VIII U 56/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 22 listopada 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. zobowiązał Pocztę Polską S.A. do zwrotu świadczenia emerytalnego za grudzień 2020 r. w kwocie 2565,51 zł, które zostało wypłacone po śmierci adresatki J. W. (zmarłej 11.11.2020 r.). Poczta Polska, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła odwołanie, domagając się zmiany decyzji i zwolnienia z obowiązku zwrotu. Argumentowała, że ZUS powinien był zweryfikować zasadność wypłaty świadczenia, a Poczta Polska, jako pośrednik, nie miała wystarczających instrumentów do identyfikacji odbiorcy. Sąd Okręgowy w Łodzi uznał odwołanie za w pełni uzasadnione. Sąd ustalił, że świadczenie zostało wypłacone synowi adresatki, G. W., który zamieszkiwał z matką. Jednakże, w toku postępowania nie udało się jednoznacznie ustalić, kto złożył podpis na potwierdzeniu odbioru, a opinia grafologiczna wykluczyła kilka osób z kręgu potencjalnych odbiorców. Sąd, opierając się na wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, stwierdził, że Poczta Polska, jako jedynie pośrednik w doręczeniu świadczenia, nie może być adresatem decyzji ZUS o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia. Obowiązek zwrotu spoczywa na osobie, która faktycznie pobrała świadczenie. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS i zasądził od ZUS na rzecz Poczty Polskiej koszty zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOkreślenie odpowiedzialności pośredników (np. Poczty Polskiej) w doręczaniu świadczeń pieniężnych po śmierci adresata oraz interpretacja przepisów dotyczących należności świadczeń emerytalnych w miesiącu zgonu.
Dotyczy głównie spraw związanych z doręczeniami przez podmioty zewnętrzne i odpowiedzialnością za nienależnie pobrane świadczenia. Interpretacja przepisów ustawy emerytalnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Poczta Polska S.A., jako pośrednik w doręczeniu świadczenia emerytalnego, może być zobowiązana do jego zwrotu na rzecz ZUS w przypadku wypłaty po śmierci adresata?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Poczta Polska S.A. nie może być adresatem decyzji ZUS o zwrocie nienależnie wypłaconego świadczenia, ponieważ pełni jedynie rolę pośrednika, a nie podmiotu, który świadczenie nienależnie pobrał.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, zgodnie z którym obowiązek zwrotu świadczenia spoczywa na osobie, która je faktycznie pobrała. Ustawa emerytalna nie przewiduje możliwości obciążenia decyzji administracyjnej podmiotu pełniącego jedynie rolę przekaźnika, takiego jak Poczta Polska.
Czy świadczenie emerytalne za miesiąc, w którym nastąpił zgon świadczeniobiorcy, jest świadczeniem należnym, nawet jeśli zostało wypłacone po dacie zgonu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, świadczenie za miesiąc, w którym nastąpił zgon świadczeniobiorcy, jest świadczeniem należnym, a jego wypłata osobie uprawnionej do odbioru za życia świadczeniobiorcy (nawet po dniu śmierci) była prawidłowa.
Uzasadnienie
Zgodnie z przepisami ustawy emerytalnej, prawo do świadczeń ustaje ze śmiercią osoby uprawnionej, jednakże wstrzymanie wypłaty następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zmarł świadczeniobiorca. Oznacza to, że świadczenie za miesiąc, w którym nastąpił zgon, jest należne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Poczta Polska S.A. | spółka | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
| J. W. | osoba_fizyczna | adresatka świadczenia (zmarła) |
| G. W. | osoba_fizyczna | domniemany odbiorca świadczenia |
| W. W. (1) | osoba_fizyczna | syn adresatki |
| A. W. (1) | osoba_fizyczna | świadek |
| A. W. (2) | osoba_fizyczna | świadek |
| E. P. | osoba_fizyczna | listonosz |
Przepisy (14)
Główne
ustawa emerytalna art. 101 § pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 136a § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 138 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 138 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 130 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 130 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 130 § 2a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo pocztowe art. 37 § 2 pkt 3a
Ustawa Prawo pocztowe
ustawa emerytalna art. 138a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa systemowa art. 84 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa systemowa art. 84 § 6
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Poczta Polska S.A. jest jedynie pośrednikiem w doręczeniu świadczenia i nie może być zobowiązana do jego zwrotu. • Obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia spoczywa na osobie, która je faktycznie pobrała. • Świadczenie za miesiąc, w którym nastąpił zgon świadczeniobiorcy, jest świadczeniem należnym.
Odrzucone argumenty
ZUS miał podstawę prawną do wydania decyzji o zwrocie nienależnie wypłaconego świadczenia wobec Poczty Polskiej S.A.
Godne uwagi sformułowania
ustawodawca nie zalicza do osób (podmiotów) nienależnie pobierających świadczenie osób, podmiotów, które pełnią jedynie rolę przekaźnika świadczenia • w tej konkretnej sprawie możliwym jest rozważanie podstawy odpowiedzialności wyłącznie na gruncie ustawy emerytalnej, a ta w stosunku do odwołującej się na gruncie zaprezentowanych norm nie występuje
Skład orzekający
Jacek Chrostek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie odpowiedzialności pośredników (np. Poczty Polskiej) w doręczaniu świadczeń pieniężnych po śmierci adresata oraz interpretacja przepisów dotyczących należności świadczeń emerytalnych w miesiącu zgonu."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw związanych z doręczeniami przez podmioty zewnętrzne i odpowiedzialnością za nienależnie pobrane świadczenia. Interpretacja przepisów ustawy emerytalnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności Poczty Polskiej jako pośrednika w doręczaniu świadczeń ZUS, co jest istotne dla wielu instytucji i obywateli. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie odbiorcy i odpowiedzialności.
“Poczta Polska wygrywa z ZUS: czy listonosz może być winny za błąd ZUS?”
Dane finansowe
WPS: 2565,51 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.