VIII U 466/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówiono B. P. prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ organ rentowy uznał, że ubezpieczona nie udowodniła wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. ZUS uwzględnił 13 lat, 10 miesięcy i 6 dni tego stażu, nie zaliczając okresu od 1 września 2006 r. do 31 grudnia 2008 r., kiedy to wnioskodawczyni pełniła funkcję kierownika internatu w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Łodzi. Ubezpieczona wniosła odwołanie, argumentując, że praca na stanowisku kierownika internatu, mimo obniżonego pensum, powinna być traktowana jako praca w szczególnym charakterze, zwłaszcza że nadal wykonywała czynności opiekuńczo-wychowawcze. Sąd Okręgowy, analizując przepisy Karty Nauczyciela, w szczególności art. 42 ust. 3, 5 i 6, uznał, że obniżenie tygodniowego wymiaru godzin zajęć dla kierownika internatu jest obligatoryjne i nie powoduje zmiany podstawy wymiaru czasu pracy w rozumieniu przepisów pracowniczych. Sąd stwierdził, że wnioskodawczyni, mimo pełnienia funkcji kierowniczej, nadal była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku nauczyciela-wychowawcy, a jej praca była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w ramach obowiązującego ją pensum. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, przyznając B. P. prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ łączny staż pracy w szczególnym charakterze wyniósł ponad 15 lat.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach dla nauczycieli pełniących funkcje kierownicze, interpretacja pojęcia "pełnego wymiaru czasu pracy" w kontekście Karty Nauczyciela.
Dotyczy specyficznej sytuacji nauczycieli-wychowawców pełniących funkcje kierownicze w placówkach oświatowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okres zatrudnienia na stanowisku kierownika internatu, mimo obniżonego pensum, może być zaliczony do 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymaganego do przyznania rekompensaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okres zatrudnienia na stanowisku kierownika internatu, mimo obniżonego pensum, należy zaliczyć do okresu pracy w szczególnym charakterze, jeśli praca ta była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w rozumieniu przepisów pracowniczych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obniżenie tygodniowego wymiaru godzin zajęć dla kierownika internatu jest obligatoryjne i wynika z przepisów Karty Nauczyciela, nie powodując zmiany podstawy wymiaru czasu pracy w rozumieniu przepisów pracowniczych. Tym samym, osoba pełniąca taką funkcję jest uznawana za zatrudnioną w pełnym wymiarze zajęć w zakresie uprawnień pracowniczych, a praca ta kwalifikuje się jako praca w szczególnym charakterze.
Jak należy interpretować pojęcie "pracy w pełnym wymiarze czasu pracy" w kontekście zatrudnienia nauczyciela pełniącego funkcję kierowniczą, dla potrzeb ustalenia prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Praca wykonywana przez nauczyciela, któremu obniżono tygodniowy wymiar godzin zajęć z uwagi na pełnienie funkcji kierowniczej, jest traktowana jako wykonywana w pełnym wymiarze zajęć w zakresie uprawnień pracowniczych.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 42 ust. 5 Karty Nauczyciela, który stanowi, że praca wykonywana w oparciu o ustalenia z ust. 7 jest traktowana jako wykonywana w pełnym wymiarze zajęć w zakresie uprawnień pracowniczych. Podkreślono, że obniżenie wymiaru zajęć nauczycielowi pełniącemu funkcję kierowniczą jest obowiązkiem ustawowym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni/ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (13)
Główne
u.e.p. art. 2 § pkt 5
Ustawa o emeryturach pomostowych
Rekompensata jest odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.
u.e.p. art. 21 § ust. 1
Ustawa o emeryturach pomostowych
Prawo do rekompensaty przysługuje ubezpieczonemu, który legitymuje się co najmniej 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze.
u.e.r. FUS art. 32 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definicja pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach.
u.e.r. FUS art. 32 § ust. 3 pkt 5
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Nauczyciele, wychowawcy lub inni pracownicy pedagogiczni wykonujący pracę nauczycielską wymienioną w art. 1 ustawy - Karta Nauczyciela, są uważani za pracowników zatrudnionych w szczególnym charakterze.
Karta Nauczyciela art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Definicja nauczycieli i placówek, w których mogą być zatrudnieni.
Karta Nauczyciela art. 86
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Nauczyciele są zaliczani do pracowników zatrudnionych w szczególnym charakterze.
rozp. RM art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Okresy pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze są uwzględniane, gdy praca jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
rozp. RM art. 15
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Nauczyciele, wychowawcy lub inni pracownicy pedagogiczni wykonujący pracę nauczycielską wymienioną w art. 1 Karty Nauczyciela nabywają prawo do emerytury na zasadach określonych w § 4 i są uważani za wykonujących pracę w szczególnym charakterze.
Karta Nauczyciela art. 42 § ust. 3
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Określa tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych dla wychowawców zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć w specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych na 24 godziny.
Karta Nauczyciela art. 42 § ust. 5
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Praca wykonywana w oparciu o ustalenia z ust. 7 jest traktowana, w zakresie uprawnień pracowniczych, jako wykonywana w pełnym wymiarze zajęć.
Karta Nauczyciela art. 42 § ust. 6
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Dyrektorowi i wicedyrektorowi szkoły oraz nauczycielowi pełniącemu inne stanowisko kierownicze w szkole obniża się tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć lub zwalnia się ich od obowiązku realizacji zajęć.
Pomocnicze
u.e.p. art. 21 § ust. 2
Ustawa o emeryturach pomostowych
Przesłanka negatywna: nabycie prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca na stanowisku kierownika internatu, mimo obniżonego pensum, jest pracą w szczególnym charakterze. • Obniżenie wymiaru zajęć nauczycielowi pełniącemu funkcję kierowniczą jest obligatoryjne i nie zmienia faktu zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w rozumieniu przepisów pracowniczych. • Zastosowanie art. 42 ust. 5 Karty Nauczyciela oznacza, że praca ta jest traktowana jako wykonywana w pełnym wymiarze zajęć w zakresie uprawnień pracowniczych.
Odrzucone argumenty
Pełnienie funkcji kierownika internatu z obniżonym pensum nie jest pracą w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnym charakterze. • Brak udowodnienia 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Godne uwagi sformułowania
rekompensata jest to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze • obniżenie tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć (...) jest obowiązkiem ustawowym i nie pozostawia w tym zakresie żadnej swobody decyzyjnej organowi prowadzącemu szkołę. • praca wykonywana w oparciu o ustalenia z ust. 7 (...) jest traktowana, w zakresie uprawnień pracowniczych, jako wykonywana w pełnym wymiarze zajęć.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach dla nauczycieli pełniących funkcje kierownicze, interpretacja pojęcia \"pełnego wymiaru czasu pracy\" w kontekście Karty Nauczyciela."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nauczycieli-wychowawców pełniących funkcje kierownicze w placówkach oświatowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do wcześniejszej emerytury i pokazuje, jak interpretacja przepisów może wpłynąć na sytuację ubezpieczonych. Pokazuje również, jak sąd może zakwestionować stanowisko ZUS w oparciu o szczegółową analizę przepisów.
“Kierownik internatu walczy o emeryturę: czy obniżone pensum to przeszkoda?”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.