VIII U 599/15

Sygn. akt VIII U 599/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Jolanta Łanowy Protokolant: Małgorzata Skirło po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2015 r. w Gliwicach sprawy P. N. ( N. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o prawo do emerytury na skutek odwołania P. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 27 marca 2015 r. nr (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu P. N. prawo do emerytury od lutego 2015 r.; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. na rzecz odwołującego kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) SSO Jolanta Łanowy UZASADNIENIE Decyzją z dnia 27 marca .2015r. – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił P. N. prawa do emerytury. Decyzję wydano w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. – w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż na podstawie przedłożonych do wniosku dowodów organ rentowy uznał za udowodnione na dzień 31.12.1998r. okresy składkowe i nieskładkowe w rozmiarze co najmniej 25 lat, natomiast do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy zaliczył okres 3 lat, 11 m-cy i 5 dni, tj. okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w B. jako ślusarz pod ziemia od 8.09.1989r. do 25.08.1993r., do pracy w warunkach szczególnych nie zaliczono okresu zatrudnienia od 25.08.1970r. do 28.07.1984r. w Państwowym Ośrodku (...) w M. , a także okresu zatrudnienia od 30.07. (...) . do 31.10.1984r., od 1.12.1`984r. do 31.05.1985r., od 1.07.1985r. do 30.08.1989r. w Zakładzie Produkcji (...) , gdyż wnioskodawca nie przedłożył za te okresy świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Odwołanie od tej decyzji wniósł P. N. , domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do emerytury od miesiąca złożenia wniosku .Wskazał, iż w spornych okresach pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku spawacza, a nadto domagał się zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wskazał, iż nie posiada świadectwa pracy w warunkach szczególnych za sporne okresu, ale fakt pracy na stanowisku spawacza może udowodnić w drodze dowodu z zeznań świadków. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazano, iż ze świadectwa pracy wystawionego przez Zakład Produkcji (...) wynika , iż był zatrudniony na stanowisku ślusarza- spawacza. Sąd Okręgowy ustalił co następuje: Odwołujący P. N. urodził się (...) r. Nie był członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego. W dniu 20 lutego 2015r.. odwołujący złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. wniosek o prawo do emerytury w związku z pracą w warunkach szczególnych. Po przeanalizowaniu sprawy organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję, uznał za udowodnione na dzień 31.12.1998r. okresy składkowe w rozmiarze 26 lat, 11 m-cy i 12 dni, oraz nieskładkowe w rozmiarze 15 dni , do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy zaliczył okres 3 lat, 11 m-cy i 5 dni, tj. okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w B. jako ślusarz pod ziemia od 8.09.1989r. do 25.08.1993r., do pracy w warunkach szczególnych nie zaliczono natomiast okresu zatrudnienia od 25.08.1970r. do 28.07.1984r. w Państwowym Ośrodku (...) , a także okresu zatrudnienia od 30.07. (...) . do 31.10.1984r., od 1.12.1`984r. do 31.05.1985r., od 1.07.1985r. do 30.08.1989r. w Zakładzie Produkcji (...) , gdyż odwołujący nie przedłożył za te okresy świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Odwołujący twierdził, iż w spornych okresach pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku spawacza. Odwołujący P. N. z zawodu jest ślusarzem. Odwołujący legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. ponad 25 letnim stażem pracy. W Państwowym Ośrodku (...) w M. odwołujący podjął pracę w dniu 25.08.1970r., zatrudniony był do dnia 28.07.1984r. Początkowo wykonywał prace ślusarza, zgodnie ze swoim wykształceniem, po ukończeniu kursu spawacza i nabyciu uprawnień spawalniczych w dniu 27.04.1974r. prace podjął na stanowisku spawacza. Na stanowisku spawacza odwołujący pracował do końca zatrudnienia w tym zakładzie, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W okresie od 1972r. do 1973r. odbywał zasadniczą służbę wojskowa . Po zakończeniu służby wojskowej, ponownie podjął pracę w Państwowym Ośrodku (...) w M. na stanowisku spawacza. Zakład ten zajmował się wykonywaniem różnego rodzaju konstrukcji stalowych i wiat. W zakładzie pracowało około (...) pracowników, w tym około 5-6 spawaczy. Z świadectwa pracy z dnia 29.08.1989r. wystawionego przez Państwowy Ośrodek (...) w M. wynika , iż odwołujący ostatnio był zatrudniony na stanowisku spawacza. Ponadto w aktach osobowych znajdują się angaże od 1974r., w których stanowisko odwołującego określono jako spawacz. Razem z odwołującym w tym zakładzie od 1979r. do 1985r. pracował M. S. , prace podjął na stanowisku mistrza. Świadek M. S. zeznał , iż kiedy podjął pracę w tym zakładzie to odwołujący już tam pracował, na stanowisku spawacza i nie był kierowany do innych prac. W okresie od 30 lipca 1984r. do 30.08.1989r. odwołujący był zatrudniony w Zakładzie Produkcji (...) , którego właścicielami byli W. G. i J. G. . Przy czym w spornych okresach tj. od 30.07. (...) . do 31.10.1984r., od 1.12.1`984r. do 31.05.1985r., od 1.07.1985r. do 30.08.1989r. – zatrudniony był w pełnym wymiarze czasu pracy. Zakład ten zajmował się produkcją naczep do przewozu koni. W zakładzie pracowało 5 spawaczy, tworzyli jedna brygadę i odwołujący był zatrudniony w tej brygadzie. Stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował tylko i wyłącznie wykonując prace spawalnicze. Okoliczności te potwierdził świadek W. G. , współwłaściciel zakładu. Zeznał, iż spawaczy nie było wielu, ich praca była cenna dla zakładu, dlatego nie byli kierowani do innych prac. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o akta osobowe, akta organu rentowego, zeznania świadków : M. S. i W. G. , oraz przesłuchania stron. Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności Sąd dał w pełni wiarę zeznaniom świadków i wyjaśnieniom ubezpieczonego, gdyż są spójne i wzajemnie się potwierdzają. Należy również podkreślić, że zarówno świadkowie, jak i sam ubezpieczony precyzyjnie i w sposób nie budzący wątpliwości określili charakter pracy odwołującego. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. W myśl 184 ust 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowań Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.). W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn 2. ma wymagany 25 letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. W wykazie A, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, określone zostały prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. W myśl działu XIV pkt 12 wykazu A określającego prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego, a stanowiącego Załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze do takich prac należą: prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym , gazowym i atomowodorowym. Natomiast jak stanowi § 1, ust 1 i 2 rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami". Właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawało ustalenie, czy ubezpieczony spełnia przesłanki do nabycia emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych po ukończeniu 60 roku życia. Warunkiem nabycia uprawnień emerytalnych według art. 184 jest spełnienie przesłanki stażu przed dniem 1 stycznia 1999r. Brak w treści art. 184 przesłanki końcowej daty spełnienia pozostałych warunków nabycia uprawnień emerytalnych (tj. na dzień 31 grudnia 2008r.) powoduje, że ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życie ustawy o emeryturachirentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych posiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w art. 32 również po dniu 31 grudnia 2008r. oraz nieprzystąpieniu do OFE albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Wszystkie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy. Według oceny Sądu postępowanie dowodowe przeprowadzone w tej konkretnej sprawie wykazało, że ubezpieczony P. N. w dacie złożenia wniosku o emeryturę miał ukończone 60 lat, nie był członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego i na dzień 31 grudnia 1998r. udowodnił łącznie ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym ponad 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. Nie budzi wątpliwości Sądu, że praca ubezpieczonego w spornych okresach tj. : od 25.08.1970r. do 28.07.1984r. w Państwowym Ośrodku (...) w M. , a także od 30.07. (...) . do 31.10.1984r., od 1.12.1`984r. do 31.05.1985r., od 1.07.1985r. do 30.08.1989r. w Zakładzie Produkcji (...) , na stanowisku spawacza była faktycznie pracą w warunkach szczególnych określoną w wykazie A , dziale XIV : - poz. 12, tj. pracą przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym , gazowym i atomowodorowym. Organ rentowy nie uwzględnił odwołującemu spornego okresu pracy, argumentując, iż w odwołujący n ie przedstawił świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Trzeba jednak podkreślić, iż w myśl z ugruntowanego już stanowiskiem judykatury i doktryny „sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpoznając sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dokonują kontroli zgodności decyzji administracyjnych wydanych w tych sprawach z prawem w trybie odrębnym określonym w kodeksie postępowania cywilnego , w którym to trybie nie obowiązują ograniczenia dowodowe obowiązujące w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed organami rentowymi” (vide – wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 1996r., sygn. akt III AUr 235/96, Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 1997r.., nr 1, poz. 2). Z kolei w wyroku z dnia 25 lipca 1997r. sygn. akt II UKN 186/97 Sąd Najwyższy stwierdził, że: „W postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia, co do środków dowodowych stwierdzających wysokość zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty określone w § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1984r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) ”( OSNP z 1998r, Nr11, poz. 342 ). Tak więc w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych mogą być przeprowadzane wszelkie dowody zmierzające do prawidłowego rozstrzygnięcia, w tym dokumentacja osobowa, czy zeznania świadków. Z powyższych przyczyn, Sąd stwierdził, że ubezpieczony nabył prawo do spornego świadczenia emerytalnego w dacie złożenia wniosku.. Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł, jak w pierwszym punkcie wyroku. O kosztach orzeczono po myśli art. 98 k.p.c. w związku z § 11 ust 2 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w punkcie drugim orzeczenia. (-) SSO Jolanta Łanowy