VIII U 318/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z 6.12.2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził, że J. Z. pobrała nienależnie świadczenia z tytułu renty rodzinnej w łącznej kwocie 19868,59 zł za okres od 1.10.2021 r. do 31.08.2022 r., zobowiązując ją do zwrotu tej kwoty. Ubezpieczona wniosła odwołanie, domagając się zmiany decyzji, argumentując, że kontynuowała naukę w szkole policealnej, a jej nieobecności na zajęciach wynikały ze stanu zdrowia. ZUS podtrzymał swoje stanowisko. Sąd Okręgowy ustalił, że ubezpieczonej przyznano rentę rodzinną pod warunkiem kontynuacji nauki. Analizując frekwencję ubezpieczonej na zajęciach, sąd stwierdził, że wykazała ona prawo do renty w miesiącach, w których miała odpowiednią frekwencję lub jej nieobecność była usprawiedliwiona dokumentacją medyczną (listopad i grudzień 2021 r., luty i marzec 2022 r.). Natomiast w miesiącach, w których ubezpieczona miała zerową frekwencję (wrzesień i październik 2021 r., styczeń, kwiecień, maj, czerwiec 2022 r.) oraz w sierpniu 2022 r., kiedy zrezygnowała z nauki, nie można było uznać, że kontynuowała naukę w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach. Sąd podkreślił, że samo zapisanie się do szkoły nie wystarcza, a ubezpieczona była pouczana o konieczności powiadamiania ZUS o zmianach w uprawnieniach. W związku z tym, sąd częściowo uwzględnił odwołanie, orzekając o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń tylko za miesiące, w których brak było podstaw do ich pobierania, a w pozostałym zakresie oddalił odwołanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kryteriów uznania kontynuacji nauki dla celów renty rodzinnej, zwłaszcza w kontekście frekwencji i usprawiedliwiania nieobecności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonej i interpretacji przepisów dotyczących renty rodzinnej w kontekście szkół policealnych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów szkół lub sytuacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak wystarczającej frekwencji na zajęciach w szkole policealnej, nawet z powodu problemów zdrowotnych, skutkuje utratą prawa do renty rodzinnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak wystarczającej frekwencji lub zerowa frekwencja w kluczowych okresach, bez usprawiedliwionych przyczyn uniemożliwiających naukę, skutkuje utratą prawa do renty rodzinnej, nawet jeśli ubezpieczony był formalnie zapisany do szkoły.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samo zapisanie się do szkoły nie wystarcza do zachowania prawa do renty rodzinnej. Kluczowa jest realna kontynuacja nauki, przejawiająca się w uczestnictwie w zajęciach i spełnianiu wymogów szkolnych. Zerowa frekwencja lub brak starań w przyswajaniu wiedzy, nawet przy formalnym statusie ucznia, nie pozwala na uznanie, że nauka jest pobierana w rozumieniu przepisów.
Czy ubezpieczony, który nie powiadomił ZUS o zmianach w swojej sytuacji (np. braku frekwencji), ale pobierał świadczenia, jest zobowiązany do ich zwrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczony jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, jeśli był pouczony o okolicznościach powodujących utratę prawa do świadczeń, a mimo to je pobierał.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że ZUS prawidłowo pouczył ubezpieczoną o konieczności powiadamiania o okolicznościach powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do renty, w tym o zaprzestaniu uczęszczania do szkoły. Brak realizacji tego obowiązku, w połączeniu z brakiem wystarczającej frekwencji, skutkuje obowiązkiem zwrotu pobranych świadczeń za okres, w którym prawo do nich nie istniało.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 68 § 1 pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do renty rodzinnej dla dziecka przysługuje do ukończenia nauki w szkole, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia. Przez ukończenie nauki rozumie się również jej zaprzestanie, np. przez skreślenie z listy uczniów lub brak faktycznego uczestnictwa w zajęciach.
u.e.r.f.u.s. art. 138 § ust. 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się m.in. te wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń, jeżeli osoba była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uwzględnia odwołanie w części.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie w pozostałym zakresie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ubezpieczona wykazała frekwencję na zajęciach w określonych miesiącach. • Nieobecności na zajęciach w niektórych miesiącach były usprawiedliwione stanem zdrowia. • Sąd częściowo uznał zasadność odwołania ze względu na udowodnioną kontynuację nauki w wybranych okresach.
Odrzucone argumenty
Ubezpieczona miała zerową frekwencję na zajęciach w kluczowych okresach. • Ubezpieczona nie wykazała realnego uczestnictwa w procesie nauczania. • Ubezpieczona nie powiadomiła ZUS o zmianach w swojej sytuacji, mimo stosownych pouczeń.
Godne uwagi sformułowania
Przez ukończenie nauki w szkole należy rozumieć również jej zaprzestanie, np. przez skreślenie z listy uczniów. • Nie można mówić o pobieraniu nauki, gdy uczeń nie podejmuje żadnych starań w kierunku przyswajania wiedzy, a status osoby uczącej się uzyskuje tylko przez „zapisanie się” do określonej szkoły. • Samo zapisanie się do szkoły policealnej nie wystarcza do uzyskania prawa do renty rodzinnej, jeżeli ubezpieczony nie realizuje obowiązków ucznia.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów uznania kontynuacji nauki dla celów renty rodzinnej, zwłaszcza w kontekście frekwencji i usprawiedliwiania nieobecności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonej i interpretacji przepisów dotyczących renty rodzinnej w kontekście szkół policealnych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów szkół lub sytuacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia (renta rodzinna) i kwestii, która może dotyczyć wielu młodych osób kontynuujących naukę – jak udowodnić kontynuację nauki, aby zachować prawo do świadczenia, zwłaszcza w przypadku problemów zdrowotnych.
“Czy problemy ze zdrowiem usprawiedliwiają brak frekwencji i utratę renty rodzinnej? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 19 868,59 PLN
zwrot renty rodzinnej i kolejnego świadczenia pieniężnego: 15 940,83 PLN
zwrot dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego za 2021 r.: 1250,88 PLN
zwrot dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego za 2022 r.: 1338,44 PLN
zwrot kolejnego świadczenia pieniężnego za 2022 r.: 1338,44 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.