VIII U 616/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołania od decyzji ZUS stwierdzającej podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia, uznając, że nie wykazano okoliczności wyłączających to podleganie ani nie udowodniono zarzutu przedawnienia.
Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji ZUS stwierdzającej, że I. M. jako zleceniobiorca podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu w okresie od września 2002 r. do października 2003 r. Odwołujący podnosili zarzut przedawnienia oraz twierdzili, że I. M. był prezesem zarządu i podlegał ubezpieczeniu rolników. Sąd Okręgowy oddalił odwołania, uznając, że nie wykazano podstaw do wyłączenia z ubezpieczeń ani nie udowodniono zarzutu przedawnienia.
Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpatrywał sprawę z odwołania I. M. oraz (...) Spółki z o.o. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., która stwierdzała, że I. M. jako zleceniobiorca podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowym w okresie od 2 września 2002 r. do 31 października 2003 r., a także określała podstawę wymiaru składek. Odwołujący podnosili zarzut przedawnienia oraz argumentowali, że I. M. był prezesem zarządu i podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników. Sąd Okręgowy, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentacji ZUS i przesłuchania stron, ustalił, że płatnik składek nie przedłożył dokumentacji potwierdzającej zatrudnienie I. M. na innej podstawie niż umowa zlecenia. Sąd uznał, że podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników nie wyłączało obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy zlecenia, a twierdzenie o omyłkowym zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego nie zostało wykazane. Zarzut przedawnienia został oddalony, ponieważ decyzja nie była decyzją wymierzającą składki do zapłaty. W konsekwencji, sąd oddalił odwołania i zasądził od odwołujących solidarnie na rzecz ZUS zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia, a podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników nie wyłącza tego obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 16 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników stanowi, iż rolnik podlegający innemu ubezpieczeniu społecznemu nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników, co oznacza, że podleganie ubezpieczeniu rolników nie wyłącza obowiązku ubezpieczeń z innego tytułu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołań
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. M. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| I. M. (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. | spółka | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (16)
Główne
u.s.u.s. art. 83 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Daje organowi rentowemu podstawy do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie prawidłowości zgłaszania i przebiegu ubezpieczeń społecznych, co sprowadza się do badania rzeczywistej treści tytułu podlegania tym ubezpieczeniom.
u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Objęcie obowiązkiem ubezpieczeń społecznych osób fizycznych wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia.
u.s.u.s. art. 12 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Objęcie obowiązkiem ubezpieczeń społecznych osób fizycznych wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia.
u.s.u.s. art. 13 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Objęcie obowiązkiem ubezpieczeń społecznych osób fizycznych wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia.
u.s.u.s. art. 36 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek płatnika składek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i wyrejestrowania.
u.s.u.s. art. 18 § 1 i 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe zleceniobiorców stanowi przychód, jeżeli w umowie określono odpłatność kwotowo.
u.s.u.s. art. 20 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe zleceniobiorców stanowi przychód, jeżeli w umowie określono odpłatność kwotowo.
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 16 § 3
Rolnik i domownik, który podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzeczenia sądu w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 5
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.
Pomocnicze
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym art. 21 § 1, 2c
Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób.
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia art. 23 § 1 i 7
Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób.
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu art. 53 § 1 pkt 1 a
Obowiązkowe składki na Fundusz Pracy ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu art. 56 § 1
Obowiązkowe składki na Fundusz Pracy ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.
Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy art. 18 § 1
Składkę na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych ustala się od wypłat stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nie wykazano okoliczności skutkujących brakiem podlegania ubezpieczeniom społecznym przez I. M. z tytułu umowy zlecenia. Podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników nie wyłącza obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy zlecenia. Twierdzenie o omyłkowym zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego nie zostało wykazane. Brak podstaw do uwzględnienia zarzutu przedawnienia, gdyż decyzja nie była decyzją wymierzającą składki do zapłaty. Wydanie decyzji wymiarowej bez poprzedzenia jej decyzją o objęciu ubezpieczeniem społecznym nie jest błędne.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia. I. M. był prezesem zarządu i podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników. Zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego zostało dokonane omyłkowo.
Godne uwagi sformułowania
badanie rzeczywistej treści tytułu podlegania tym ubezpieczeniom Nie zostały wykazane żadne okoliczności skutkujące brakiem podlegania ubezpieczeniom społecznym przez I. M. z tytułu umowy zlecenia. Nie było taką okolicznością podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników przez I. M. ponieważ zgodnie z przepisem art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (...) rolnik i domownik, który podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników. Wydanie przez ZUS decyzji wymiarowej, bez poprzedzenia jej decyzją o objęciu ubezpieczeniem społecznym nie może być uznane za błędne i nie dyskwalifikuje zaskarżonej decyzji o wymiarze składek.
Skład orzekający
Patrycja Bogacińska-Piątek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia, w szczególności w kontekście jednoczesnego podlegania ubezpieczeniu rolników lub pełnienia funkcji w zarządzie spółki. Potwierdzenie braku zastosowania zarzutu przedawnienia do decyzji ZUS o stwierdzeniu podlegania ubezpieczeniom."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie brak było jednoznacznej dokumentacji potwierdzającej inny charakter zatrudnienia niż umowa zlecenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych i prawie pracy, ponieważ wyjaśnia zasady podlegania ubezpieczeniom w złożonych sytuacjach (np. zleceniobiorca będący jednocześnie prezesem zarządu i rolnikiem) oraz kwestię przedawnienia decyzji ZUS.
“Zlecenie, rolnictwo i zarząd spółki – kiedy ZUS może domagać się składek?”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 3600 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII U 616/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 kwietnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Protokolant: Iwona Sławińska po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2018 r. w Gliwicach sprawy I. M. (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o podleganie ubezpieczeniom społecznym na podstawie umowy zlecenia na skutek odwołania I. M. oraz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 14 lutego 2017 r. nr (...) 1. oddala odwołania; 2. zasądza od odwołujących I. M. oraz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. solidarnie na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. kwotę 3 600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Sygn. akt VIII U 616/17 UZASADNIENIE Decyzją z 14 lutego 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. stwierdził, że I. M. jako zleceniobiorca u płatnia składek (...) Sp. z o.o. w G. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie od 2 września 2002 roku do 31 października 2003 roku. Ponadto ZUS określił podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Z uzasadnienia decyzji wynika, że I. M. został zgłoszony przez płatnika składek (...) Sp. z o.o. w G. jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia w okresie od 2 września 2002 roku do 31 października 2003 roku jedynie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. W ocenie organu rentowego nie spełniał warunków do wyłączenia z ubezpieczeń społecznych jako zleceniobiorca. Obaj adresaci zaskarżonej decyzji wnieśli od niej odwołania. Płatnik składek wniósł o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podniósł zarzut przedawnienia, ponadto wskazał, że I. M. został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako zleceniobiorca omyłkowo, był prezesem zarządu zatrudnionym na podstawie mianowania. I. M. w odwołaniu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniósł zarzut przedawnienia oraz wskazał, że podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 września 2002 roku. W odpowiedziach na odwołania, ZUS wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wniósł także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego od odwołujących na jego rzecz według norm przepisanych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W spornym okresie I. M. był prezesem zarządu (...) Sp. z o.o. w G. . W związku z tym został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia. Pracę wykonywał w siedzibie płatnika. W toku postępowania przedłożył zaświadczenie KRUS z 8 marca 2017 roku, że podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od 1 września 2002 roku. Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie: akt Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; przesłuchania stron ( karta 39-40). Sąd dał wiarę przeprowadzonym dowodom. Sąd pominął dowód z przesłuchania I. M. wobec jego nieusprawiedliwionego niestawiennictwa na rozprawie w Sądzie Okręgowym w Krośnie. Sąd zważył, co następuje: odwołania nie zasługują na uwzględnienie . Przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. 2015, poz. 121) daje organowi rentowemu podstawy do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie prawidłowości zgłaszania i przebiegu ubezpieczeń społecznych, co jednoznacznie sprowadza się do badania rzeczywistej treści tytułu podlegania tym ubezpieczeniom (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 19 stycznia 2012r. III AUa 1539/11). Objęcie obowiązkiem ubezpieczeń społecznych (emerytalnym, rentowymi i wypadkowym) osób fizycznych wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, wynika z przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. 2015, poz. 121), tj.: art. 6 ust. 1 pkt 4 ; art. 12 ust. 1 ; art. 13 pkt 2 oraz art. 36 ust. 1 (obowiązek płatnika składek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i wyrejestrowania). Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe zleceniobiorców stanowi przychód, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych jeżeli w umowie zlecenia albo w innej umowie o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy k.c. o zleceniu, określono odpłatność za jej wykonywanie kwotowo ( art. 18 ust. 1 i 3 oraz art. 20 ust. 1 u.s.u.s.). Zgodnie z art. 21 ust 1, 2c ustawy z dnia 6 lutego 1997 roku o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. z 1997r., nr 28, poz. 153) i art. 23 ust 1 i 7 ustawy z dnia 2 stycznia 2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. z 2003r., nr 45, poz. 391) do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób. Zgodnie z art. 53 ust 1 pkt 1 a, art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003r., nr 58, poz.514) obowiązkowe składki na Fundusz Pracy ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Po myśli art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. z 2002r., nr 9, poz.85) składkę na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych ustala się od wypłat stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe W toku postępowania odwołujący płatnik składek nie przedłożył żadnej dokumentacji dotyczącej zatrudnienia I. M. . Nie przedłożył także dokumentów dotyczących jego stosunku korporacyjnego. Z przesłuchania stron wynika natomiast, że odwołująca spółka nie posiada żadnej wiedzy co do tego na jakiej podstawie był zatrudniony I. M. . Sam I. M. nie stawił się celem przesłuchania i sąd pominął dowód z jego zeznań. W tej sytuacji skoro organ rentowy dysponował jedynie zgłoszeniem I. M. do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia w okresie od 2 września 2002 roku do 31 października 2003 roku, dokonanym przez odwołującą się spółkę, należało uznać, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Nie zostały wykazane żadne okoliczności skutkujące brakiem podlegania ubezpieczeniom społecznym przez I. M. z tytułu umowy zlecenia. Nie było taką okolicznością podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników przez I. M. ponieważ zgodnie z przepisem art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2017r., poz. 2336) rolnik i domownik, który podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników. Twierdzenie odwołującej, że zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego zostało dokonane omyłkowo też nie zostało wykazane. Brak było także podstaw do uwzględnienia odwołań od decyzji określających podstawę wymiaru składek. ZUS określił podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zgodnie z przepisem art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: 1)zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; 2)przebiegu ubezpieczeń; 3)ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; 3a)ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek; 4)ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych; 5)wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z przepisami art. 17 i art. 46 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do podstawowych obowiązków płatnika składek na ubezpieczenia społeczne należy obliczanie, pobieranie i wpłacanie składek do ZUS, ale i zgłaszanie do ubezpieczenia osób, z którymi wiążą się płatnika obowiązki oraz przekazywanie do ZUS deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów miesięcznych. Z przepisów tych nie wynika aby organ rentowy miał obowiązek wydawania decyzji w określonej kolejności i aby warunkiem koniecznym do wydania decyzji określającej podstawę wymiaru składek było uprawomocnienie się decyzji stwierdzającej podleganie ubezpieczeniom społecznym danej osoby z określonego tytułu. W wyroku z dnia 8 maja 2014 roku Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w sprawie III AUa 2715/13, LEX 1515347 stwierdził, że wydanie przez ZUS decyzji wymiarowej, bez poprzedzenia jej decyzją o objęciu ubezpieczeniem społecznym nie może być uznane za błędne i nie dyskwalifikuje zaskarżonej decyzji o wymiarze składek. Sąd Okręgowy podziela ten pogląd. Sąd nie uwzględnił zarzutu przedawnienia albowiem zaskarżona decyzja nie jest decyzją wymierzającą składki i zobowiązującą do ich zapłaty. Nie istnieje żaden termin na wydanie decyzji o podleganiu ubezpieczeniom i podstawie wymiaru składek. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznając odwołania za bezzasadne na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach zastępstwa procesowego w sprawach dotyczących odwołań od decyzji o podleganiu ubezpieczeniom orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804). (-) SSO Patrycja Bogacińska – Piątek
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI