VI U 3311/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury, uznając, że wykonywał on prace spawalnicze w szczególnych warunkach, mimo braku odpowiedniego świadectwa.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił A. S. prawa do emerytury, twierdząc, że nie przepracował on żadnego okresu w szczególnych warunkach. Ubezpieczony odwołał się, podnosząc, że pracował jako spawacz w Przedsiębiorstwie Budowlano-Handlowo-Usługowym. Sąd Okręgowy, opierając się na dokumentach i zeznaniach świadków, ustalił, że powód faktycznie wykonywał prace spawalnicze w szczególnych warunkach, co uprawniało go do wcześniejszej emerytury. W związku z tym sąd zmienił zaskarżoną decyzję.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił ubezpieczonemu A. S. prawa do emerytury, ponieważ uznał, że nie przepracował on żadnego okresu w szczególnych warunkach, mimo spełnienia pozostałych wymogów. Ubezpieczony wniósł odwołanie, argumentując, że pracował jako spawacz w Przedsiębiorstwie Budowlano-Handlowo-Usługowym w C. w latach 1983-1998. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów z akt osobowych, akt rentowych oraz zeznań świadków i samego powoda. Sąd uznał, że powód, pracując jako spawacz, wykonywał prace w szczególnych warunkach, zgodnie z wykazem stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. (poz. 12 działu XIV). Ponieważ okres pracy w szczególnych warunkach przekraczał 15 lat, a pozostałe warunki do uzyskania emerytury zostały spełnione, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał A. S. prawo do emerytury od dnia spełnienia warunku wieku. Sąd orzekł również, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, gdyż charakter pracy powoda wymagał ustalenia w postępowaniu dowodowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, praca ta może być uznana za pracę w szczególnych warunkach, a jej okres może zostać zaliczony do stażu pracy uprawniającego do wcześniejszej emerytury, nawet w przypadku braku formalnego świadectwa, jeśli zostanie udowodniona innymi środkami dowodowymi.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że powód faktycznie wykonywał prace spawalnicze w szczególnych warunkach, co potwierdzają dokumenty i zeznania świadków. Zgodnie z przepisami, praca przy spawaniu jest wymieniona w wykazie prac w szczególnych warunkach. Nawet w przypadku braku formalnego zaświadczenia, sąd może ustalić te okoliczności w drodze postępowania dowodowego, jeśli dowody są niebudzące wątpliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS i przyznanie prawa do emerytury
Strona wygrywająca
A. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | ubezpieczony/powód |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy/pozwany |
Przepisy (9)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 184 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki nabycia prawa do emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., w tym wymóg osiągnięcia wieku emerytalnego i posiadania okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
u.e.r.f.u.s. art. 32 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przyznaje prawo do emerytury w niższym wieku emerytalnym pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
u.e.r.f.u.s. art. 32 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definiuje, kogo uważa się za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach (prace o znacznej szkodliwości dla zdrowia, znacznym stopniu uciążliwości lub wymagające wysokiej sprawności psychofizycznej).
r.R.M. art. § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Określa, że okresy pracy w szczególnych warunkach muszą być wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a stwierdza je zakład pracy w świadectwie.
r.R.M. art. § 4 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Określa warunki nabycia prawa do emerytury dla pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach (wiek 55 lat dla kobiet, 60 lat dla mężczyzn, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach).
r.R.M. art. Załącznik A, dział XIV, poz. 12
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Wykaz prac w szczególnych warunkach, który obejmuje prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477¹⁴ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 472 i 473
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwiają ustalenie okoliczności faktycznych w drodze postępowania dowodowego, w tym zeznań świadków, gdy brakuje dokumentów.
u.e.r.f.u.s. art. 118 § 1a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa do orzeczenia o braku odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne wykonywanie prac spawalniczych w szczególnych warunkach. Możliwość udowodnienia charakteru pracy innymi środkami dowodowymi niż formalne świadectwo. Praca spawalnicza jest wymieniona w wykazie prac w szczególnych warunkach.
Odrzucone argumenty
Brak formalnego świadectwa pracy w szczególnych warunkach jako podstawa do odmowy przyznania emerytury (argument ZUS).
Godne uwagi sformułowania
prace o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym każdy fakt mający wpływ na prawo do świadczenia lub jego wysokość może być dowodzony wszelkimi środkami, które sąd uzna za pożądane dowodów niebudzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych
Skład orzekający
Ewa Milczarek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do emerytury w przypadku braku formalnych dokumentów potwierdzających pracę w szczególnych warunkach, dowodzenie charakteru pracy innymi środkami."
Ograniczenia: Wymaga udowodnienia charakteru pracy niebudzącymi wątpliwości dowodami. Dotyczy konkretnego rodzaju prac (spawanie) i okresu przed wejściem w życie ustawy o FUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może przyznać świadczenie emerytalne mimo braków formalnych po stronie pracownika, opierając się na dowodach rzeczowych. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Emerytura mimo braków formalnych: jak udowodnić pracę w szczególnych warunkach?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI U 3311/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Ewa Milczarek Protokolant – sekr. sądowy Sylwia Sawicka po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania: A. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 16 października 2015 r., znak: (...) w sprawie: A. S. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o emeryturę 1) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu A. S. prawo do emerytury od dnia (...) r., 2) stwierdza, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Na oryginale właściwy podpis. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił ubezpieczonemu A. S. prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS bowiem przyjął, że powód, spełniający pozostałe warunki do uzyskania emerytury, nie przepracował żadnego okresu w szczególnych warunkach. W odwołaniu od tej decyzji powód wniósł o ich zmianę i przyznanie emerytury podnosząc, że pracował w Przedsiębiorstwie Budowlano-Handlowo-Usługowym (...) w C. 16 listopada 1983 r. do 31 grudnia 1998 r. w warunkach szczególnych jako spawacz . W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił co następuje: Ubezpieczony A. S. , urodzony (...) , w 1972 r. zatrudnił się w Przedsiębiorstwie Budowlano-Handlowo-Usługowym (...) w C. jako ślusarz, po ukończeniu (...) Szkołę Zawodową w zawodzie ślusarza. Ubezpieczony pracował jako ślusarz do momentu pójścia do wojska. Służbę wojskowa odbywał w okresie od 28.10.1975 r. do 15.10.1977r. Po powrocie z wojska ubezpieczony wrócił na stanowisko ślusarza, w 1983 r. ukończył kurs spawalniczy i od zakończenia kursu rozpoczął pracę jako spawacz i stałe i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał wyłącznie prace spawalnicze. Ubezpieczony spawał elektrycznie konstrukcje dachowe, formy do betonów, balustrady. Pracował na głównej hali na której pracowało od 7 do 8 spawaczy. Nie wykonywał innych czynności. Ubezpieczony otrzymywał mleko w trakcie zatrudnienia na tym stanowisku. Ubezpieczony nie korzystał w trakcie okresów zatrudnienia z urlopów bezpłatnych. W świadectwie pracy w szczególnych warunkach wskazano, że w okresie zatrudnienia ubezpieczony wykonywał prace spawalnicze. dowód : dokumenty w aktach osobowych, świadectwa pracy w szczególnych warunkach w aktach rentowych, kopia książki spawacza k.4-16, zeznania świadków S. M. i Z. K. , zeznania powoda –zapis A/V 29 Sąd Okręgowy zważył co następuje: Stan faktyczny w sprawie Sąd ustalił na podstawie dokumentów w aktach osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budowlano-Handlowo-Usługowym (...) w C. , akt rentowych powoda, których prawdziwości strony nie kwestionowały oraz zeznań świadków : S. M. i Z. K. i zeznań powoda. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków bowiem pracownicy ci pracowali razem z powodem, ich zeznania oparte na własnych obserwacjach były zgodne ze sobą, spójne z zeznaniami powoda i znajdowały potwierdzenie w dowodach z dokumentów. Zeznaniom powoda, które korelowały z zeznaniami świadków Sąd dał więc również wiarę. Sąd dokonał następnie oceny ustalonego stanu faktycznego w kontekście przepisów art.184 i 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Zgodnie z treścią art. 184. ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32-34, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego ( art. 184 ust. 2) Zgodnie z treścią art.32 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy -ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 ( 65 lat dla mężczyzn, 60 lat dla kobiet.) W myśl ustępu 2 art.32 cytowanej ustawy dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ustępie 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Przepisy rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r, które nadal zachowały swoją moc na warunkach określonych w art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , mają zastosowanie do wszystkich pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, a okresy te stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Niemniej jednak należy wskazać, iż w przypadku, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczeń potwierdzających okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach z przyczyn od siebie niezależnych, art. 472 i 473 k.p.c. umożliwiają ustalenie tych okoliczności w drodze postępowania odwoławczego przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z powołanymi przepisami w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych każdy fakt mający wpływ na prawo do świadczenia lub jego wysokość może być dowodzony wszelkimi środkami, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe. Zaliczenie nieudokumentowanych, spornych okresów pracy w szczególnych warunkach do stażu pracy uprawniającego do wcześniejszej emerytury wymaga dowodów niebudzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu o świadczenie emerytalno-rentowe dopuszczalne jest – jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z 27 maja 1985 r. (III UZP 5/85, LEX nr14635) – przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy z powodu jego likwidacji lub zniszczenia dokumentów dotyczących zatrudnienia. Okres pracy w warunkach szczególnych można również ustalić w postępowaniu sądowym na podstawie akt osobowych pracownika. W myśl § 4 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W załączniku do tego rozporządzenia – wymieniającego prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego w wykazie A, dział XIV pozycja 12 zalicza jako takie prace-prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, zdaniem Sądu Okręgowego, pozwala na przyjęcie, że w trakcie pracy w Przedsiębiorstwie Budowlano-Handlowo-Usługowym (...) w C. powód wykonywał pracę w szczególnych warunkach o której mowa w wykazie A działu XIV punkt 12 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. Skoro praca w spornych okresach, była pracą w szczególnych warunkach i łącznie przekraczała okres 15 lat, a spełnienia pozostałych warunków do uzyskania prawa do emerytury pozwany nie kwestionował, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 §2 k.p.c. zmienił zaskarżone decyzje i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia spełnienia przez ubezpieczonego warunku osiągnięcia wieku 60 lat. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł o braku odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji na podstawie art. 118 ust.1a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS z uwagi na to, że ubezpieczony nie legitymował się właściwym świadectwem wykonywania pracy w szczególnych warunkach i charakter jego pracy trzeba było ustalać w trakcie postępowania dowodowego. SSO Ewa Milczarek
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI