VIII U 324/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 14 grudnia 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził, że M. T. nie podlega od dnia 1 marca 2016 roku ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik u płatnika składek (...) sp. z o.o. w Ł., uznając, że umowa o pracę była pozorna i zawarta jedynie w celu uzyskania świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ubezpieczona wniosła odwołanie, domagając się ustalenia podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom, zarzucając organowi rentowemu błąd w ustaleniach faktycznych. Wskazała, że wykonywała pracę jako specjalista ds. finansowych rozliczeń, a jej obowiązki obejmowały m.in. sporządzanie rozliczeń, zestawień i wprowadzanie danych. Podkreśliła, że podjęła zatrudnienie w związku ze zbliżającym się końcem okresu prowadzenia działalności gospodarczej i nie wiedziała o ciąży. ZUS wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując argumentację decyzji. Płatnik składek przyłączył się do stanowiska ubezpieczonej, szczegółowo opisując zakres obowiązków pracownicy. Sąd Okręgowy, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentów i zeznań świadków, uznał, że umowa o pracę zawarta między M. T. a (...) sp. z o.o. w Ł. w dniu 1 marca 2016 roku nie była pozorna. Sąd ustalił, że pracownica faktycznie wykonywała powierzone jej obowiązki, a pracodawca przyjmował świadczoną pracę i wypłacał wynagrodzenie. Sąd podkreślił, że sama świadomość pracownicy o ciąży w momencie zawierania umowy, ani późniejsze korzystanie ze zwolnień lekarskich, nie stanowi podstawy do uznania umowy za pozorną lub zmierzającą do obejścia prawa. Sąd zwrócił uwagę, że organ rentowy nie udowodnił pozorności umowy, a motywy zatrudnienia pracownicy, w tym potrzeba usprawnienia obiegu dokumentów i kontroli wewnętrznej, były uzasadnione. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, ustalając, że M. T. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od dnia 1 marca 2016 roku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że umowa o pracę zawarta przez kobietę w ciąży, nawet jeśli motywowana chęcią uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jest ważna, jeśli praca jest faktycznie wykonywana, a ciężar dowodu pozorności spoczywa na ZUS.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów dotyczących pozorności umów o pracę w kontekście ubezpieczeń społecznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o pracę zawarta z pracownicą w ciąży, która mogła być motywowana chęcią uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jest ważna i stanowi tytuł do objęcia ubezpieczeniami społecznymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa o pracę jest ważna i stanowi tytuł do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, nawet jeśli głównym motywem było uzyskanie świadczeń, pod warunkiem faktycznego wykonywania pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że faktyczne wykonywanie pracy przez pracownicę, przyjmowanie jej przez pracodawcę i wypłata wynagrodzenia, wykluczają pozorności umowy. Świadomość możliwości wystąpienia zdarzenia uprawniającego do świadczeń (np. ciąża) nie jest równoznaczna z obejściem prawa, a celem ustawy jest objęcie pracownika ubezpieczeniem.
Jaki jest ciężar dowodu w przypadku kwestionowania przez ZUS pozorności umowy o pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar dowodu spoczywa na organie rentowym, który musi udowodnić pozorności umowy lub jej sprzeczność z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Organ rentowy, kwestionując podstawy ubezpieczenia, musi przedstawić dowody na fikcyjność oświadczeń woli stron, a nie opierać się jedynie na przypuszczeniach. Faktyczne wykonywanie pracy i przyjmowanie jej przez pracodawcę wykluczają pozorności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. T. | osoba_fizyczna | ubezpieczona/odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
| (...) sp. z o.o. w Ł. | spółka | płatnik składek/zainteresowany |
Przepisy (12)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby fizyczne będące pracownikami podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu.
u.s.u.s. art. 13 § pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby fizyczne będące pracownikami podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu.
u.ś.p.u.s. art. 1 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Osobom podlegającym obowiązkowym ubezpieczeniom przysługują świadczenia pieniężne w razie choroby lub macierzyństwa.
u.ś.p.u.s. art. 29 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego lub urlopu wychowawczego urodziła dziecko.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zmienia zaskarżoną decyzję, jeśli uzna odwołanie za uzasadnione.
Pomocnicze
u.ś.p.u.s. art. 4 § ust. 1 i 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Ubezpieczony podlegający obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia.
u.ś.p.u.s. art. 4 § ust. 3 pkt 3
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Prawo do zasiłku chorobowego od pierwszego dnia ubezpieczenia przysługuje ubezpieczonym obowiązkowo z co najmniej 10-letnim okresem ubezpieczenia chorobowego.
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
W sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są sprzeczne z przepisami prawa pracy.
k.p. art. 78
Kodeks pracy
Wynagrodzenie za pracę powinno odpowiadać rodzajowi pracy, kwalifikacjom i ilości/jakości świadczonej pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne wykonywanie pracy przez pracownicę. • Pracodawca przyjmował świadczoną pracę i wypłacał wynagrodzenie. • Brak dowodów na pozorności umowy. • Świadomość ciąży w momencie zatrudnienia nie wyklucza ważności umowy. • Celem ustawy jest objęcie pracownika ubezpieczeniem, a nie zakazanie go. • Ciężar dowodu pozorności spoczywa na ZUS.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę zawarta w ciąży jest pozorna. • Głównym celem zawarcia umowy było uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego. • Pracownica nie posiadała wystarczającego doświadczenia w księgowości.
Godne uwagi sformułowania
nie można przypisać stronom działania wyłącznie w celu objęcia M. T. ochroną ubezpieczeniową. • nie można mówić o pozorności oświadczeń woli w zawarciu umowy o pracę. • Sama świadomość jednej ze stron umowy, a nawet obu stron, co do wystąpienia w przyszłości zdarzenia uprawniającego do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, nie daje podstawy do uznania, że umowa miała na celu obejście prawa.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że umowa o pracę zawarta przez kobietę w ciąży, nawet jeśli motywowana chęcią uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jest ważna, jeśli praca jest faktycznie wykonywana, a ciężar dowodu pozorności spoczywa na ZUS."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów dotyczących pozorności umów o pracę w kontekście ubezpieczeń społecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego pozorności umów o pracę w kontekście ciąży i prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Ciąża a umowa o pracę: Czy ZUS może uznać ją za pozorną?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.