VIII U 581/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 05.01.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił A. Z. prawa do renty socjalnej, stwierdzając, że nie jest ona całkowicie niezdolna do pracy, co potwierdziła Komisja Lekarska ZUS. Wnioskodawczyni wniosła odwołanie, argumentując, że jej wrodzone wady wzroku uniemożliwiają jej podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Sąd Okręgowy, po analizie akt sprawy i opinii biegłego okulisty, ustalił, że A. Z. od urodzenia cierpi na znaczne niedowidzenie obu oczu, co skutkuje całkowitą niezdolnością do pracy. Sąd uznał, że opinia biegłego jest miarodajna i nie zgodził się z wnioskiem ZUS o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając wnioskodawczyni prawo do okresowej renty socjalnej od 2 listopada 2023 r. do 30 listopada 2026 r., uwzględniając planowaną operację oka lewego. Sąd rozstrzygnął również o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia całkowitej niezdolności do pracy w kontekście wad wzroku, ocena opinii biegłych przez sąd, stosowanie art. 477^14 § 4 k.p.c.
Sprawa dotyczy indywidualnej oceny stanu zdrowia i interpretacji przepisów dotyczących renty socjalnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy stan zdrowia wnioskodawczyni, polegający na znacznych wadach wzroku od urodzenia, uzasadnia przyznanie prawa do renty socjalnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wnioskodawczyni jest całkowicie niezdolna do pracy z powodu stanu narządu wzroku, co uzasadnia przyznanie prawa do okresowej renty socjalnej.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego okulisty, który stwierdził, że ostrość wzroku wnioskodawczyni, zarówno z października 2023 r., jak i z września 2024 r., upoważnia do orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy. Sąd podkreślił, że opinia biegłego jest miarodajna i nie ma podstaw do kwestionowania jej wartości dowodowej.
Czy sąd powinien dopuścić dowód z opinii innego biegłego okulisty na wniosek organu rentowego, który nie zgadza się z dotychczasową opinią?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pominął wniosek dowodowy organu rentowego, uznając pierwotną opinię za kompletną i wyjaśniającą wszystkie istotne okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opinie biegłego są rzetelne, logiczne i prawidłowo uzasadnione, a organ rentowy jedynie polemizował z niekorzystnymi dla niego wnioskami, nie przedstawiając merytorycznych podstaw do podważenia opinii. Sąd podkreślił, że nie jest obowiązany dopuszczać kolejnych opinii tylko dlatego, że strona jest niezadowolona z dotychczasowej.
Czy w sprawach o świadczenia z ubezpieczeń społeczłecznych, gdy prawo zależy od stwierdzenia niezdolności do pracy, sąd może orzekać na podstawie nowych okoliczności dotyczących stanu zdrowia, które powstały po dniu złożenia odwołania?
Odpowiedź sądu
Zastosowanie art. 477^14 § 4 k.p.c. wymaga analizy, czy nowe okoliczności dotyczące stanu zdrowia powstały po dniu złożenia odwołania, ale sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie tych nowych okoliczności, lecz może uchylić decyzję i przekazać sprawę organowi rentowemu.
Uzasadnienie
Sąd analizuje wykładnię art. 477^14 § 4 k.p.c., wskazując na różne poglądy Sądu Najwyższego dotyczące pojęcia 'nowej okoliczności' i momentu jej powstania. W niniejszej sprawie sąd uznał, że nie ujawniły się nowe okoliczności, które nie były oceniane przez organ rentowy, a stan zdrowia wnioskodawczyni uzasadniał przyznanie świadczenia już w dacie wydania decyzji ZUS.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. | instytucja | pozwany organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.r.s. art. 4 § 1
Ustawa o rencie socjalnej
Renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18. roku życia, w trakcie nauki lub przed ukończeniem 25. roku życia, lub w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej.
u.r.s. art. 4 § 2
Ustawa o rencie socjalnej
Renta socjalna może być stała (jeśli niezdolność jest trwała) lub okresowa (jeśli niezdolność jest okresowa).
u.r.s. art. 5 § 1
Ustawa o rencie socjalnej
Ustalenia całkowitej niezdolności do pracy dokonuje lekarz orzecznik ZUS na zasadach określonych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS.
u.e.r.f.u.s. art. 12 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu.
u.e.r.f.u.s. art. 12 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy.
u.e.r.f.u.s. art. 13 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy uwzględnia się stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwości leczenia i rehabilitacji, możliwość wykonywania dotychczasowej lub innej pracy, celowość przekwalifikowania, a także rodzaj i charakter dotychczasowej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o świadczenia z ubezpieczeń społeczłecznych, gdy prawo zależy od stwierdzenia niezdolności do pracy, a odwołanie opiera się na zarzutach dotyczących orzeczenia lekarskiego ZUS, sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących niezdolności do pracy powstałych po dniu złożenia odwołania, lecz uchyla decyzję, przekazuje sprawę organowi rentowemu i umarza postępowanie.
k.p.c. art. 235 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd pomija dowód, jeżeli okoliczność, która ma zostać udowodniona, jest już udowodniona zgodnie z twierdzeniem strony, lub gdy okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd pierwszej instancji kontroluje tylko stan rzeczy istniejący w chwili wydania decyzji przez organ rentowy, z wyjątkiem sytuacji określonych w § 4.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Znaczne niedowidzenie obu oczu od urodzenia powoduje całkowitą niezdolność do pracy. • Opinia biegłego okulisty jednoznacznie potwierdza całkowitą niezdolność do pracy. • Stan zdrowia wnioskodawczyni nie uległ zmianie po wydaniu decyzji ZUS, a jedynie został prawidłowo oceniony przez biegłego sądowego.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawczyni nie jest całkowicie niezdolna do pracy. • Należy dopuścić dowód z opinii innego biegłego okulisty. • Wystąpiły nowe okoliczności dotyczące stanu zdrowia, które powinny skutkować uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do organu rentowego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie jest obowiązany dążyć do sytuacji, aby opinia biegłego (biegłych) przekonała strony sporu. Wystarczy, że opinia jest przekonująca dla sądu. • Sąd nie jest obowiązany dążyć do sytuacji, aby opinią biegłego zostały przekonane również strony. Wystarczy bowiem, że opinia jest przekonująca dla sądu. • Decyzje organu rentowego w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczenia rentowego mają charakter deklaratoryjny.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia całkowitej niezdolności do pracy w kontekście wad wzroku, ocena opinii biegłych przez sąd, stosowanie art. 477^14 § 4 k.p.c."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy indywidualnej oceny stanu zdrowia i interpretacji przepisów dotyczących renty socjalnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądowa weryfikacja decyzji ZUS może doprowadzić do przyznania świadczenia osobie, która została uznana za zdolną do pracy przez organ rentowy, mimo poważnych schorzeń.
“Sąd przyznał rentę socjalną mimo decyzji ZUS: kluczowa opinia biegłego i walka o prawa osoby z wadami wzroku.”
Zdanie odrębne
Z. M.
Zdanie odrębne sędziego Sądu Najwyższego do wyroku w sprawie (...) UK 79/11, kwestionujące wykładnię art. 477^14 § 4 k.p.c. zaprezentowaną w większości orzeczenia, wskazujące na brak podstaw do odstąpienia od wykładni językowej przepisu.
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.