VIII U 424/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 18 grudnia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził, że P. B. jako pracownik u płatnika składek (...) sp. z o.o. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1 grudnia 2019 r. Organ rentowy uznał umowę o pracę za pozorną, zawartą dla obejścia prawa i uzyskania subwencji finansowych, wskazując na wcześniejsze wykonywanie funkcji prezesa bez umowy oraz wsteczne zgłoszenie. P. B. i spółka (...) sp. z o.o. złożyli odwołania, domagając się stwierdzenia podlegania ubezpieczeniom. Sąd Okręgowy połączył sprawy i ustalił, że P. B. faktycznie wykonywał obowiązki prezesa zarządu na podstawie umowy o pracę, w tym reprezentował spółkę na zewnątrz, zawierał umowy i podlegał kontroli wiceprezesa zarządu. Sąd uznał, że wszystkie elementy stosunku pracy były spełnione, a umowa nie była pozorna ani zawarta dla obejścia prawa. Opóźnienie w zgłoszeniu do ubezpieczeń zostało uznane za uchybienie pracodawcy, które nie może obciążać pracownika. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że P. B. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 1 grudnia 2019 r.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia stosunku pracy i jego elementów (podporządkowanie, wynagrodzenie) w kontekście pozorności umowy, opóźnienia w zgłoszeniu do ZUS oraz celu uzyskania subwencji.
Dotyczy specyficznej sytuacji prezesa zarządu spółki z o.o. i jego zatrudnienia na umowę o pracę, z uwzględnieniem przepisów o subwencjach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa o pracę zawarta na stanowisko prezesa zarządu spółki z o.o. jest ważna i stanowi podstawę do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, jeśli została zawarta z opóźnieniem, a osoba tę funkcję pełniła wcześniej bez umowy, a celem było uzyskanie subwencji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa o pracę jest ważna i stanowi podstawę do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniom społecznym, jeśli faktycznie wykonywano obowiązki pracownicze, istniało podporządkowanie pracodawcy i wynagrodzenie, nawet jeśli umowa została zawarta z opóźnieniem, a celem było uzyskanie subwencji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy w warunkach podporządkowania i za wynagrodzeniem. Pozorność umowy nie została wykazana, a opóźnienie w zgłoszeniu jest uchybieniem pracodawcy, które nie może obciążać pracownika. Nawet jeśli celem było uzyskanie subwencji, a funkcja prezesa była pełniona wcześniej, to zawarcie umowy o pracę z zachowaniem wymogów Kodeksu pracy przesądza o podleganiu ubezpieczeniom.
Czy opóźnienie w zgłoszeniu pracownika do ubezpieczeń społecznych oraz wcześniejsze wykonywanie funkcji prezesa zarządu bez umowy o pracę świadczą o pozorności umowy o pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo opóźnienie w zgłoszeniu lub wcześniejsze wykonywanie funkcji bez umowy nie przesądza o pozorności umowy o pracę, jeśli późniejsza umowa o pracę faktycznie była realizowana i spełniała wymogi stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że opóźnienie w zgłoszeniu jest uchybieniem pracodawcy, które nie może negatywnie wpływać na pracownika. Podobnie, wcześniejsze pełnienie funkcji bez umowy nie dyskwalifikuje późniejszego zatrudnienia na podstawie ważnej umowy o pracę, o ile wszystkie elementy stosunku pracy są spełnione.
Czy zawarcie umowy o pracę w celu uzyskania subwencji finansowej z Tarczy Finansowej świadczy o pozorności tej umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli umowa o pracę jest faktycznie realizowana i spełnia wymogi stosunku pracy, sam cel uzyskania subwencji nie czyni jej nieważną.
Uzasadnienie
Sąd argumentował, że gdyby celem było wyłącznie uzyskanie subwencji, spółka mogłaby zawrzeć umowę na czas określony. Fakt zawarcia umowy na czas nieokreślony i jej faktyczna realizacja świadczą o tym, że nie była ona pozorna.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. B. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| (...) sp. z o.o. | spółka | płatnik składek, odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (18)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownicy podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
u.s.u.s. art. 8 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownicy podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
u.s.u.s. art. 11 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownicy podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
u.s.u.s. art. 12 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownicy podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
u.s.u.s. art. 13
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownicy podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
u.s.u.s. art. 8 § 6 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.
u.s.u.s. art. 18 § 8
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób prowadzących pozarolniczą działalność.
u.s.u.s. art. 12 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowe ubezpieczenie wypadkowe.
u.s.u.s. art. 20 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe.
u.s.u.s. art. 20 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe.
k.p. art. 22 § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach nieuregulowanych przez Kodeks pracy.
k.p.c. art. 219
Kodeks postępowania cywilnego
Łączenie spraw.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana decyzji organu rentowego.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów postępowania.
Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 art. 9 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Opłaty za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne wykonywanie obowiązków pracowniczych przez P. B. • Istnienie podporządkowania pracowniczego. • Otrzymywanie wynagrodzenia za pracę. • Umowa o pracę nie była pozorna. • Opóźnienie w zgłoszeniu do ubezpieczeń jest uchybieniem pracodawcy, nie pracownika. • Cel uzyskania subwencji nie czyni umowy nieważną, jeśli była faktycznie realizowana.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę była pozorna. • Umowa o pracę została zawarta dla obejścia prawa. • Wsteczne zgłoszenie do ubezpieczeń świadczy o pozorności. • Wcześniejsze wykonywanie funkcji prezesa bez umowy o pracę dyskwalifikuje późniejsze zatrudnienie.
Godne uwagi sformułowania
okoliczność , że P. B. już wcześniej był prezesem ww. spółki i wykonywał czynności prezesa bez umowy o pracę , a także fakt ,że został zgłoszony do ubezpieczeń z datą wsteczną świadczą o tym ,że umowa o pracę zawarta między płatnikiem , a P. B. została zawarta dla pozoru i jest nieważna. • pojęcia pracownik i zatrudnienie nie mogą być interpretowane na użytek ubezpieczeń społecznych inaczej niż interpretuje je akt prawny określający prawa i obowiązki pracowników i pracodawców - Kodeks pracy • stronom umowy o pracę, na podstawie której rzeczywiście były wykonywane obowiązki i prawa płynące z tej umowy, nie można przypisać działania w celu obejścia ustawy • W niniejszej sprawie nie doszło zatem do naruszenia przepisu art. 22 § 1 k.p. , ponieważ wnioskodawca zobowiązał się i świadczył pracę określoną w umowie o pracę na rzecz pracodawcy, pod kierownictwem pracodawcy, za co miał otrzymywać ustalone w umowie o pracę wynagrodzenie. • Pojęcie kierownictwa pracodawcy, o którym mowa w art. 22 § 1 k.p. , nie ma jednowymiarowego kształtu. Dostrzegalna jest tendencja do "rozluźnienia" tego rygoru w stosunku do poszczególnych grup pracowniczych albo z uwagi na rodzaj wykonywanej pracy. […]
Skład orzekający
S.B.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia stosunku pracy i jego elementów (podporządkowanie, wynagrodzenie) w kontekście pozorności umowy, opóźnienia w zgłoszeniu do ZUS oraz celu uzyskania subwencji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prezesa zarządu spółki z o.o. i jego zatrudnienia na umowę o pracę, z uwzględnieniem przepisów o subwencjach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu pozorności umów i ich wpływu na ubezpieczenia społeczne, a także kwestii związanych z uzyskiwaniem subwencji państwowych, co jest aktualne dla wielu przedsiębiorców i prawników.
“Czy umowa o pracę prezesa spółki była pozorna? Sąd rozstrzyga o ubezpieczeniach i subwencjach.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.