VIII U 546/17

Sąd Okręgowy
SAOSubezpieczenia społeczneustalanie podstawy wymiaru składekŚredniaokręgowy
ubezpieczenia społeczneskładkiumowa zleceniepodstawa wymiaruZUSterminyprzychódubezpieczenie chorobowe

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie spółki od decyzji ZUS, uznając, że wynagrodzenie wypłacone zleceniobiorcy w maju 2016 r. stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i chorobowe za ten miesiąc.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i chorobowe za maj 2016 r. dla zleceniobiorcy P. G. wynosi 352,00 zł. Spółka złożyła odwołanie, argumentując, że wynagrodzenie za kwiecień zostało wypłacone w maju, a składka chorobowa powinna być rozliczona od wynagrodzenia za maj. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że moment faktycznego otrzymania przychodu decyduje o podstawie wymiaru składek.

Decyzją ZUS I Oddział w Ł. z dnia 13 stycznia 2017 roku, stwierdzono, że podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe) oraz dobrowolne ubezpieczenie chorobowe dla P. G. z tytułu umowy zlecenia za maj 2016 r. wynosi 352,00 zł. Organ rentowy wskazał, że płatnik składek wykazał w raportach ZUS RCA za maj 2016 r. dwie podstawy: 0,00 zł dla umowy zlecenia i 352,00 zł dla rozliczenia składek po ustaniu ubezpieczeń. Spółka (...) Sp. z o.o. wniosła odwołanie, domagając się uchylenia decyzji i ustalenia prawidłowości wykazanych danych. Argumentowano, że pierwsza umowa zlecenia była zawarta na okres od 20 do 30 kwietnia 2016 r. z wynagrodzeniem 352,00 zł brutto, wypłaconym 13 maja 2016 r., a kolejna umowa na okres od 1 do 31 maja 2016 r. z wynagrodzeniem 1 804,00 zł brutto, wypłaconym 14 czerwca 2016 r. P. G. złożył wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od 1 maja 2016 r. Spółka twierdziła, że przychód wypłacany w czerwcu dotyczy maja, a składka chorobowa powinna być rozliczona w raporcie za maj. Sąd Okręgowy ustalił, że P. G. wykonywał czynności na podstawie umów zlecenia od 20 kwietnia do 30 września 2016 r. Wynagrodzenie za kwiecień wynosiło 352,00 zł brutto, a za maj 1 804,00 zł brutto. Zleceniobiorca otrzymał wynagrodzenie za kwiecień 13 maja 2016 r., a za maj 14 czerwca 2016 r. Sąd, powołując się na przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także uchwałę Sądu Najwyższego, uznał, że podstawę wymiaru składek stanowi przychód faktycznie otrzymany lub postawiony do dyspozycji. W związku z tym, wynagrodzenie wypłacone 14 czerwca 2016 r. (za maj) powinno stanowić podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i chorobowe za maj 2016 r. Sąd oddalił odwołanie spółki i zasądził od niej koszty zastępstwa procesowego na rzecz ZUS.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wynagrodzenie faktycznie otrzymane lub postawione do dyspozycji w danym miesiącu stanowi podstawę wymiaru składek za ten miesiąc, niezależnie od okresu, za który zostało należne.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które definiują przychód jako otrzymany lub postawiony do dyspozycji. Kluczowy jest moment faktycznego uzyskania przychodu, a nie okres, za który został należny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapłatnik składek
P. G.osoba_fizycznazleceniobiorca

Przepisy (7)

Główne

u.s.u.s. art. 18 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód.

u.s.u.s. art. 4 § 9

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Za przychód z tytułu świadczenia umowy zlecenia rozumie się przychód zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

u.p.d.o.f. art. 11 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przychody stanowią otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

u.s.u.s. art. 20 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.

Pomocnicze

k.p.c. art. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia odwołania.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów procesu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 1

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Moment faktycznego otrzymania przychodu decyduje o podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i chorobowe. Przychód z umowy zlecenia jest definiowany zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odrzucone argumenty

Przychód wypłacany w czerwcu dotyczy maja 2016 r., a składka chorobowa powinna być rozliczona w raporcie za maj. Wniosek o objęcie ubezpieczeniem chorobowym od 1 maja 2016 r. powinien skutkować rozliczeniem składki za maj.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek opłacania składek powstaje więc z chwilą wypłaty lub pozostawienia do dyspozycji ubezpieczonego wynagrodzenia to nie tytuł z jakiego uzyskuje się wynagrodzenie , a faktyczny moment jego otrzymania decyduje o określeniu wysokości podstawy wymiaru składek za dany miesiąc

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i chorobowe od przychodów z umów zlecenia, w szczególności w kontekście momentu wypłaty wynagrodzenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczeń składek, gdzie wynagrodzenie za jeden okres jest wypłacane w kolejnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczania składek ZUS od umów zlecenia, a interpretacja momentu powstania obowiązku składkowego jest kluczowa dla wielu płatników i zleceniobiorców.

Kiedy składki ZUS od umowy zlecenia są należne? Kluczowa decyzja sądu o momencie wypłaty wynagrodzenia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 546/17 UZASADNIENIE Decyzją numer (...) z dnia 13 stycznia 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził , że z tytułu wykonywania umowy zlecenia, należna za P. G. (1) , podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia ( emerytalne , rentowe i wypadkowe) oraz dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za maj 2016 r. wynosi 352,00 zł. W uzasadnieniu organ rentowy podkreślił, że z analizy dokumentów, zapisanych w Systemie Informatycznym ZUS, wynika ,że płatnik składek (...) , od 1 maja 2016 r., zgłosił P. G. (1) ,z tytułu wykonywania umowy zlecenia, do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych ( emerytalnego , rentowych i wypadkowego) oraz do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Wcześniej tj. do 20 kwietnia 2016 r. do 30 kwietnia 2016 r., P. G. (1) był zgłoszony do jako zleceniobiorca tylko do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. W imiennych raportach ZUS RCA za maj 2016 r. , przekazanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15 czerwca 2016 r. , płatnik wykazał za ubezpieczonego podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne ( bez składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe): - 0,00 zł – w raporcie z kodem tytułu ubezpieczeń właściwym dla osoby wykonującej umowę zlecenie. - 352,00 zł – w raporcie z kodem tytułu ubezpieczeń właściwym dla osoby , za którą należy rozliczyć składki w dokumentach rozliczeniowych składanych nie wcześniej niż za następny miesiąc , po ustaniu tytułu ubezpieczeń. Organ rentowy podkreślił ,że zgodnie z obowiązującymi przepisami , płatnik składek zobowiązany jest naliczać składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe od wszystkich przychodów uzyskanych lub postawionych do dyspozycji ubezpieczonego w miesiącu , w którym nastąpiło zgłoszenie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego , które to przychody zostaną przyjęte do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za ten miesiąc. /decyzja k.36 - 38 akt ZUS/ W dniu 17 lutego 2017 r. pełnomocnik (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością złożył odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie i ustalenie , że dane zawarte w imiennych raportach P. G. (2) za maj 2016 r. ( dotyczące kwietnia 2016 r. , a rozliczane do 15 maja 2016 r.), zostały prawidłowo wykazane przez płatnika. W treści odwołania wskazano ,że ubezpieczony oraz płatnik, realizują stałą współpracę na podstawie umów zleceń zawieranych na maksymalny okres 1 miesiąca. Pierwszą umowę strony zawarły na okres od 20 do 30 kwietnia 2016 r. i jej ramach ubezpieczony uzyskał wynagrodzenie w wysokości 352,00 zł brutto /263,25 zł netto ; wynagrodzenie zostało mu wypłacone 13 maja 2016 r. Następną umowę strony zawarły na okres od 1 do 31 maja 2016 r. i w jej ramach ubezpieczony uzyskał prawo do wynagrodzenia w wysokości 1 804,00 zł brutto/1 313,57 zł netto ; wynagrodzenie zostało mu wypłacone 14 czerwca 2016 r. P. G. (2) w dniu 4 maja 2016 r. złożył płatnikowi wniosek o objęcie go od 1 maja 2016 r. dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. W tej sytuacji płatnik w raporcie (...) za kwiecień 2016 r. ( rozliczanym do 15 maja 2016 r.) wykazał ubezpieczonego do ubezpieczeń społecznych ( bez ubezpieczenia chorobowego). Następnie w raporcie (...) za maj 2016 r. ( rozliczanym do 15 czerwca 2016 r.) wykazał ubezpieczonego do ubezpieczeń społecznych , w tym również do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od 1 maja 2016 r. W ocenie skarżącego , przychód wypłacany w czerwcu dotyczy maja 2016 r. , a wniosek ubezpieczonego o objęcie ubezpieczeniem chorobowym dotyczył okresu od 1 maja 2016 r. Składka na ubezpieczenie chorobowe powinna być rozliczona w (...) ubezpieczonego za okres maja 2016 r. rozliczanej do 15 czerwca 2016 r. , a nie jak chce organ rentowy w raporcie dotyczącym kwietnia 2016 r. , a rozliczanym do 15 maja 2016 r. Zdaniem skarżącego , stanowisko organu rentowego nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . /odwołanie - k. 2- 3/ W odpowiedzi na odwołanie , która wpłynęła do tutejszego Sądu w dniu 15 marca 2017 r. pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie. / odpowiedź na odwołanie – k.12 – 13/ Zainteresowany P. G. (1) nie zajął stanowiska w sprawie. /oświadczenie zainteresowanego k.39/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Płatnik składek (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest agencją pracy tymczasowej i zatrudnia osoby w oparciu o umowy zlecenia. /okoliczność bezsporna/ W okresie od 20 kwietnia do 30 września 2016 r. P. G. (1) w oparciu o umowy zlecenia wykonywał czynności na rzecz ww. płatnika. /okoliczność bezsporna/ Wynagrodzenie, należne P. G. (1) , z tytułu wykonywania umów zlecenia wynosiło: - za kwiecień – 352,00 zł brutto/263,25 zł netto. - za maj – 1 804,00 zł brutto/1 313,57 zł netto. - za czerwiec – 2 728,00 zł brutto/1 985,13 zł netto. - za lipiec – 2 200,00 zł brutto/1 601,53 zł netto. /karta wynagrodzeń zleceniobiorcy k.7/ Z treści umowy zlecenia z dnia 20 kwietnia 2016 r. zawartej pomiędzy (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością , a P. G. (1) wynika ,że w okresie od 20 do 30 kwietnia 2016 r. będzie on wykonywać czynności pomocnicze – serwisant. /umowa zlecenia k.4/ W okresie od 20 do 30 kwietnia 2016 r. P. G. (1) został zgłoszony jako zleceniobiorca do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych ( emerytalnego , rentowych i wypadkowego). /okoliczność bezsporna/ Z treści umowy zlecenia z dnia 29 kwietnia 2016 r., zawartej pomiędzy (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością , a P. G. (1) , wynika ,że w okresie od 1 do 31 maja 2016 r. będzie on wykonywać czynności pomocnicze – serwisant. /umowa zlecenia k.4/ W dniu 6 maja 2016 r. płatnik składek (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zgłosiła P. G. (1) , od dnia 1 maja 2016 r. do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Z tytułu świadczenia umowy z dnia 20 kwietnia 2016 r. , w dniu 13 maja 2016 r. , P. G. (1) otrzymał wynagrodzenie w wysokości 263,25 zł. /wyciąg bankowy k.11/ Z tytułu świadczenia umowy z dnia 29 kwietnia 2016 r. , w dniu 14 czerwca 2016 r. , P. G. (1) otrzymał wynagrodzenie w wysokości 1 313,57 zł. /wyciąg bankowy k.8/ W imiennych raportach ZUS RCA za maj 2016 r. , przekazanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15 czerwca 2016 r. , płatnik składek wykazał za P. G. (1) podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne ( bez składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe) w następującej wysokości : - 0,00 zł w raporcie z kodem tytułu ubezpieczeń właściwym dla osoby wykonującej umowę zlecenie ( 04 11 00). - 352,00 zł w raporcie z kodem tytułu ubezpieczeń właściwym dla osoby , za którą należy rozliczyć składki w dokumentach rozliczeniowych składanych nie wcześniej niż za następny miesiąc po ustaniu ubezpieczeń ( 30 00 00). /raporty rozliczeniowe w aktach ZUS/ W ramach świadczenia umów na rzecz ww. płatnika , P. G. (1) wykonywał czynności pomocnicze polegające na pakowaniu. P. G. (1) pierwsze wynagrodzenia otrzymał w maju 2016 r. za okres od 20 do 30 kwietnia (od tego wynagrodzenie zostały odprowadzone składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe). P. G. (1) złożył wniosek o objęcie go dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od 1 maja 2016 r. i tym samym składki na to ubezpieczenie podlegały potrąceniu dopiero w czerwcu. Każdy zleceniobiorca otrzymuje oświadczenie o możliwości przystąpienia do dobrowolnego ubezpieczenie chorobowego. Jeśli zleceniobiorca chce przystąpić do ubezpieczenia chorobowego później niż w chwili zawarcia umowy zlecenia , to dostaje oświadczenie lub sam oświadcza, że chce przystąpić później do ubezpieczenia. /zeznania świadków: A. A. k.39 – 40 oraz A. S. k.40/ Powyższy stan faktyczny jest bezsporny między stronami. Istotne w sprawie okoliczności został ustalone na podstawie dowód z dokumentów, których strony nie kwestionowały oraz zeznań świadków. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie jest niezasadne i podlega oddaleniu. Przedmiotem niniejszego postępowania było ustalenie czy określona przez organ rentowy podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia ( emerytalne , rentowe i wypadkowe) oraz dobrowolne ubezpieczenie chorobowe P. G. (1) z tytułu wykonywania umowy zlecenia u płatnika składek (...) Sp. z o.o. za maj 2016 r. , a wynosząca zdaniem organu rentowego 352,00 zł , jest prawidłowa. Zgodnie z art.18 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2016 roku, poz.963 z późn. zm.) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych wymienionych w art.6 ust.1 pkt 1-3 i pkt 18a stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10 , z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, ust. 4 pkt 5 i ust. 12 . Zgodnie zaś z art.4 pkt 9 ww . ustawy za przychód z tytułu świadczenia umowy zlecenia rozumie się przychód zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych . W myśl art.11 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 roku, poz. 2032, z późn. zm.) przychodami, z zastrzeżeniem art.14-15, art.17 ust.1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art.19, art.25b i art.30f , są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Zgodnie z art.20 ust.1 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3 . Podstawową kwestią zatem , a wynikającą z wyżej przytoczonych przepisów i decydującą o rozstrzygnięciu sprawy było ustalenie czy P. G. (1) za maj 2016 r. osiągnął przychód z tytułu świadczenia u płatnika składek (...) Sp. z o.o. umowy zlecenia. Podkreślić należy ,że pojęcie przychodu wprowadzone zostało do ubezpieczeń społecznych cytowaną ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. , która uzależniła wysokość składek i terminy ich płatności od osiągniętych przez ubezpieczonych przychodów. Celem tej nowelizacji było ustalenie zasady, iż zobowiązanie z tytułu składek powstaje dopiero w momencie osiągnięcia przez ubezpieczonego przychodu w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj.: Dz. U. 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.).Obowiązek opłacania składek powstaje więc z chwilą wypłaty lub pozostawienia do dyspozycji ubezpieczonego wynagrodzenia (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2009 r., (sygn. akt I UZP 5/09 opubl. OSNP 2010/6-6/71). Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny wskazuje jednoznacznie ,że w maju 2016 r. P. G. (1) otrzymał wynagrodzenie z tytułu świadczenia umowy zlecenia i kwota ta powinna stanowić podstawę wymiaru składek zarówno na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne , jak i na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za maj 2016 r. Oczywistym jest , że P. G. (1) w dniu 13 maja 2016 r. otrzymał wynagrodzenie należne mu z tytułu świadczenia umowy zlecenia w kwietniu 2016 r. , ale to nie tytuł z jakiego uzyskuje się wynagrodzenie , a faktyczny moment jego otrzymania decyduje o określeniu wysokości podstawy wymiaru składek za dany miesiąc zarówno na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne , jak i na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Okoliczność zaś ,że P. G. (1) został zgłoszony do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od dnia 1 maja 2016 r. pozostaje zatem bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie (...) §1 k.p.c. oddalił odwołanie , o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art.98 k.p.c. zasądzając od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. kwotę 90 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego Sąd ustalił na podstawie § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 roku, poz.1804 z późn. zm.). ZARZĄDZENIE Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi wnioskodawcy. S.B.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI