VIII U 3377/15

Sąd OkręgowyŁódź
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia społeczneŚredniaokręgowy
umowa zlecenieumowa o pracęubezpieczenia społeczneubezpieczenie zdrowotnepłatnik składekZUSminimalne wynagrodzeniezbieg tytułów do ubezpieczeń

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie spółki z o.o. od decyzji ZUS, uznając, że zleceniobiorca podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym w spornym okresie, ponieważ jego wynagrodzenie z umowy o pracę nie było niższe od minimalnego.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że D.C. podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym z tytułu umowy zlecenia w okresie od grudnia 2008 r. do kwietnia 2009 r. Spółka z o.o. wniosła odwołanie, argumentując, że D.C. był zatrudniony na pełen etat u innego pracodawcy, a zatem powinien być zgłoszony tylko do ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że umowa o dzieło z stycznia 2009 r. była w rzeczywistości umową zlecenia, a ponieważ D.C. nie posiadał innego tytułu do ubezpieczeń od grudnia 2008 r. do kwietnia 2009 r. (poza umową zlecenia), płatnik był zobowiązany do odprowadzania składek społecznych i zdrowotnych.

Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. z dnia 28 października 2015 roku, D.C. został objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym, rentowym i wypadkowym w okresie od 1 grudnia 2008 r. do 19 kwietnia 2009 r. z tytułu umowy zlecenia zawartej ze spółką (...) sp. z o.o. Organ rentowy wskazał, że płatnik nie złożył dokumentów zgłoszeniowych, ale zidentyfikował podstawy wymiaru składek na podstawie imiennych raportów miesięcznych. Podkreślono, że zgodnie z przepisami, pracownicy podlegają ubezpieczeniom tylko z tytułu stosunku pracy, jeśli podstawa wymiaru składek jest równa co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu. W przeciwnym razie, mogą być objęci ubezpieczeniami z innych tytułów. Spółka (...) sp. z o.o. wniosła odwołanie, twierdząc, że D.C. był zatrudniony na pełen etat u innego pracodawcy, co zwalniało spółkę z obowiązku odprowadzania składek społecznych, a jedynie zdrowotnych. Sąd Okręgowy ustalił, że spółka zawierała z D.C. umowy zlecenia w okresach, gdy był on objęty ubezpieczeniami ze stosunku pracy. Sąd uznał, że umowa o dzieło z dnia 15 stycznia 2009 r. była w rzeczywistości umową zlecenia, ponieważ jej treść nie odpowiadała cechom dzieła. Sąd stwierdził, że w okresie od 1 grudnia 2008 r. do 19 kwietnia 2009 r. D.C. nie posiadał innego tytułu do ubezpieczenia poza umową zlecenia ze spółką, a jego wynagrodzenie z poprzedniego zatrudnienia na umowę o pracę zakończyło się 30 listopada 2008 r. W związku z tym, płatnik był zobowiązany do odprowadzania składek społecznych i zdrowotnych. Sąd oddalił odwołanie, zasądzając od ubezpieczonej na rzecz ZUS koszty zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli podstawa wymiaru składek z umowy o pracę jest równa lub wyższa od minimalnego wynagrodzenia, osoba ta podlega ubezpieczeniom tylko z tytułu stosunku pracy. Jednakże, jeśli osoba ta nie posiada innego tytułu do ubezpieczeń (poza umową zlecenia) od momentu zakończenia zatrudnienia na umowę o pracę, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym z tytułu umowy zlecenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa o dzieło była w rzeczywistości umową zlecenia. Kluczowe było ustalenie, czy zleceniobiorca posiadał inne tytuły do ubezpieczeń. Ponieważ od grudnia 2008 r. do kwietnia 2009 r. D.C. nie miał innego tytułu do ubezpieczeń poza umową zlecenia, płatnik był zobowiązany do odprowadzania składek społecznych i zdrowotnych, mimo wcześniejszego zatrudnienia na umowę o pracę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.organ_państwowyorgan rentowy
D. C.osoba_fizycznazainteresowany
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapłatnik składek / odwołujący

Przepisy (7)

Główne

u.s.u.s. art. 6 § ust.1 pkt 1 i 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa, kto podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, w tym pracowników oraz osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia.

u.s.u.s. art. 9 § ust.1 i 1a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Reguluje kwestię zbiegu tytułów do ubezpieczeń, wskazując, że pracownicy podlegają ubezpieczeniom tylko z tytułu stosunku pracy, chyba że podstawa wymiaru składek jest niższa od minimalnego wynagrodzenia, wówczas podlegają również z innych tytułów.

u.s.u.s. art. 18 § ust.1 i 3

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe dla zleceniobiorców jako przychód z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o świadczenie usług, jeśli odpłatność jest określona kwotowo lub prowizyjnie.

u.ś.o.z. art. 81 § ust.1, 5, 6

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Określa zasady ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne dla osób zatrudnionych na podstawie umowy o świadczenie usług, stosując przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 82 § ust.1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Stanowi, że w przypadku uzyskiwania przychodów z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, składka opłacana jest z każdego tytułu odrębnie.

k.c.

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące zlecenia stosuje się do innych umów o świadczenie usług.

Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

Ustawa określająca wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę, istotna dla stosowania art. 9 ust. 1a u.s.u.s.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa o dzieło z dnia 15 stycznia 2009 r. była w rzeczywistości umową zlecenia, ponieważ jej treść nie odpowiadała cechom dzieła, a strony zobowiązały się do wykonywania powtarzalnych czynności. W okresie od 1 grudnia 2008 r. do 19 kwietnia 2009 r. D.C. nie posiadał innego tytułu do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych poza umową zlecenia ze spółką, ponieważ jego zatrudnienie na umowę o pracę zakończyło się 30 listopada 2008 r. Płatnik składek był zobowiązany do odprowadzania składek społecznych i zdrowotnych z tytułu umowy zlecenia, ponieważ D.C. nie osiągał już wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę, które byłoby niższe od minimalnego wynagrodzenia.

Odrzucone argumenty

D.C. był zatrudniony na pełen etat u innego pracodawcy, co zwalniało spółkę z obowiązku odprowadzania składek społecznych, a jedynie zdrowotnych. Umowa z dnia 15 stycznia 2009 r. była umową o dzieło, a nie umową zlecenia.

Godne uwagi sformułowania

Decydująca jest bowiem treść, a nie nazwa umowy. W uznaniu Sądu rzeczywistą wolą stron umowy z dnia 15 stycznia 2009 r. było świadczenie usług ,a nie wykonanie dzieła, gdyż przedmiot umowy zawartej pomiędzy stronami nie posiadał cech dzieła. Obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym powstaje z mocy samego prawa (ex lege) w razie ziszczenia się ustawowych przesłanek tego obowiązku. Powstaje on niezależnie od winy płatnika składek, czy też jego przekonania o innym stanie rzeczy, nawet przekonania usprawiedliwionego.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu tytułów do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, w szczególności rozróżnienie między umową zlecenia a umową o dzieło oraz wpływ zatrudnienia na umowę o pracę na obowiązki płatnika składek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu tytułów do ubezpieczeń, gdy wynagrodzenie z umowy o pracę jest niższe od minimalnego lub gdy inne zatrudnienie ustaje.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową zlecenia a umową o dzieło oraz wpływu innych tytułów do ubezpieczeń na obowiązki płatnika. Jest to istotne dla wielu przedsiębiorców i pracowników.

Umowa o dzieło czy zlecenie? ZUS wyjaśnia, kiedy płacisz pełne składki!

0

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 3377/15 UZASADNIENIE Decyzją numer (...) z dnia 28 października 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził , że D. C. (1) w okresie od 1 grudnia 2008 r. do 19 kwietnia 2009 r. jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością podlega obowiązkowo ubezpieczeniom : emerytalnemu , rentowym , wypadkowemu oraz ,że z wymienionego tytułu miesięczne podstawy wymiaru składek wynoszą: 1) na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne tj. emerytalne i rentowe : – za grudzień 2008 roku – 1 263,74 zł – za styczeń 2009 roku – 2 159,34 zł – za luty 2009 roku – 1 063,74 zł – za marzec 2009 roku – 1 529,67 zł – za kwiecień 2009 roku – 1 457,36 zł 1) na ubezpieczenie zdrowotne: – za grudzień 2008 roku – 1 121,44 zł – za styczeń 2009 roku – 1 916,20 zł – za luty 2009 roku – 943,96 zł – za marzec 2009 roku – 1 357,43 zł – za kwiecień 2009 roku – 2 137,00 zł 3) na Fundusz Pracy : – za grudzień 2008 roku – 1 263,74 zł – za styczeń 2009 roku – 2 159,34 zł – za luty 2009 roku – 1 063,74 zł – za marzec 2009 roku – 1 529,67 zł – za kwiecień 2009 roku – 1 457,36 zł 4) na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych: – za grudzień 2008 roku – 1 263,74 zł – za styczeń 2009 roku – 2 159,34 zł – za luty 2009 roku – 1 063,74 zł – za marzec 2009 roku – 1 529,67 zł – za kwiecień 2009 roku – 1 457,36 zł W uzasadnieniu organ rentowy podkreślił, że z analizy dokumentów zewidencjonowanych w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS wynika ,że płatnik składek (...) sp. z o.o. złożył za D. C. (1) imienne raporty miesięczne o należnych składkach na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące od sierpnia 2005 r. do maja 2009 r. (płatnik składek nie złożył za D. C. (1) dokumentów zgłoszeniowych do ww. ubezpieczenia). W wyniku analizy stwierdzono również ,że w okresie od 31 grudnia 1998 r. do 29 lutego 2008 r. , od 1 marca 2008 r. do 30 listopada 2008 r. i od 20 kwietnia 2009 r. do 30 kwietnia 2010 r. D. C. (1) był jednocześnie zgłoszony jako pracownik przez innych płatników składek do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Płatnicy składek złożyli za D. C. (1) imienne raporty miesięczne o należnych składkach ZUS RCA m.in. za miesiące od sierpnia 2005 r. do listopada 2008 r. i od kwietnia 2009 r. do maja 2009 r. wykazując pełny wymiar czasu pracy z podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenie za pracę. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaznaczył ,że zgodnie z art. 9 ust.1 i 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych osoby będące pracownikami spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów , są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy pod warunkiem ,że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu zatrudnienia w przeliczeniu na okres miesiąca jest równa co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę obowiązującemu w danym okresie. W świetle zaś art. 18 ust.3 ww. ustawy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorców ustala się zgodnie z ust.1 , jeżeli w umowie agencyjnej lub zlecenia albo w innej umowie o świadczenie usług do której zgodnie z Kodeksem Cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia , określono odpłatność za jej wykonanie kwotowo , w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał , że D. C. (1) był zatrudniony w (...) sp. z o.o. w okresie od 1 sierpnia 2005 r. do 31 maja 2009 r. oraz ,że w okresie od 1grudnia 2008 r. do 19 kwietnia 2009 r. podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym : emerytalnemu , rentowym i wypadkowemu. /decyzja k.24-29 akt ZUS/ W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wniósł o jej zmianę i stwierdzenie , że D. C. (1) nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom : emerytalnemu , rentowym , wypadkowemu w okresie od 1grudnia 2008 r. do 19 kwietnia 2009 r. (...) sp. z o.o. zaznaczył ,że zgodnie z art. 9 ust.1 i 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych osoby będące pracownikami spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów , są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy , a mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, zostać objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów przy czym zgodnie z ust. 1 a pracownicy których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od minimalnego wynagrodzenia podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów. Zdaniem pełnomocnika organ rentowy całkowicie pominął fakt ,iż w okresie objętym decyzją D. C. (1) był zatrudniony na pełen etat w ramach umowy o pracę u innego płatnika składek. (...) sp. z o.o. zawarła z D. C. (1) umowy zlecenia w dniach : 1 sierpnia 2005 r. , 1 grudnia 2007 r. oraz 1 sierpnia 2008 r. tj. w okresach gdy D. C. (1) był objęty ubezpieczeniami społecznymi ze stosunku pracy. W ocenie pełnomocnika zatrudnienie osoby na podstawie umowy zlecenia , która u innego pracodawcy zatrudniona jest w pełnym wymiarze czasu pracy , w oparciu o umowę o pracę , a tym samym są za nią opłacane składki na ubezpieczenie społeczne wiąże się z koniecznością zgłoszenia jej wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego. W konsekwencji zawarcie ww. umów zlecenia obligowało (...) sp. z o.o. do zgłoszenia D. C. (1) jedynie do ubezpieczenia zdrowotnego co też płatnik uczynił. /odwołanie - k. 2 -3/ W odpowiedzi na odwołanie , która wpłynęła do tutejszego Sądu w dniu 30 grudnia 2015 r. organ rentowy wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentację jak w uzasadnieniu skarżonej decyzji. / odpowiedź na odwołanie – k.16-17 odwrót/ Na rozprawie w dniu 11 lipca 2016 r. zainteresowany D. C. (1) poparł odwołanie. /oświadczenie zainteresowanego min.00:04:36 -00:04:54 protokołu rozprawy z dnia 11 lipca 2016 r., płyta CD k.35/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 3 lutego 2003 roku. Wspólnikami spółki są Związek (...) – Zarząd Główny posiadający 51 udziałów oraz Związek (...) Oddział w Ł. posiadający 49 udziałów. Zarząd spółki stanowi J. B. – prezes zarządu. Przedmiotem działalności tego przedsiębiorcy jest m.in. działalność detektywistyczna i ochroniarska oraz działalność usługowa związana z utrzymaniem porządku w budynkach i zagospodarowaniem terenów zielonych. / bezsporne/ W okresie od sierpnia 2005 r. do maja 2009 r. ww. spółka zawierała z D. C. (1) następujące umowy cywilno – prawne: - umowę zlecenia z dnia 1 sierpnia 2005 r. na czas nieokreślony ,zgodnie z którą zleceniodawca ( tj. (...) sp. z o.o. ) powierzył , a zleceniobiorca (tj. D. C. (1) ) zobowiązał się do wykonania zlecenia w postaci ochrony fizycznej osób i mienia realizowanego przez zleceniodawcę w obiektach i terminach wskazanych zleceniobiorcy. - umowę zlecenia z dnia 1 grudnia 2007 r. na czas nieokreślony ,zgodnie z którą zleceniodawca ( tj. (...) sp. z o.o. ) powierzył , a zleceniobiorca (tj. D. C. (1) ) zobowiązał się do wykonania zlecenia w postaci ochrony fizycznej osób i mienia realizowanego przez zleceniodawcę w obiektach i terminach wskazanych zleceniobiorcy. - umowę zlecenia z dnia 1 sierpnia 2008 r. na czas nieokreślony ,zgodnie z którą zleceniodawca ( tj. (...) sp. z o.o. ) powierzył , a zleceniobiorca (tj. D. C. (1) ) zobowiązał się do wykonania zlecenia w postaci ochrony fizycznej osób i mienia realizowanego przez zleceniodawcę w obiektach i terminach wskazanych zleceniobiorcy. - umowę o dzieło z dnia 15 stycznia 2009 r. zgodnie z którą zamawiający ( tj. (...) sp. z o.o. ) zamawia , a wykonawca (tj. D. C. (1) ) zobowiązuje się wykonać określone dzieło polegające na wykonaniu określonych czynności w tym sprzątanie , dozór mienia i inne w czasie i miejscu wskazanym przez zamawiającego. /umowy zlecenia k.9-21 akt ZUS , umowa o dzieło k.37/ Płatnik składek (...) sp. z o.o. złożył za D. C. (1) imienne raporty miesięczne o należnych składkach na ubezpieczenie zdrowotne za okres od sierpnia 2005 r. do maja 2009 r. /okoliczność bezsporna/ W okresie od 1 stycznia 2004 r. do 30 listopada 2008 r. D. C. (1) był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Centrum Szkolenia Wojskowych Służb Medycznych w Ł. . /świadectwo pracy k.40 – 41/ Od 20 kwietnia 2009 r. D. C. (1) został zgłoszony jako pracownik do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego /okoliczność bezsporna/ Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał na podstawie dowodów z dokumentów zawartych w aktach organu rentowego i załączonych do akt sprawy. W ocenie Sądu odwołujący nie przedstawił dowodów mogących skutecznie podważyć ustalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie objętym zaskarżoną decyzją. Wprawdzie w trakcie procesu odwołujący przedstawił umowę o dzieło z dnia 15 stycznia 2009 r. jaką zawarł z D. C. (1) , ale biorąc pod uwagę jej treść oraz okoliczność ,że pomimo jej zawarcia płatnik odprowadzał nadal za D. C. (1) składkę na ubezpieczenie zdrowotne nie sposób przyjąć by strony wskazanej umowy łączył inny stosunek niż stosunek zlecenia. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie płatnika (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest nieuzasadnione. Na wstępie zauważyć należy, że decyzja o objęciu określonym tytułem ubezpieczenia społecznego, jak również decyzja ustalająca podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne ma charakter decyzji deklaratoryjnej, albowiem stwierdza jedynie zaistnienie stanu prawnego zgodnego z przepisami prawa ubezpieczeń społecznych. Na kształt decyzji dotyczącej ubezpieczenia wpływa tym samym jedynie fakt istnienia bądź nieistnienia tytułu do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, a w drugim przypadku – istnienie takiej sytuacji faktycznej, która odpowiada konkretnemu przepisowi regulującemu podstawę wymiaru składki. Zgodnie z treścią art.6 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz.963 z późn. zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają z zastrzeżeniem art.8 i 9 osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: pracownikami ( art.6 ust.1 punkt 1 ), osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami”, oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4 ( art.6 ust.1 punkt 4 ). Stosownie do treści art.4 pkt 2a ww. ustawy płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne jest pracodawca – w stosunku do pracowników i osób odbywających służbę zastępczą oraz jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna pozostająca z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi. W świetle powyższego przepisu składki na ubezpieczenie społeczne za zleceniobiorcę (osobę świadczącą usługi, art.6 ust.1 punkt 4 ww. ustawy) zleceniodawca. Zgodnie z treścią art.18 ust.1 i 3 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe zleceniobiorców stanowi przychód, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o świadczenie usług, jeżeli w umowie o świadczenie usług określono odpłatność za jej wykonanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie wypadkowe stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych ( art.20 ust.1 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ). Podstawą wymiaru składek jest przychód faktycznie otrzymany lub pozostawiony do dyspozycji. Natomiast zgodnie z treścią art.81 ust.1, 5, 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 20154 roku, poz.581) do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób zatrudnionych na podstawie umowy o świadczenie usług, stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe tych osób, bez stosowania ograniczeń o których mowa w art.19 ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . W myśl art.4 punkt 9 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych „przychód” stanowią przychody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Zatem podstawę wymiaru składek stanowić będzie przede wszystkim wynagrodzenie osiągane przez pracownika (zleceniobiorcę). W wyroku z dnia 4 lutego 2013 roku (I UK 484/12, Legalis nr 669010) Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż podstawę wymiaru składek o której mowa w art.9 ust.1a ww. ustawy stanowi wynagrodzenie za pracę wynikające z treści stosunku pracy. W uzasadnieniu wyroku Sąd Najwyższy wskazał, iż „wykładnia systemowa, funkcjonalna i celowościowa art.9 ust.1a ww. ustawy prowadzi do wniosku, że pojęcie „podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe użyte w art.9 ust.1 a ww. ustawy należy rozumieć jako wynagrodzenie za pracę wynikające z treści stosunku pracy, a nie jako przychód zdefiniowany w art.4 punkt 9 tej ustawy.” W przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art.66 ust.1 ww. ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie (art.82 ust.1 ww. ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Zgodnie z treścią art.85 ust.4. ww. ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia (…) składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający, z zastrzeżeniem art.86 ust. 1 pkt 13a. Należy też wskazać, iż jeżeli jedna osoba wykonuje kilka rodzajów działalności, z którymi wiąże się obowiązek ubezpieczenia społecznego mamy do czynienia ze zbiegiem tytułów do ubezpieczenia uregulowanym w art.9 ww. ustawy. W takich sytuacjach ustawodawca z reguły wskazuje, który z tytułów ma pierwszeństwo, czyli z którego z tych tytułów podlega się ubezpieczeniu z wyłączeniem obowiązku pozostałych tytułów. Zbieg obowiązku ubezpieczenia dotyczy tylko obowiązku ubezpieczenia emerytalnego i rentowego. Oba te ryzyka mają bowiem charakter ogólny, niezależny od konkretnego tytułu do ubezpieczenia. Ubezpieczonemu wystarczy zatem posiadanie jednego tytułu do ubezpieczenia, aby dane ryzyko było chronione. Ustawodawca w art.9 ww. ustawy podzielił tytuły do ubezpieczenia na dwie grupy: na te które bezwzględnie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia i nie mogą być z niego zwolnione (np. stosunek pracy) i pozostałe tytuły, które mogą być zwolnione z tego obowiązku. Jeżeli zbiegają się ze sobą tytuły „bezwzględne” obowiązek ubezpieczenia dotyczy każdego z nich, natomiast jeżeli zbieg dotyczy tytułu „bezwzględnego” z tytułem „ogólnym” obowiązkiem ubezpieczenia jest tylko tytuł „bezwzględny”. Wyjątek od tej reguły wynika z art.9 ust.1a ww. ustawy zgodnie z treścią którego ubezpieczeni wymienieni w ust.1 (m.in. pracownicy), których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w art.18 ust.4 pkt 5a, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust.1b i art. 16 ust. 10a. Zatem reguła ta nie ma zastosowania do zbiegu stosunku pracy z wykonywaniem umowy zlecenia w przypadku tych ubezpieczonych, których podstawa wymiaru składki z tytułu np. umowy o pracę jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę (ustalonego na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 roku o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. nr 200, poz.1679). Osoby te podlegają obowiązkowi ubezpieczenia z posiadanych tytułów ogólnych (np. z umowy zlecenia) ex lege. Dochodzi więc do rozszerzenia obowiązku ubezpieczenia. Przeprowadzone postępowanie wykazało jednoznacznie, że w całym spornym okresie tj. od 1 grudnia 2008 r. do 19 kwietnia 2009 r. D. C. (2) świadczył na rzecz płatnika usługi i to pomimo , że formalnie , w dniu 15 stycznia 2009 r., pomiędzy wskazanymi stronami zawarto umowę nazwaną umową o dzieło. Decydująca jest bowiem treść, a nie nazwa umowy. W uznaniu Sądu rzeczywistą wolą stron umowy z dnia 15 stycznia 2009 r. było świadczenie usług ,a nie wykonanie dzieła, gdyż przedmiot umowy zawartej pomiędzy stronami nie posiadał cech dzieła. Treścią zobowiązania ukształtowanego przez strony, nie był bowiem określony wynik odpowiadający pewnym z góry ustalonym warunkom, lecz wykonywanie powtarzalnych i takich samych czynności zmierzających do osiągnięcia rezultatu. Tym samym w całym spornym okresie ,w związku ze świadczeniem usług na rzecz płatnika , D. C. (2) posiadał tytuł do objęcia go obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi i ubezpieczeniem zdrowotnym. Niemiej jednaj w związku z powyżej zacytowanymi przepisami , o tym czy w związku z określonym tytułem do ubezpieczeń zatrudnianej osoby płatnik zobligowany jest do odprowadzania stosownych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne decydujące znaczenie ma kwestia czy osoba ta posiada tytuły do ubezpieczeń u innych płatników oraz czy w związku z tymi tytułami uzyskuje wynagrodzenie w kwocie minimalnej. Wskazać należy ,że w rozpatrywanej sprawie D. C. (1) do dnia 30 listopada 2008 r. był zatrudniony w Centrum Szkolenia Wojskowych Służb Medycznych w Ł. i niewątpliwie z tego tytułu uzyskiwał minimalne wynagrodzenie , a to z kolei skutkowało dla płatnika (...) sp. z o.o. koniecznością odprowadzenia za niego jedynie składki zdrowotnej. Sytuacja ta uległa zmianie od dnia 1 grudnia 2008 r. , gdyż od tej właśnie daty D. C. (1) nie posiadał innego tytułu do ubezpieczenia oprócz świadczenia usług na rzecz (...) sp. z o.o. i w związku z tym faktem płatnik składek zobligowany był do odprowadzania za niego, oprócz składek na ubezpieczenie zdrowotne , także składki na ubezpieczenie społeczne w pełnej wysokości. Obowiązek ten zaś trwał do momentu gdy D. C. (1) podjął pracę na rzecz innego płatnika w oparciu o stosunek pracy z wynagrodzeniem w kwocie minimalnej. Dodać także należy, że zgodnie z art.17 ust.1 wskazanej ustawy to na płatnikach składek ciąży obowiązek obliczenia, rozliczenia oraz przekazania należnych składek za ubezpieczonych. Obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym powstaje z mocy samego prawa (ex lege) w razie ziszczenia się ustawowych przesłanek tego obowiązku. Powstaje on niezależnie od winy płatnika składek, czy też jego przekonania o innym stanie rzeczy, nawet przekonania usprawiedliwionego. Ponadto należy wskazać, że przewidziany w art.36 ust.2 ww. ustawy obowiązek zgłoszenia ubezpieczonego do ubezpieczeń społecznych istnieje niezależnie od prawdziwości oświadczenia zleceniobiorcy co do posiadania ubezpieczenia z innych tytułów. Obowiązek ten ma charakter bezwzględny, co oznacza to, że strony stosunku ubezpieczenia nie mogą go modyfikować wedle własnego uznania i potrzeb. W związku z powyższym to na (...) sp. z o.o. jako płatniku ciążył szczególny obowiązek zbadania czy D. C. (1) faktycznie osiągał minimalne wynagrodzenie pomimo faktu długotrwałego wykonywania usług na rzecz płatnika. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 477 14 §1 k.p.c. oddalił odwołanie. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art.98 k.p.c. zasądzając od ubezpieczonej na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Od 1 stycznia 2016 roku obowiązuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1804). Zgodnie z treścią §21 ww. rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Biorąc zaś pod uwagę wartość przedmiotu sprawy , wysokość kosztów zastępstwa procesowego należało zatem ustalić na podstawie § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz.U. 2013.490), przy uwzględnieniu treści §2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2015 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2015 roku, poz.1078). ZARZĄDZENIE Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi płatnika (...) sp. z o.o . S.B.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI