VIII U 61/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuZakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wydał decyzję z dnia 9 lipca 2024 r., w której orzekł, że R. S., jako spadkobierca po zmarłym Z. S., ponosi wyłączną odpowiedzialność za nieopłacone składki spadkodawcy w kwocie 10.449,71 zł. R. S. wniósł odwołanie, podnosząc, że odziedziczył jedynie ¼ udziału w spółce, a ¾ udziałów po zmarłym nabyła B. S., po której udziały nabyła M. S. Odwołujący argumentował, że jego odpowiedzialność powinna być proporcjonalna do odziedziczonych udziałów. ZUS w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, wyjaśniając, że jedynie bezpośredni spadkobiercy mogą ponosić odpowiedzialność, a M. S. nie jest bezpośrednim spadkobiercą Z. S. Sąd Okręgowy, analizując sprawę, ustalił, że spadek po Z. S. na podstawie ustawy nabyli żona B. S. i bratanek R. S. po ½ części każde z nich z dobrodziejstwem inwentarza. B. S. zmarła, a spadek po niej nabyła M. S. Sąd uznał, że ZUS wydał decyzję z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu, ponieważ nie ustalił pełnego kręgu spadkobierców i nie wydał decyzji wobec wszystkich osób odpowiedzialnych, w tym M. S., która nabyła spadek po B. S. Sąd podkreślił obowiązek organu rentowego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania całego materiału dowodowego. W związku z tym, że ZUS nie dopełnił tych obowiązków, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania ZUS, wskazując na konieczność ustalenia pełnego kręgu spadkobierców Z. S. i wydania decyzji wobec wszystkich z nich.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie odpowiedzialności spadkobierców za składki ZUS, obowiązki organów rentowych w postępowaniu spadkowym, stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu cywilnego do odpowiedzialności za długi spadkowe.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ rentowy nie ustalił wszystkich spadkobierców. Interpretacja przepisów o odpowiedzialności spadkobierców.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ rentowy prawidłowo ustalił odpowiedzialność jednego spadkobiercy za całość nieopłaconych składek spadkodawcy, pomijając innych spadkobierców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ rentowy rażąco naruszył przepisy o postępowaniu, nie ustalając pełnego kręgu spadkobierców i nie wydając decyzji wobec wszystkich osób odpowiedzialnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ rentowy miał obowiązek ustalić odpowiedzialność wszystkich spadkobierców Z. S. i wydać wobec nich decyzje, a nie obciążać w całości tylko jednego z nich, zwłaszcza gdy istnieją dalsi spadkobiercy (jak M. S. po B. S.).
Jaki jest zakres odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe, w tym składki na ubezpieczenia społeczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Po dziale spadku odpowiadają w stosunku do wielkości udziałów.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy Kodeksu cywilnego (art. 1034 § 1 i 2 k.c.) oraz Ordynacji podatkowej, wskazując na solidarną odpowiedzialność spadkobierców do chwili działu spadku i odpowiedzialność podzielną po dziale.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
| Z. S. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| B. S. | osoba_fizyczna | spadkobierca (zmarła) |
| M. S. | osoba_fizyczna | zainteresowana / spadkobierca |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2¹
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu w przypadku rażącego naruszenia przepisów o postępowaniu.
ustawa systemowa art. 32
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do składek na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie poboru, egzekucji, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców.
ustawa systemowa art. 31
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Stosowanie odpowiednio przepisów Ordynacji podatkowej do należności z tytułu składek.
o.p. art. 97 § § 1
Ordynacja podatkowa
Spadkobiercy płatnika przejmują majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.
o.p. art. 98 § § 1
Ordynacja podatkowa
Do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania składkowe stosuje się przepisy k.c. o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe.
o.p. art. 100 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organ rentowy orzeka w jednej decyzji o zakresie odpowiedzialności spadkobierców.
k.c. art. 1034 § § 1
Kodeks cywilny
Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe.
k.c. art. 1034 § § 2
Kodeks cywilny
Od chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wskazania dowodów w uzasadnieniu decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ rentowy nie ustalił pełnego kręgu spadkobierców Z. S. • Organ rentowy nie wydał decyzji wobec wszystkich spadkobierców Z. S. • Decyzja ZUS została wydana z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
rażące naruszenie przepisów o postępowaniu • nie dopełnił obowiązku przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego • nie ustalając pełnego kręgu spadkobierców • do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe
Skład orzekający
Paweł Wojas
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności spadkobierców za składki ZUS, obowiązki organów rentowych w postępowaniu spadkowym, stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu cywilnego do odpowiedzialności za długi spadkowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ rentowy nie ustalił wszystkich spadkobierców. Interpretacja przepisów o odpowiedzialności spadkobierców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z dziedziczeniem długów i odpowiedzialnością spadkobierców za zobowiązania publicznoprawne, co jest częstym problemem dla wielu osób.
“ZUS obciążył Cię długami zmarłego? Sprawdź, czy zrobił to zgodnie z prawem!”
Dane finansowe
WPS: 10 449,71 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.