VIII U 457/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS dotyczącej przeliczenia emerytury, uznając, że nowy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie był wyższy od dotychczasowego, a kwota bazowa powinna być ostatnio przyjęta do obliczenia świadczenia.
Ubezpieczony J.S. odwołał się od decyzji ZUS, która przeliczyła jego emeryturę, stosując kwotę bazową z 2011 roku i nowy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru (224,93%), niższy od poprzedniego (244,43%). Ubezpieczony domagał się ponownego wyliczenia świadczenia z uwzględnieniem aktualnej kwoty bazowej i 20 lat wybranych z całego okresu pracy. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że zgodnie z art. 111 ustawy o emeryturach i rentach, przeliczenie jest możliwe tylko, gdy nowy wskaźnik jest wyższy od poprzedniego, a kwota bazowa powinna być ostatnio przyjęta do obliczenia świadczenia.
Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał sprawę J.S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. dotyczącą wysokości emerytury. Ubezpieczony zakwestionował decyzję ZUS z 13 stycznia 2017 r., która przeliczyła jego podstawę wymiaru emerytury, stosując kwotę bazową z 1 października 2011 r. (dnia nabycia prawa do emerytury) i nowy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru (224,93%), obliczony na podstawie zarobków z lat 1977 oraz 1980-1998. Ubezpieczony domagał się ponownego wyliczenia świadczenia z uwzględnieniem aktualnej kwoty bazowej i 20 lat wybranych z całego okresu pracy. Sąd, opierając się na art. 111 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, stwierdził, że przeliczenie emerytury jest możliwe tylko wtedy, gdy nowo wyliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego. W tym przypadku nowy wskaźnik (224,93%) był niższy od dotychczasowego (244,43%), co uniemożliwiało przeliczenie na wniosek ubezpieczonego. Ponadto, sąd powołał się na orzecznictwo sądów apelacyjnych, które potwierdzają, że w przypadku przeliczenia świadczenia stosuje się kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia, a nie kwotę obowiązującą w dniu złożenia wniosku o przeliczenie. W związku z tym, sąd uznał decyzję ZUS za prawidłową i oddalił odwołanie ubezpieczonego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przeliczenie emerytury na podstawie art. 111 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jest możliwe tylko wtedy, gdy nowo wyliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na literalne brzmienie art. 111 ustawy o emeryturach i rentach, które jednoznacznie stanowi, że przeliczenie świadczenia jest możliwe tylko przy wyższym wskaźniku. Dodatkowo, sąd podkreślił, że kwota bazowa stosowana do przeliczenia powinna być ostatnio przyjęta do obliczenia świadczenia, a nie kwota z dnia złożenia wniosku o przeliczenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (3)
Główne
u.e.r. FUS art. 111
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przeliczenie świadczenia jest możliwe tylko, gdy nowo wyliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego. Stosuje się kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia.
Pomocnicze
u.e.r. FUS art. 111 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia odwołania jako bezzasadnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przeliczenie emerytury jest możliwe tylko, gdy nowy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od dotychczasowego. Przy przeliczeniu emerytury stosuje się kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia.
Odrzucone argumenty
Domaganie się przeliczenia emerytury z uwzględnieniem aktualnej kwoty bazowej. Kwestionowanie wyliczenia emerytury w oparciu o kwotę bazową obowiązującą w dniu nabycia prawa do emerytury.
Godne uwagi sformułowania
Z literalnego brzmienia tego uregulowania prawnego wynika jednoznacznie, iż przeliczenie świadczenia zgodnie z powołanym przepisem jest możliwe tylko w sytuacji, gdy nowo wyliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia – według wariantów wskazanych w tym artykule – jest wyższy od dotychczasowego. Wskaźnik ten jest niższy od dotychczas przyjętego z dziesięciu lat kalendarzowych od 1981r. do 1990r., a wynoszącego 244,43%. Przepis art. 111 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (...) wyraźnie wskazuje, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, obliczony na zasadach określonych w art. 15 ustawy, mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia, a nie przez kwotę bazową z daty złożenia wniosku o przeliczenie świadczenia.
Skład orzekający
Anna Capik-Pater
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przeliczania emerytur, w szczególności warunków koniecznych do przeliczenia (wyższy wskaźnik) oraz stosowanej kwoty bazowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przeliczenia emerytury na wniosek ubezpieczonego, gdy nowy wskaźnik jest niższy od poprzedniego. Nie dotyczy sytuacji, gdy przeliczenie następuje z urzędu lub z innych przyczyn.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje warunki przeliczania emerytur i stosowania kwoty bazowej, co jest częstym problemem praktycznym.
“Kiedy ZUS może odmówić przeliczenia Twojej emerytury? Kluczowe zasady i orzecznictwo.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII U 457/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2017 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR del. Anna Capik-Pater Protokolant: Anna Krzyszkowska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2017 r. w Gliwicach sprawy J. S. ( S. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o wysokość emerytury na skutek odwołania J. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 13 stycznia 2017 r. nr (...) oddala odwołanie. (-) SSR del. Anna Capik-Pater Sygn. akt: VIII U 457/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 13 stycznia 2017r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. przeliczył ubezpieczonemu J. S. podstawę wymiaru emerytury na podstawie art. 111 ustawy o emeryturach i rentach z FUS od 1 listopada 2016r. biorąc pod uwagę najkorzystniejszy wariant. Organ rentowy do obliczenia składnika emerytury wynoszącego 24% kwoty bazowej, uwzględnił kwotę bazową obowiązującą 1 października 2011r. tj. w dniu nabycia prawa do emerytury. Wysokość emerytury wyniosła 4901,08 zł., 4003,98 zł do wypłaty. Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji wskazał, iż nie zgadza się z wyliczeniem emerytury dokonanym przez organ rentowy podnosząc, iż domaga się ponownego wyliczenia świadczenia według aktualnej kwoty bazowej z 20 lat wybranych z całego okresu pracy. Ubezpieczony zakwestionował jakoby organ rentowy przedstawił mu w decyzji najkorzystniejsze wyliczenie, gdyż dokonał wyliczenia procentowego, a nie kwotowego według aktualnej kwoty bazowej. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony J. S. urodził się w dniu (...) Decyzją z dnia 27 września 2001r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. przyznał ubezpieczonemu emeryturę od 1 grudnia 2001r., tj. od ustania zatrudnienia. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto zarobki z 10 lat kalendarzowych, tj. 1981 do 1990r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 244,43%. Decyzją z dnia 13 stycznia 2009r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. ustalił ubezpieczonemu prawo do emerytury od 1 listopada 2008r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek biorąc pod uwagę aktualną kwotę bazową tj. 1683,27 zł. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 244,43%. Decyzją z dnia 5 lutego 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. przeliczył ubezpieczonemu emeryturę od 1 stycznia 2013r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto podstawę wymiaru wcześniej przyznanej emerytury. Ostatnią decyzję o przeliczeniu emerytury odwołującego Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. wydał dnia 15 listopada 2016r., nr (...) . Organ rentowy wskazał w decyzji, że do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto podstawę wymiaru wcześniej przyznanej emerytury. Wysokość emerytury wyniosła 4901,08 zł., 4003,98 zł do wypłaty. W dniu 18 listopada 2016r. ubezpieczony J. S. złożył wniosek o ponowne przeliczenie wysokości emerytury przez przeliczenie podstawy wymiaru świadczenia zarobków uzyskanych w całości przed przyznaniem świadczenia z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie wysokości świadczenia, tj. z lat 1977 oraz od 1980 do 1998r. przedkładając na tę okoliczność zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu sporządzone przez KWK (...) z wykazanymi wynagrodzeniami ubezpieczonej za lata 1976 – 2001 dotyczącymi okresu jego zatrudnienia u tego pracodawcy. W rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy wydał decyzję zaskarżoną z dnia 13 stycznia 2017r., którą przeliczył ubezpieczonemu J. S. podstawę wymiaru emerytury. Organ rentowy na podstawie art. 111 ustawy o emeryturach i rentach z FUS obliczył wskaźnik wysokości podstawy wymiaru na podstawie zarobków z najkorzystniejszych lat kalendarzowych, tj. 1977r. i od 1980 do 1998r., który wniósł 224,93%. Wskaźnik ten jest niższy od dotychczas przyjętego z dziesięciu lat kalendarzowych od 1981r. do 1990r., a wynoszącego 244,43%. Organ rentowy do obliczenia składnika emerytury wynoszącego 24% kwoty bazowej, uwzględnił kwotę bazową obowiązującą 1 października 2011r. tj. w dniu nabycia prawa do emerytury. Wysokość emerytury wyniosła 4901,08 zł., 4003,98 zł do wypłaty. Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji akt organu rentowego jako okoliczności bezsporne, bo jednoznacznie wynikające z tych dowodów i nie kwestionowane przez strony. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego J. S. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 111 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz.887) wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego: 1) z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia, 2) z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty, 3) z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego. Z literalnego brzmienia tego uregulowania prawnego wynika jednoznacznie, iż przeliczenie świadczenia zgodnie z powołanym przepisem jest możliwe tylko w sytuacji, gdy nowo wyliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia – według wariantów wskazanych w tym artykule – jest wyższy od dotychczas przyjętego. Przy uwzględnieniu przedłożonych przez ubezpieczonego przy wniosku z dnia 18 listopada 2016r. zarobków z okresu jego zatrudnienia w KWK (...) dotyczących lat 1977 oraz od 1980 do 1998r. i wykazanych w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu oraz zarobków wynikających z dokumentacji znajdującej się w aktach organu rentowego, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia ubezpieczonej wyliczony według wariantów podanych powyżej nie okazał się wyższy od dotychczasowego wynoszącego 244,43%, a obliczonego z lat 1981 – 1990, który ostatecznie okazał się najkorzystniejszy. W takiej sytuacji, jak słusznie wskazał organ rentowy w zaskarżonej decyzji, brak było podstaw do ponownego przeliczenia świadczenia ubezpieczonej w oparciu o powołane na wstępie uregulowanie prawne. Zauważyć należy, iż ubezpieczony w odwołaniu od zaskarżonej decyzji i w toku procesu nie zgłaszał zarzutów dotyczących przyjętego przez organ rentowy wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia oraz matematycznych wyliczeń tego wskaźnika dla potrzeb wydania tej decyzji, a kwestionował jedynie wyliczenie emerytury w oparciu o kwotę bazową obowiązującą 1 października 2011r. tj. w dniu nabycia prawa do emerytury. J. S. domagał się ustalenia emerytury z uwzględnieniem aktualnej kwoty bazowej. Jednakże żądanie odwołującego nie mogło zostać uwzględnione. Zgodnie z art. 111 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, obliczony na zasadach określonych w art. 15, mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 grudnia 2012r., sygn. akt: III AUa 692/12 „Przepis art. 111 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) wyraźnie wskazuje, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, obliczony na zasadach określonych w art. 15 ustawy, mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia, a nie przez kwotę bazową z daty złożenia wniosku o przeliczenie świadczenia. Nawet zatem, gdyby wnioskodawca miał prawo do przeliczenia renty przy zastosowaniu nowego wyższego wskaźnika wysokości podstawy, to i tak całe świadczenie obliczone by zostało od dotychczas stosowanej kwoty bazowej. Wyjaśnić przy tym należy, że przeliczenie świadczenia w oparciu o nową kwotę bazową może nastąpić tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki z art. 110 ust. 1 ustawy.” (Legalis nr 735215). Z kolei jak podniósł Sąd Apelacyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 marca 2014r., sygn. akt: III AUa 1051/13 „Jednoznaczne brzmienie przepisu art. 111 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) wskazuje, iż przeliczenie emerytury mogłoby być dokonane jedynie przy zastosowaniu kwoty bazowej ostatnio przyjętej do obliczenia świadczenia, nie zaś kwoty obowiązujące w chwili nabycia prawa do emerytury.” (Legalis nr 1024143). W niniejszej sprawie nie zaistniały warunki do zastosowania innej kwoty bazowej niż ostatnio przyjęta do obliczenia świadczenia. W konsekwencji takiego stanowiska, kierując się cytowanym na wstępie art. 111 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja organu rentowego jest prawidłowa i z mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie ubezpieczonego od tej decyzji jako bezzasadne. (-) SSR del. Anna Capik-Pater
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI