VIII U 426/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 13 grudnia 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi stwierdził, że P. M. jako pracownik u płatnika składek (...) ’ S (...) Sp. z o.o. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 16 marca 2018 r. Organ rentowy uznał, że stanowisko pracy zostało utworzone jedynie w celu zatrudnienia i zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych jako pracownika, z zamiarem uzyskiwania korzystniejszych świadczeń. Pracownica wniosła odwołanie, które zostało uwzględnione przez Sąd Okręgowy w Łodzi. Sąd ustalił, że P. M. posiadała odpowiednie wykształcenie i doświadczenie zawodowe w dziedzinie architektury. Prowadziła również własną działalność gospodarczą. Została zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas określony od 16 marca 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r. na stanowisku projektanta urbanisty z wynagrodzeniem 4.900,00 zł brutto. Sąd uznał, że umowa o pracę nie była pozorna ani sprzeczna z prawem ani zasadami współżycia społecznego. Podkreślono, że praca była faktycznie świadczona, a pracodawca przyjmował świadczenie i wypłacał wynagrodzenie. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym sama świadomość przyszłego uprawnienia do świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie stanowi podstawy do uznania umowy za mającą na celu obejście prawa, jeśli umowa jest ważna i praca jest faktycznie wykonywana. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, uznając odwołanie za zasadne i zasądzając od ZUS na rzecz wnioskodawczyni zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że umowa o pracę zawarta przez pracownicę w ciąży, która następnie skorzystała ze zwolnienia lekarskiego, nie jest automatycznie pozorna ani sprzeczna z prawem, jeśli praca jest faktycznie świadczona i umowa spełnia wymogi formalne. Podkreślenie znaczenia faktycznego wykonywania pracy nad formalnym zgłoszeniem.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której ZUS kwestionował istnienie stosunku pracy. Interpretacja zasad współżycia społecznego w kontekście umów o pracę może być różna w zależności od okoliczności.
Zagadnienia prawne (1)
Czy umowa o pracę zawarta przez pracownicę w ciąży, która następnie skorzystała ze zwolnienia lekarskiego, może być uznana za pozorną lub sprzeczną z prawem lub zasadami współżycia społecznego, jeśli pracodawca ją zawarł w celu uzyskania przez pracownicę korzystniejszych świadczeń z ubezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa o pracę nie może być uznana za pozorną ani sprzeczną z prawem lub zasadami współżycia społecznego, jeśli praca była faktycznie świadczona, a umowa nie narusza przepisów prawa ani zasad współżycia społecznego. Sama świadomość przyszłego uprawnienia do świadczeń nie czyni umowy nieważną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa o pracę była ważna i faktycznie realizowana. Analiza dowodów wykazała, że pracownica faktycznie świadczyła pracę, a pracodawca przyjmował to świadczenie i wypłacał wynagrodzenie. Sąd podkreślił, że cel uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie jest sprzeczny z prawem, o ile umowa jest ważna. Brak było podstaw do uznania umowy za pozorną (brak zgody stron na pozorne działanie) ani sprzeczną z zasadami współżycia społecznego, ponieważ praca była faktycznie wykonywana.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
| (...) ’ S (...) Sp. z o.o. | spółka | płatnik składek |
Przepisy (15)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają pracownicy.
u.s.u.s. art. 13 § 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają pracownicy.
ustawa zasiłkowa art. 1 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Osobom podlegającym ubezpieczeniom przysługują świadczenia pieniężne w razie choroby lub macierzyństwa.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
k.p. art. 22 § § 1 1
Kodeks pracy
Zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.
k.p. art. 22 § § 1 2
Kodeks pracy
Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy określonych w § 1.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 4 § 1 i 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Ubezpieczony podlegający obowiązkowo ubezpieczeniu nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego.
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
Nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
W sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zmienia zaskarżoną decyzję, jeśli odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Dz.U. z 2018 r., poz. 265 art. 9 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.
k.p. art. 78
Kodeks pracy
Wynagrodzenie za pracę powinno odpowiadać rodzajowi pracy, kwalifikacjom, ilości i jakości świadczonej pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o pracę była ważna i faktycznie realizowana. • Pracownica faktycznie świadczyła pracę. • Pracodawca przyjmował świadczenie i wypłacał wynagrodzenie. • Cel uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie jest sprzeczny z prawem. • Brak podstaw do uznania umowy za pozorną. • Brak podstaw do uznania umowy za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę została zawarta w celu obejścia prawa. • Umowa o pracę była pozorna. • Umowa o pracę była sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
stanowisko pracy (...) utworzono jedynie w celu zatrudnienia i zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych jako pracownika P. M. • nie można mówić o pozorności oświadczeń woli w zawarciu umowy o pracę, gdy pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca świadczenie to przyjmował i wypłacał z tego tytułu wynagrodzenie za pracę. • sama świadomość jednej ze stron umowy, a nawet obu jej stron, co do wystąpienia w przyszłości zdarzenia uprawniającego do świadczeń z ubezpieczenia społecznego (np. choroby), nie daje podstawy do uznania, że umowa miała na celu obejście prawa.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że umowa o pracę zawarta przez pracownicę w ciąży, która następnie skorzystała ze zwolnienia lekarskiego, nie jest automatycznie pozorna ani sprzeczna z prawem, jeśli praca jest faktycznie świadczona i umowa spełnia wymogi formalne. Podkreślenie znaczenia faktycznego wykonywania pracy nad formalnym zgłoszeniem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której ZUS kwestionował istnienie stosunku pracy. Interpretacja zasad współżycia społecznego w kontekście umów o pracę może być różna w zależności od okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu pozornych umów o pracę i ich wpływu na świadczenia z ubezpieczenia społecznego, zwłaszcza w kontekście ciąży. Pokazuje, jak sąd interpretuje granice między prawem do świadczeń a potencjalnym nadużyciem.
“Ciąża a umowa o pracę: Czy ZUS może odmówić świadczeń, jeśli pracodawca zatrudnił Cię tuż przed porodem?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.