VIII U 465/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 21 stycznia 2021 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził, że T. K., jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą będąca wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) Sp. z o.o., w której posiadał 98% udziałów, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu) od dnia 11.10.2018 r. ZUS uzasadnił to stanowisko tym, że spółka z tak dominującym udziałem jednego wspólnika powinna być traktowana jak spółka jednoosobowa, co potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego (sygn. akt I UK 8/11). T. K. wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz Kodeksu spółek handlowych, argumentując, że spółka z jego 98% udziałów nie jest spółką jednoosobową w rozumieniu KSH. Sąd Okręgowy, analizując stan faktyczny i prawny, powołał się na liczne orzeczenia Sądu Najwyższego (m.in. II UK 36/13, I UK 8/11, II UK 33/10, II UK 295/16), które wskazują, że samo posiadanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. decyduje o podleganiu ubezpieczeniom społecznym. Sąd podkreślił, że w przypadku znaczącej dysproporcji udziałów (98% vs 2%), udział mniejszościowego wspólnika jest traktowany jako iluzoryczny, a dominujący wspólnik jest de facto jedynym wspólnikiem dla celów ubezpieczeniowych. Sąd odwołał się również do wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach (III AUa 916/18), który podkreślał, że literalna wykładnia przepisów nie może prowadzić do naruszenia zasady powszechności ubezpieczeń społecznych. Sąd uznał, że T. K. dysponując 98% udziałów, był dominującym wspólnikiem i podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom od 11.10.2018 r. Podniesiono również, że zatrudnienie T. K. na 1/8 etatu w innej spółce nie stanowiło przeszkody, gdyż wynagrodzenie nie gwarantowało minimalnego wynagrodzenia za pracę, co zgodnie z art. 9 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, skutkowało obowiązkiem podlegania ubezpieczeniom z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił odwołanie jako bezzasadne i orzekł o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że wspólnik z dominującą większością udziałów w spółce z o.o. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako jedyny wspólnik, nawet jeśli formalnie spółka ma więcej niż jednego wspólnika.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy jeden wspólnik posiada przytłaczającą większość udziałów, a drugi ma udział iluzoryczny. Interpretacja może być zależna od konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością posiadający 98% udziałów w kapitale zakładowym, przy udziale drugiego wspólnika wynoszącym 2%, powinien być traktowany jako jedyny wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w rozumieniu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wspólnik posiadający 98% udziałów w spółce z o.o., gdzie drugi wspólnik ma udział iluzoryczny, jest traktowany jako jedyny wspólnik dla celów podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które wskazuje, że samo posiadanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. decyduje o podleganiu ubezpieczeniom. W przypadku znaczącej dysproporcji udziałów, mniejszościowy udział jest uznawany za iluzoryczny, a dominujący wspólnik jest traktowany jako jedyny, aby zapewnić powszechność ubezpieczeń społecznych.
Czy zatrudnienie na 1/8 etatu, z wynagrodzeniem niższym od minimalnego, wyłącza obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (wspólnik spółki z o.o.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zatrudnienie na 1/8 etatu z wynagrodzeniem niższym od minimalnego nie wyłącza obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, zgodnie z art. 9 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Uzasadnienie
Przepis art. 9 ust. 1a ustawy systemowej stanowi, że ubezpieczeni, których podstawa wymiaru składek z tytułu stosunku pracy jest niższa od określonej kwoty, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom z innych tytułów. W tym przypadku, niskie wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia na 1/8 etatu skutkowało obowiązkiem podlegania ubezpieczeniom również jako wspólnik spółki.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. K. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | spółka kapitałowa |
| E. K. | osoba_fizyczna | wspólnik |
Przepisy (9)
Główne
u.s.u.s. art. 8 § ust. 6 pkt. 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt. 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność.
u.ś.o.z. art. 66 § ust. 1 pkt. 1c
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
u.p.z.i.r.p. art. 104 § ust. 1
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Obowiązkowe składki na Fundusz Pracy opłacają osoby prowadzące pozarolniczą działalność.
u.f.s. art. 4 § ust. 1
Ustawa o Funduszu Solidarnościowym
Do obowiązkowych składek na Fundusz Solidarnościowy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące obowiązkowych składek na Fundusz Pracy.
u.s.u.s. art. 9 § ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek podlegania ubezpieczeniom z innych tytułów, gdy podstawa wymiaru składek z tytułu stosunku pracy jest niższa od określonej kwoty.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
u.ś.o.z. art. 5 § pkt. 21
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Definicja osoby prowadzącej działalność pozarolniczą odsyła do ustawy systemowej.
k.s.h. art. 4 § § 1 pkt. 3
Kodeks spółek handlowych
Definicja spółki jednoosobowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wspólnik posiadający 98% udziałów w spółce z o.o. jest traktowany jako jedyny wspólnik dla celów ubezpieczeń społecznych, gdy udział drugiego wspólnika jest iluzoryczny. • Niskie wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia na 1/8 etatu skutkuje obowiązkiem podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Odrzucone argumenty
Spółka z 98% udziałów jednego wspólnika nie jest spółką jednoosobową w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych.
Godne uwagi sformułowania
z perspektywy norm prawa ubezpieczeń społecznych tego rodzaju spółkę należy traktować jak spółkę jednoosobową • udział tego drugiego jest udziałem iluzorycznym • wspólnik, który posiada 99/100 udziałów jest de facto jedynym wspólnikiem spółki • wpływ drugiego wspólnika na sprawy spółki w istocie uznać należy za iluzoryczny lub symboliczny • przyjęcie literalnej wykładni art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych prowadzi do naruszenia zasady powszechności ubezpieczeń społecznych
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że wspólnik z dominującą większością udziałów w spółce z o.o. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako jedyny wspólnik, nawet jeśli formalnie spółka ma więcej niż jednego wspólnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy jeden wspólnik posiada przytłaczającą większość udziałów, a drugi ma udział iluzoryczny. Interpretacja może być zależna od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym przez wspólników spółek z o.o., zwłaszcza w kontekście dominującej pozycji jednego ze wspólników. Orzeczenie wyjaśnia, kiedy spółka wieloosobowa jest traktowana jak jednoosobowa dla celów ZUS.
“Czy 98% udziałów w spółce z o.o. oznacza, że jesteś jedynym wspólnikiem dla ZUS?”
Dane finansowe
WPS: 14 482 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.