej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek o świadczenie postojowe, nie był wyższy od 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obowiązującego na dzień złożenia wniosku; 3) nie podlega ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu. Zgodnie z art. 15 zr ust. 1 i 2 świadczenie postojowe przysługuje w wysokości 80% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, obowiązującego w 2020 r. nie więcej niż trzykrotnie, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4. W przypadku, gdy suma przychodów z umów cywilnoprawnych w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskana w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek o świadczenie postojowe wynosi mniej niż 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w 2020 r. świadczenie postojowe przysługuje w wysokości sumy wynagrodzeń z tytułu wykonywania tych umów cywilnoprawnych. Zgodnie z art. 15 zs ustawy ustalenie prawa do świadczenia postojowego następuje na wniosek osoby, o której mowa w art. 15zq ust. 1, zwanej dalej "osobą uprawnioną", składany do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 1). W przypadku osoby wykonującej umowę cywilnoprawną wniosek składany jest za pośrednictwem odpowiednio zleceniodawcy lub zamawiającego (ust. 2). Oznacza to, że wniosek pochodzi od zleceniobiorcy, a płatnik jest jedynie jego "przekazicielem" - w tym przypadku zleceniodawca. Odpowiednio (ust 4) zleceniodawca lub zamawiający załącza do wniosku: 1) oświadczenie potwierdzające: a) niedojście do skutku lub ograniczenie wykonywania umowy cywilnoprawnej z powodu przestoju w prowadzeniu działalności, o którym mowa w art. 15zq ust. 3, b) datę zawarcia i wysokość wynagrodzenia z tytułu umowy cywilnoprawnej, c) uzyskanie przez osobę wykonującą umowę cywilnoprawną w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek o świadczenie postojowe, przychodu nie wyższego niż 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obowiązującego na dzień złożenia wniosku, d) otrzymanie oświadczenia od osoby wykonującej umowę cywilnoprawną, że nie podlega ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu oraz o wysokości uzyskanych przychodów z innych umów cywilnoprawnych; 2) kopię umów cywilnoprawnych. Jak wynika z regulacji ust. 4 pkt d) ustawy to zleceniobiorca składa oświadczenie o niepodleganiu ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu oraz o wysokości uzyskanych przychodów z innych umów cywilnoprawnych. W ocenie Sądu data takiego oświadczenia - a więc jednocześnie złożenia wniosku osoby ubiegającej się o świadczenie jest decydująca przy ocenie uprawnienia do świadczenia postojowego. Według tej daty organ rentowy winien badać, czy ubiegający się o świadczenie podlega czy też nie podlega tym ubezpieczeniom oraz jaki był przychód z umowy cywilnoprawnej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w miesiącu poprzedzającym datę sporządzenia wniosku. W tym dniu bowiem ubezpieczony składa oświadczenie o określonej treści, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia. Wniosek składa więc do zleceniodawcy, który następnie przekazuje go do organu rentowego, a więc w istocie wykonuje czynność o charakterze technicznym. Wskazać należy, że ubezpieczony nie ma żadnego wpływu na to, w jakim terminie wniosek zostanie przekazany do organu rentowego. Obowiązująca zaś w spornym okresie regulacja nie dawała możliwości składania wniosku bezpośrednio przez ubezpieczonego (w myśl ust. 6 art. art. 15 ustawy mógł być złożony wyłącznie w formie dokumentu elektronicznego za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo wykorzystując sposób potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych udostępniony bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w systemie teleinformatycznym, tylko w przypadku odmowy złożenia wniosku przez zleceniodawcę w sposób wskazany w art. 15zs ust. 2, osoba uprawniona, która jest zleceniobiorcą, może złożyć wniosek o świadczenie postojowe do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych), z czym nie mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu. Przyjmując interpretację organu rentowego, uznać należy, że przekazanie wniosku z opóźnieniem niesłusznie narażałoby ubezpieczonego na kolejne konsekwencje, albowiem w związku z upływem czasu, jego oświadczenie co do braku innego tytułu do ubezpieczenia i o wysokości przychodu uzyskanej w miesiącu poprzednim mogłoby okazać się nieaktualne. Przedstawienie przez płatnika wniosku do organu rentowego z opóźnieniem, nie może wywoływać negatywnych konsekwencji dla rzeczywistego uprawnionego, bo w momencie złożenia wniosku nie ma on wpływu na jego dalszy los. Nie należy też tracić z pola widzenia iż zgodnie z art. 15zs ust. 7 wnioski o świadczenie postojowe można składać najpóźniej w terminie 3 miesięcy od miesiąca w którym został zniesiony ogłoszony stan epidemii . Ustawodawca wskazując na możliwość złożenia wniosków o przyznanie świadczenia postojowego najpóźniej w terminie 3 miesięcy od miesiąca, w którym został zniesiony stan epidemii, nie uzależniał dotrzymania terminu od istnienia i wykazania przez wnioskodawcę przeszkód uniemożliwiających złożenie takiego wniosku w miesiącu bezpośrednio następującym po miesiącu, w którym spełniał przesłanki do uzyskania tego świadczenia. Nie można przy tym zakładać, że racjonalny prawodawca wprowadza przepis, który pozwala na złożenie wniosku o świadczenie postojowe po odwołaniu stanu epidemii, jednocześnie ustanawiając takie ograniczenia, które nie pozwalają w żadnym stanie faktycznym na uzyskanie świadczenia po złożeniu wniosku w tym czasie. Należy, więc odwołać się do interpretacji przepisów zgodnej nie z jej literalnym brzmieniem, a celem w jakim zostały wprowadzone. W założeniu wprowadzenie świadczenia postojowego miało, bowiem na celu zminimalizowanie negatywnych skutków ekonomicznych rozprzestrzeniania się (...) 19 występujących między innymi u osób fizycznych prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą poprzez rekompensatę utraty przychodów z wykonywanej działalności. Przysługuje ono, gdy w następstwie (...) 19 doszło do przestoju, obniżenia przychodów z działalności gospodarczej /por. wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 września 2020 r. III U 485/20/. Skoro, zatem w niniejszym postępowaniu płatnik – zleceniodawca w dniu 22 maja 2020 roku dostarczył do ZUS wniosek o ustalenie prawa do świadczenia postojowego ubezpieczonej złożony przez niego w dniu 30 kwietnia 2020 roku , to według tej daty należy dokonać oceny przesłanek prawa do świadczenia, w tym wysokości osiąganego przechodu w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, w tym przypadku w marcu 2020 roku. W konsekwencji, nieuprawniona pozostaje teza zawarta w zaskarżonej decyzji, że we wniosku został wskazany przychód z nieprawidłowego miesiąca, a tym samym, że wnioskodawczyni pobrała nienależne świadczenie w rozumieniu art. 15 zx ust. 2 pkt.3 omawianej ustawy (świadczenie wypłacone w kwocie wyższej niż należna). Zgodnie bowiem z 15 zx ust.1 i 2 osoba, która pobrała nienależnie świadczenie postojowe, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego. Za nienależnie pobrane świadczenie postojowe uważa się świadczenie: 1) przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych oświadczeń lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenie lub odpowiednio zleceniodawcę lub zamawiającego; 2) wypłacone osobie innej niż osoba uprawniona; 3) wypłacone w kwocie wyższej niż należna. Mając na względzie powyższe, Sąd, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. Sąd w pkt. 1 wyroku zmienił zaskarżoną decyzję i uznał, że wnioskodawczyni nie ma obowiązku zwrotu pobranych świadczeń postojowych w kwocie 1.162,68 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Zgodnie z art. 477 13 § 1 kpc zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności zaskarżonego orzeczenia przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd – przez wydanie decyzji lub orzeczenia uwzględniającego w całości lub w części żądanie strony – powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Poza tym zmiana lub wykonanie decyzji lub orzeczenia nie ma wpływu na bieg sprawy. W orzecznictwie wskazuje się, że powyższy przepis ma jednoznaczne brzmienie, z którego nie da się wyprowadzić wniosku, że chodzi w nim wyłącznie o zmianę przez organ rentowy zaskarżonej decyzji w drodze wydania decyzji zmieniającej. Zmiana ta może nastąpić przez wydanie – stosownie do okoliczności danej sprawy – każdej decyzji, byleby tylko jej skutkiem było uwzględnienie w całości lub w części żądania strony objętego przedmiotem zaskarżonej decyzji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2012 r., II UK 225/11). Wskazana w art. 477 13 kpc "zmiana zaskarżonej decyzji" nie musi polegać na wydaniu nowej decyzji zmieniającej zaskarżoną, ale na wydaniu takiej decyzji, której skutkiem jest uwzględnienie w całości lub w części żądania strony objętego przedmiotem zaskarżonej decyzji. Nie będzie to więc jedynie wprost decyzja zmieniająca, lecz również decyzja anulującą decyzję wcześniejszą, byleby wynikało z niej, że rozstrzyga o przedmiocie tej wcześniejszej decyzji i to zgodnie z żądaniem odwołania (por. orzeczenia: Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 27 lutego 2013 r., III AUa 910/12, z dnia 24 czerwca 2015 r., III AUa 246/15 oraz Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 5 września 2013 r., III AUa 1432/12). Organ rentowy decyzją z dnia 26 stycznia 2021 roku zmienił decyzję z dnia 30 grudnia 2020 roku w ten sposób, że zobowiązał wnioskodawczynię do zwrotu świadczeń postojowych w kwocie 1162,68 zł, w miejsce pierwotnej kwoty wskazanej tytułem zwrotu, tj. kwoty 6240 zł z ustawowymi odsetkami. Niewątpliwie organ rentowy uwzględnił część żądania odwołującej w zakresie wysokości kwoty podlegającej zwrotowi, dlatego też w tym zakresie należało umorzyć postępowanie, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 477 13 § 1 kpc w pkt 2 wyroku. z/odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn. ZUS D. K. – Gorący, wypożyczając akta ZUS
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI