VIII U 609/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 30 grudnia 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził, że A. W. podlega ubezpieczeniom społecznym jako pracownik spółki (...) Sp. z o.o. w Ł. i określił miesięczną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne od dnia 1 czerwca 2014 r. na kwotę 5711,63 zł. ZUS uznał, że zmiana stanowiska na dyrektora generalnego i radcy prawnego, wymiaru czasu pracy na ½ etatu, a następnie na pełen etat, wraz ze wzrostem wynagrodzenia, była dokonana jedynie w celu znacznego podwyższenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i stanowi naruszenie zasad współżycia społecznego. Ubezpieczona A. W. wniosła odwołanie, domagając się ustalenia podstawy wymiaru składek na kwotę 9000,00 zł brutto miesięcznie. Argumentowała, że zmiany te wiązały się ze znacznym wzrostem zakresu obowiązków, a jej wynagrodzenie było adekwatne do kwalifikacji i rynkowych stawek. Podkreśliła długoletnią współpracę i lojalność wobec pracodawcy. Sąd Okręgowy w Łodzi podzielił stanowisko ZUS. Ustalono, że w momencie zawierania aneksu do umowy o pracę, pracownica była w trzecim miesiącu ciąży i wiedziała o tym, co najmniej od 22 maja 2014 r. Sąd uznał, że ustalenie wynagrodzenia w kwocie 9000,00 zł brutto było rażąco wygórowane, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.) i miało na celu uzyskanie niewspółmiernie wysokich świadczeń z ubezpieczeń społecznych kosztem innych ubezpieczonych. Sąd podkreślił, że pracownica faktycznie świadczyła usługi prawne na rzecz spółki w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, a nie na podstawie umowy o pracę, co potwierdzały wystawiane faktury i pisma procesowe. W związku z tym, Sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne i obciążył odwołującą kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNadużycie prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych poprzez sztuczne zawyżenie wynagrodzenia, zwłaszcza w kontekście ciąży i zamiaru uzyskania wyższych zasiłków. Interpretacja zasady współżycia społecznego w kontekście prawa ubezpieczeń społecznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownicy będącej w ciąży, która jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą. Konieczność udowodnienia przez ZUS zamiaru obejścia prawa lub sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zmiana wynagrodzenia pracownika, dokonana w okresie ciąży, w celu zwiększenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, może być uznana za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego i skutkować nieważnością czynności prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenie rażąco wygórowanego wynagrodzenia, które jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i ma na celu uzyskanie niewspółmiernie wysokich świadczeń z ubezpieczeń społecznych, może prowadzić do uznania czynności prawnej za nieważną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pracownica, będąc w ciąży i wiedząc o tym, świadomie zawarła aneks do umowy o pracę zwiększający jej wynagrodzenie do kwoty 9000 zł brutto. Sąd stwierdził, że taka kwota była rażąco wygórowana w stosunku do faktycznie wykonywanych obowiązków pracowniczych (które były świadczone w ramach działalności gospodarczej) i miała na celu wyłącznie zawyżenie podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Działanie to zostało uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i zasadą solidaryzmu ubezpieczeń społecznych.
Czy świadczenie usług prawnych na rzecz pracodawcy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, przy jednoczesnym zatrudnieniu na umowę o pracę, może być podstawą do ustalenia wysokiego wynagrodzenia pracowniczego w celu zwiększenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli dowody wskazują, że faktyczne świadczenie usług prawnych odbywało się w ramach działalności gospodarczej, a nie stosunku pracy, to ustalenie wysokiego wynagrodzenia pracowniczego w tym celu może być uznane za próbę obejścia prawa lub sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na dowodach (faktury, pisma procesowe) wskazujących, że wnioskodawczyni świadczyła usługi prawne dla spółki w ramach swojej działalności gospodarczej, a nie jako pracownik na podstawie umowy o pracę. W związku z tym, wzrost wynagrodzenia w ramach umowy o pracę nie odzwierciedlał faktycznego zakresu nowych obowiązków pracowniczych, a jedynie próbę sztucznego zawyżenia podstawy wymiaru składek.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. (1) | osoba_fizyczna | ubezpieczona/odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
| (...) spółka z o.o. w Ł. | spółka | płatnik składek/pracodawca |
Przepisy (15)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownicy podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
u.s.u.s. art. 8 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowe ubezpieczenia społeczne obejmują ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe.
u.s.u.s. art. 11 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlegają osoby podlegające ubezpieczeniu pracowniczemu.
u.s.u.s. art. 12 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlegają osoby podlegające ubezpieczeniu pracowniczemu.
u.s.u.s. art. 46 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Płatnik składek jest obowiązany obliczać, potrącać, rozliczać i opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy.
ustawa zasiłkowa art. 1 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Osobom podlegającym ubezpieczeniu przysługują świadczenia pieniężne w razie choroby lub macierzyństwa.
ustawa zasiłkowa art. 40
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przy zmianie wymiaru czasu pracy ustala się od wynagrodzenia ustalonego dla nowego wymiaru, bez uwzględniania wysokości niższego wynagrodzenia z poprzednich miesięcy.
ustawa zasiłkowa art. 4 § 1 i 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Ubezpieczony obowiązkowo podlegający ubezpieczeniu nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego.
ustawa zasiłkowa art. 11 § 2 pkt 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Miesięczny zasiłek chorobowy wynosi 100% podstawy wymiaru, jeżeli niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży.
ustawa zasiłkowa art. 31
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Miesięczny zasiłek macierzyński wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku.
k.c. art. 58 § 2
Kodeks cywilny
Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli uzna je za bezzasadne.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych... art. 2 § 1 i 2
Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych... art. 6 § pkt 5
Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana wynagrodzenia pracownicy w okresie ciąży, mająca na celu zawyżenie podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. • Pracownica faktycznie świadczyła usługi prawne w ramach własnej działalności gospodarczej, a nie stosunku pracy, co potwierdzają dowody. • Ustalenie wynagrodzenia na poziomie 9000 zł brutto było rażąco wygórowane i nieracjonalne z punktu widzenia pracodawcy. • Działanie pracownicy zmierzało do uzyskania niewspółmiernie wysokich świadczeń z ubezpieczeń społecznych kosztem innych ubezpieczonych.
Odrzucone argumenty
Wzrost wynagrodzenia był adekwatny do zwiększonego zakresu obowiązków radcy prawnego. • Wynagrodzenie było zgodne z rynkowymi stawkami dla radców prawnych. • Zmiany w umowie o pracę były wynikiem długoletniej współpracy i lojalności.
Godne uwagi sformułowania
zmiana [...] było dokonane jedynie w celu znacznego podwyższenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i stanowi naruszenie zasad współżycia społecznego • ustalenie wynagrodzenia [...] było rażąco wygórowane • działania A. W. (1) zmierzały do tego, aby osiągnąć niewspółmiernie wysokie świadczenia z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych osób ubezpieczonych • korzystanie ze swoich praw w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego • nadmierne podwyższenie wynagrodzenia pracownika może być w zakresie prawa do ubezpieczeń społecznych ocenione jako dokonane z zamiarem nadużycia prawa do świadczeń
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nadużycie prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych poprzez sztuczne zawyżenie wynagrodzenia, zwłaszcza w kontekście ciąży i zamiaru uzyskania wyższych zasiłków. Interpretacja zasady współżycia społecznego w kontekście prawa ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownicy będącej w ciąży, która jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą. Konieczność udowodnienia przez ZUS zamiaru obejścia prawa lub sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo pracy i prawo ubezpieczeń społecznych mogą wchodzić w konflikt z zasadami współżycia społecznego, szczególnie w kontekście wykorzystania uprawnień związanych z ciążą. Pokazuje też, jak ważne jest rozróżnienie między stosunkiem pracy a działalnością gospodarczą.
“Ciąża jako sposób na wyższe zasiłki? Sąd: To sprzeczne z zasadami współżycia społecznego!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.