VIII U 385/14

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-08-22
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyNiskaokręgowy
emerytura górniczaZUSpodstawa wymiaruokresy składkoweokresy nieskładkoweustawa o FUSprzeliczniki

Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS dotyczących wysokości emerytury górniczej, umorzył postępowanie w pozostałym zakresie i przekazał wniosek o ponowne ustalenie podstawy wymiaru organowi rentowemu.

Ubezpieczony E. P. odwołał się od decyzji ZUS z listopada 2013 r. dotyczących wysokości emerytury górniczej, kwestionując sposób wyliczenia świadczenia i podstawę wymiaru. ZUS wydał dwie decyzje, z których jedna była korzystniejsza dla ubezpieczonego. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po analizie przepisów dotyczących emerytur górniczych, uznał, że ZUS prawidłowo wyliczył wysokość świadczeń, a decyzje były zgodne z prawem. Postępowanie w części dotyczącej jednej z decyzji zostało umorzone, a wniosek o ponowne ustalenie podstawy wymiaru przekazano do rozpoznania organowi rentowemu.

Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonego E. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 5 listopada 2013 r. i 7 listopada 2013 r., które dotyczyły wysokości przyznanej mu emerytury górniczej. Ubezpieczony kwestionował sposób wyliczenia świadczenia, w tym podstawę wymiaru i uwzględnienie okresów składkowych i nieskładkowych. ZUS pierwotnie odmówił ponownego ustalenia wysokości świadczenia z uwagi na złożenie wniosku w niewłaściwym terminie, jednak później, w decyzji z 26.02.2014 r., doliczył wnioskowany okres zatrudnienia. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając sprawę, ustalił, że ZUS wydał dwie decyzje dotyczące emerytury, z których jedna była korzystniejsza dla ubezpieczonego. Sąd analizował przepisy dotyczące emerytur górniczych (art. 32, 46, 51, 52 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) i uznał, że organ rentowy prawidłowo wyliczył wysokość świadczeń, a różnice wynikały z zastosowania różnych przepisów, a nie z błędów w wyliczeniu. W związku z tym, że jedna z decyzji była korzystniejsza, sąd uznał ją za zasadną. Postępowanie w części dotyczącej decyzji z 31.12.2013 r. zostało umorzone, ponieważ ZUS ostatecznie przychylił się do żądania ubezpieczonego. Wniosek ubezpieczonego z dnia 21 listopada 2013 r. o ponowne ustalenie podstawy wymiaru z uwzględnieniem aktualnej kwoty bazowej został przekazany do rozpoznania organowi rentowemu, ponieważ nie został merytorycznie załatwiony. Ostatecznie sąd oddalił odwołanie od decyzji z 5 i 7 listopada 2013 r., uznając je za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ZUS prawidłowo ustalił wysokość emerytury, a decyzje były zgodne z prawem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ rentowy prawidłowo wyliczył wysokość świadczeń emerytalnych, stosując właściwe przepisy prawa (art. 32, 46, 51, 52 ustawy o FUS). Różnice w wyliczeniach między dwiema decyzjami wynikały z zastosowania różnych przepisów, a nie z błędów w kalkulacji. Korzystniejsza decyzja została uznana za zasadną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania, umorzenie postępowania, przekazanie wniosku

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

Strony

NazwaTypRola
E. P.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (13)

Główne

ustawa o FUS art. 46 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do emerytury na warunkach określonych w art. 29, 32, 33 i 39 przysługuje również ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. a przed dniem 1 stycznia 1969 r., jeżeli spełniają określone warunki dotyczące przystąpienia do OFE i spełnienia warunków do emerytury do dnia 31 grudnia 2008 r.

ustawa o FUS art. 32 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 2 i 3.

ustawa o FUS art. 51 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur stosuje się określone przeliczniki za lata pracy górniczej pod ziemią, na powierzchni lub w kopalniach siarki i węgla brunatnego.

ustawa o FUS art. 51 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Łączny okres pracy obliczony z zastosowaniem przeliczników, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się w wymiarze nie dłuższym niż 45 lat.

ustawa o FUS art. 52 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przy ustalaniu wysokości emerytur innych niż określone w art. 51 stosuje się określone przeliczniki za lata pracy górniczej.

ustawa o FUS art. 52 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Łączny okres pracy obliczony z zastosowaniem przeliczników, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się w wymiarze nie dłuższym niż 40 lat.

Pomocnicze

ustawa o FUS art. 113

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 477 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana lub wykonanie decyzji przez organ rentowy przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd nie ma wpływu na bieg sprawy, ale może skutkować umorzeniem postępowania w części.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa o FUS art. 53 § 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o FUS art. 50a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o FUS art. 50d

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o FUS art. 50c § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe wyliczenie wysokości emerytury przez ZUS zgodnie z obowiązującymi przepisami. Różnice w wyliczeniach wynikające z zastosowania różnych przepisów, a nie z błędów. Decyzja korzystniejsza dla ubezpieczonego została uznana za zasadną.

Odrzucone argumenty

ZUS nieprawidłowo ustalił wysokość emerytury. ZUS nie uwzględnił wszystkich okresów składkowych i nieskładkowych. ZUS nieprawidłowo ustalił podstawę wymiaru świadczenia.

Godne uwagi sformułowania

organ rentowy wydał decyzję z dnia 26.02.2014 r. w której doliczył sugerowany przez ubezpieczonego okres zatrudnienia. Sąd ustalił, że organ rentowy wyliczył wysokość świadczeń ubezpieczonego w sposób prawidłowy. Sąd przekazał wniosek ubezpieczonego z dnia 21.11.2013r. do rozpoznania organowi rentowemu, bowiem nie został on załatwiony merytorycznie.

Skład orzekający

Grażyna Łazowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania wysokości emerytur górniczych i zasad składania wniosków o przeliczenie świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących emerytur górniczych i okresu przed 2009 r. oraz zasad składania wniosków o przeliczenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii ustalania wysokości emerytury, choć z elementami specyficznymi dla emerytur górniczych. Brak w niej nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

0

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 385/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 sierpnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Łazowska Protokolant: Korneliusz Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2014 r. w Gliwicach sprawy E. P. ( P. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o wysokość świadczenia na skutek odwołania E. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 5 listopada 2013 r., nr (...) z dnia 7 listopada 2013 r. nr (...) z dnia 31 grudnia 2013 r. nr (...) 1. oddala odwołanie od decyzji z dnia 5 listopada 2013 r. i 7 listopada 2013 r., 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 3. wniosek ubezpieczonego z dnia 21 listopada 2013 r. o ponowne ustalenie podstawy wymiaru z uwzględnieniem aktualnej kwoty bazowej przekazuje organowi rentowemu do rozpoznania. (-) SSO Grażyna Łazowska Sygn. akt: VIII U 385/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 31.12.2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu E. P. prawa do ponownego ustalenia wysokości świadczenia, poprzez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów składkowych i nieskładkowych, tj. okresu dodatkowego zatrudnienia na podstawie art. 113 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jednolity: Dz. U z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.). Przyczyną odmowy był fakt złożenia wniosku w niewłaściwym terminie. ZUS wskazał, iż odwołujący wcześniej zwrócił się z wnioskiem o doliczenie okresu ubezpieczenia w dniu 7.10.2013 r., który został załatwiony decyzją z 25.11.2013r. Z uwagi na powyższe, kolejny wniosek o doliczenie okresu ubezpieczenia może być złożony nie wcześniej niż w I kwartale 2014 r. Z powyższą decyzją nie zgodził się ubezpieczony, wnosząc o jej zmianę. Z kolei w dniu 15.01.2014 r. skarżący złożył kolejny wniosek o przeliczenie świadczenia z uwzględnieniem okresu zatrudnienia w (...) W G. . W związku z w/w wnioskiem organ rentowy wydał decyzję z dnia 26.02.2014 r. w której doliczył sugerowany przez ubezpieczonego okres zatrudnienia. Odpowiadając na odwołanie skarżącego, organ rentowy wniósł o jego odrzucenie. Decyzją z dnia 5.11.2013 r. po rozpoznaniu wniosku z 14.10.2013 r. ZUS przyznał ubezpieczonemu nową emeryturę poczynając od dnia 1.10.2013 r. W decyzji tej wskazano, że podstawę wymiaru stanowi podstawa wymiaru wcześniej przyznanej emerytury. Wyjaśniono nadto, że wskaźnik podstawy wymiaru wyniósł 329.63% i został ograniczony do 250%. Z kolei do ustalenia wysokości emerytury ZUS uwzględnił 43 lata, 2 miesiące okresów składkowych i 6 miesięcy okresów nieskładkowych. Przy ustalaniu wysokości emerytury przyjęto: - do obliczenia składnika emerytury przysługującego za okresy składkowe i nieskładkowe podstawę wymiaru wcześniej przyznanej emerytury w wysokości uwzględniającej waloryzację od 1.03.2013 r., - do obliczenia składnika emerytury wynoszącego 24% kwoty bazowej, kwotę bazową obowiązującą od 1.10.2013 r., tj. w dniu nabycia prawa do emerytury, - okres pracy górniczej wg przeliczników 248 miesięcy x 1,8; 22 miesiące x 1.5. Ostatecznie wysokość świadczenia wyliczono na kwotę 4647,93 zł. Decyzją z dnia 7.11.2013 r. ZUS, po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 14.10.2013 r. przeliczył emeryturę ubezpieczonego od dnia 1.01.2013 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podstawę wymiaru stanowi podstawa wymiaru wcześniej przyznanej emerytury. Wyjaśniono nadto, że do ustalenia wysokości emerytury organ rentowy uwzględnił 42 lata, 10 miesięcy okresów składkowych i 6 miesięcy okresów nieskładkowych. Przy ustaleniu wysokości emerytury przyjęto: - do obliczenia składnika emerytury przysługującego za okresy składkowe i nieskładkowe podstawę wymiaru wcześniej przyznanej emerytury, w wysokości uwzględniającej waloryzację od 1.03.2010 r., - do obliczenia składnika emerytury wynoszącego 124 % kwoty bazowej, kwotę bazową obowiązującą od 1.10.2011 r., tj. w dniu nabycia prawa do emerytury, - okres pracy górniczej wg przeliczników: 248 miesięcy x 1.8; 61 miesiące x 1.5. Ostatecznie wysokość świadczenia wyliczono na kwotę (...) .48 zł. Ubezpieczony zaskarżył decyzję ZUS z dnia 5.11.2013 r. oraz decyzje z dnia 7.11.2013 r., składając wniosek z dnia 21.11.2013 r. o przeliczenie świadczenia z uwzględnieniem dodatkowego stażu pracy oraz o ponowne ustalenie podstawy wymiaru z uwzględnieniem aktualnej kwoty bazowej. Odpowiadając na odwołanie ubezpieczonego od decyzji datowanych na 5.11.2013 r. oraz 7.11.2013 r. ZUS wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonych decyzjach. Organ rentowy wskazał nadto, że w następstwie porównania wysokości obu świadczeń, wyliczonych w w/w decyzjach uznał, że zasadnym jest przyznanie ubezpieczonemu świadczenia w wysokości ustalonej w decyzji z dnia 7.11.2013 r., jako korzystniejszego dla odwołującego. Sąd ustalił i zważył , co następuje: Decyzją z dnia 25.11.1993r. przyznano ubezpieczonemu emeryturę górniczą na podstawie art. 10 ustawy z dnia 1.02.1983r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin . Z kolei decyzją z dnia 14.02.2011r. przyznano mu prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 50 a ustawy o FUS. Następnie decyzją z dnia 5.11.2013r. [sposób wyliczenia podany wyżej] przyznano ubezpieczonemu emeryturę na podstawie art. 46 w związku z art. 32 ustawy o FUS. Wysokość nowo przyznanej emerytury ze względu na udokumentowany 30-miesięczy okres podlegania ubezpieczeniu po przyznaniu „poprzedniej” emerytury obliczono zgodnie z art. 53 ust. 4 ustawy FUS tj. z wyliczeniem części socjalnej świadczenia 24% kwoty bazowej obowiązującej w dniu 1.10.2013r. Na decyzji zamieszczono adnotację, że świadczenie jest niekorzystne. Z uwagi na to, ze wyliczone świadczenie okazało się niższe, organ rentowy wydał decyzję z dnia 7.11.2013r./sposób wyliczenia podano wyżej/, nie informując ubezpieczonego z jakich przyczyn nie dokonał przeliczenia tego świadczenia z uwzględnieniem nowej kwoty bazowej. Ubezpieczony podtrzymał wniosek z dnia 21.11.2013r. Organ rentowy, mimo zobowiązania Sądu, nie wyjaśnił czy i w jaki sposób wniosek ten został załatwiony. [dowody: akta organu rentowego, pismo ZUS z dnia 28.07.2014 r.] Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, stosownie do treści art. 477 13 zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Poza tym zmiana lub wykonanie decyzji nie ma wpływu na bieg sprawy. Jak wynika z akt organu rentowego, ZUS wprawdzie w decyzji z dnia 31.12.2013 r. odmówił ubezpieczonemu prawa zaliczenia dodatkowego okresu zatrudnienia, tj. okresu od 1.10.2013 r. do 31.12.2013 r., to jednak ostatecznie przychylił się do wniosku odwołującego, wydając decyzję z 26.02.2014 r. Mając to uwadze, Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej odwołania od decyzji z 31.12.2013 r. Skoro bowiem ZUS załatwił sprawę zgodnie z żądaniem skarżącego, to orzekanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe, co uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie. W niniejszym postępowaniu spornym zatem pozostawało, czy ZUS ustalił w sposób prawidłowy wysokość emerytury odwołującego, a w konsekwencji, czy decyzje wydane przez organ rentowy, tj. decyzja z 5.11.2013 r. oraz 7.11.2013 r. posiadały przymiot legalności na dzień ich wydania. Miarodajnymi dla oceny prawidłowości zaskarżonych rozstrzygnięć wydanych przez ZUS są niżej powołane przepisy. Dla weryfikacji rozstrzygnięcia z dnia 5.11.2013 r., tj. świadczenia emerytalnego przyznanego na zasadach ogólnych jest art.46 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zgodnie z art. 32 ust. 1, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 2 i 3. Z kolei stosownie do treści art. 46 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, prawo do emerytury na warunkach określonych w art. 29, 32, 33 i 39 przysługuje również ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. a przed dniem 1 stycznia 1969 r., jeżeli spełniają łącznie następujące warunki: 1) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa; 2)warunki do uzyskania emerytury określone w tych przepisach spełnią do dnia 31 grudnia 2008 r.; 3)(uchylony). Natomiast stosownie do ust. 2, jeżeli ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1, nie zawrze umowy o przystąpieniu do otwartego funduszu emerytalnego w terminie do dnia 31 grudnia 1999 r., uważa się, że ubezpieczony nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Z kolei, dla oceny drugiej z zaskarżonych decyzji, tj. decyzji z 7.11.2013 r., właściwe są art. 51 i 52 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Stosownie do treści art. 51 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur, o których mowa w art. 50a lub 50e, stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 2, następujące przeliczniki: 1)1,5 za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy; 2)1,8 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 50d; 3)1,4 za każdy rok pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 1-3 i 5-9, wykonywanej częściowo na powierzchni i częściowo pod ziemią; 4)1,2 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 4 i 5, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego, w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego. W ust. 2 powołanego przepisu zaznaczono natomiast, że przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur łączny okres pracy obliczony z zastosowaniem przeliczników, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się w wymiarze nie dłuższym niż 45 lat. Zgodnie z art. 52 ust. 1 w/w ustawy wskazano, że przy ustalaniu wysokości emerytur innych niż określone w art. 51 stosuje się następujące przeliczniki: 1)1,5 za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, 2)1,8 za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią, o której mowa w art. 50d ust. 1, pod warunkiem wykonywania takiej pracy co najmniej przez 5 lat, z zastrzeżeniem ust. 2. Natomiast w ust. 2 zaznaczono, że przy ustalaniu wysokości emerytur łączny okres pracy obliczony z zastosowaniem przeliczników, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się w wymiarze nie dłuższym niż 40 lat. Mając na uwadze w/w regulacje Sąd uznał, że organ rentowy wyliczył wysokość świadczeń ubezpieczonego w sposób prawidłowy. Różnica w wysokości świadczeń wyliczonych w obu zaskarżonych decyzjach stanowi następstwo różnic wynikających z zastosowanych przepisów, nie jest natomiast obarczona wadliwością związaną z nieprawidłowym wyliczeniem świadczenia emerytalnego przez ZUS. Zdaniem Sądu, słusznie zatem w odpowiedzi na odwołanie stwierdzono, że wypłacane będzie świadczenie przyznane decyzją z 7.11.2013 r. dotychczas pobierane przez skarżącego z uwagi na okoliczność, iż jest ono świadczeniem korzystniejszym. W konsekwencji, wydane przez organ decyzje z dnia 5 i 7.11.2013r. są zgodne z prawem. Sąd przekazał wniosek ubezpieczonego z dnia 21.11.2013r. do rozpoznania organowi rentowemu, bowiem nie został on załatwiony merytorycznie. Z twierdzeń ubezpieczonego wynika, że domaga się przeliczenia otrzymywanego świadczenia z uwzględnieniem 30-miesięcznego okresu podlegania ubezpieczeniom. W tym stanie rzeczy, w oparciu o przytoczone przepisy prawa i art. 477 14 § 1 k.p.c. , Sąd orzekł jak w sentencji. SSO Grażyna Łazowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI