VIII U 308/21
Podsumowanie
Sąd Okręgowy oddalił odwołania spółki, uznając, że zatrudnieni pracownicy nie podlegali ubezpieczeniom społecznym, ponieważ faktycznie nie świadczyli pracy, a jedynie formalnie zawarli umowy.
Spółka odwołała się od decyzji ZUS, która stwierdziła, że trzej pracownicy nie podlegali obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w okresie od kwietnia do czerwca 2020 r. jako pracownicy spółki. Spółka twierdziła, że umowy o pracę nie były pozorne. Sąd ustalił, że w momencie zatrudnienia spółka nie miała warunków do prowadzenia produkcji, a pracownicy od razu zostali skierowani na urlop bezpłatny, nie wykonując faktycznie pracy na rzecz spółki. Sąd oddalił odwołania, uznając brak podstaw do objęcia pracowników ubezpieczeniami społecznymi.
Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał sprawę dotyczącą podlegania ubezpieczeniom społecznym przez trzech pracowników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. ZUS decyzjami z grudnia 2020 r. stwierdził, że S. K. (1), K. P. i W. W. nie podlegali obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od kwietnia do czerwca 2020 r. jako pracownicy spółki, ponieważ faktycznie nie świadczyli pracy, a od razu po zawarciu umowy przeszli na urlop bezpłatny. Spółka wniosła odwołania, argumentując, że umowy o pracę nie były pozorne. Sąd połączył sprawy do wspólnego rozpoznania i ustalił, że spółka miała podjąć produkcję z polimerobetonów, zatrudniając zainteresowanych od 1 kwietnia 2020 r. Jednakże w tym czasie spółka nie posiadała wynajętej hali ani maszyn, nie miała środków finansowych na wynagrodzenia i nie rozpoczęła produkcji. Zainteresowani, którzy wcześniej pracowali w podobnej branży, otrzymali propozycje pracy w odwołującej spółce. Umowy o pracę zostały zawarte pod koniec marca 2020 r. na okres do końca czerwca 2020 r. z wynagrodzeniem 2600 zł brutto. Świadectwa pracy wykazały urlop bezpłatny od początku kwietnia. Zainteresowani zeznali, że nie składali wniosków o urlop bezpłatny i nie wyrażali na niego zgody. Jeden z pracowników wykonywał prace dla innej firmy pod nadzorem jej właściciela, nie otrzymując wynagrodzenia od odwołującej spółki. Inny pracownik przychodził do pracy przez tydzień po około 4 godziny, rozmawiał z prezesem i wracał do domu, zgadzając się na urlop bezpłatny w nadziei na inwestycję. Sąd, powołując się na przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, podkreślił, że dla objęcia ubezpieczeniem społecznym kluczowe jest faktyczne świadczenie pracy w warunkach podporządkowania pracodawcy, a nie tylko formalne zawarcie umowy. Ponieważ pracownicy nie podjęli faktycznie pracy na rzecz spółki, a spółka nie stworzyła warunków do jej wykonywania, sąd uznał, że nie pozostawali oni w stosunku pracy i nie podlegają pracowniczym ubezpieczeniom społecznym. W związku z tym odwołania spółki zostały oddalone na mocy art. 477^14 § 1 k.p.c.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, pracownicy nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, jeśli nie faktycznie nie świadczą pracy w warunkach podporządkowania pracodawcy, nawet jeśli formalnie zawarli umowę o pracę.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, które podkreśla, że dla objęcia ubezpieczeniem społecznym kluczowe jest faktyczne świadczenie pracy i istnienie stosunku pracy, a nie tylko formalne zawarcie umowy. W tej sprawie pracownicy nie podjęli faktycznej pracy, a spółka nie stworzyła warunków do jej wykonywania, co wyklucza istnienie stosunku pracy jako tytułu do ubezpieczeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołań
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. | spółka | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. | instytucja | organ rentowy |
| S. K. (1) | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| K. P. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| W. W. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (4)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § ust.1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby fizyczne będące pracownikami podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
u.s.u.s. art. 8 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak faktycznego świadczenia pracy przez zatrudnionych. Spółka nie stworzyła warunków do wykonywania pracy. Urlop bezpłatny od razu po zatrudnieniu, bez zgody pracownika. Praca wykonywana dla innych podmiotów pod ich nadzorem i narzędziami.
Odrzucone argumenty
Zawarcie umów o pracę nie było pozorne.
Godne uwagi sformułowania
dla objęcia ubezpieczeniem społecznym z tytułu zatrudnienia jako pracownika zasadnicze znaczenie ma to, czy strony umowy pozostawały w stosunku pracy. nie decyduje samo formalne zawarcie umowy o pracę, wypłata wynagrodzenia, przystąpienie do ubezpieczenia i opłacanie składki, wystawienie świadectwa pracy, ale faktyczne i rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy stosunek pracy jest stosunkiem prawnym starannego działania, którego konstytutywnymi cechami są: dobrowolne, osobiste, odpłatne świadczenie pracy w sposób ciągły, w warunkach podporządkowania pracownika pracodawcy, który ponosi wszelkie ryzyka związane z zatrudnieniem pracownika.
Skład orzekający
Grzegorz Tyrka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że formalne zawarcie umowy o pracę nie jest wystarczające do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, jeśli praca nie jest faktycznie świadczona w warunkach stosunku pracy."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracownicy od razu po zatrudnieniu przechodzą na urlop bezpłatny lub nie wykonują pracy na rzecz pracodawcy, a spółka nie tworzy warunków do jej wykonywania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że ZUS i sądy badają faktyczne wykonywanie pracy, a nie tylko formalne umowy, co jest istotne dla wielu pracodawców i pracowników.
“Czy umowa o pracę to za mało? Sąd wyjaśnia, kiedy naprawdę podlegasz ubezpieczeniom.”
Sektor
praca
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt VIII U 308/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2021 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący sędzia Grzegorz Tyrka Protokolant Agata Kędzierawska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2021 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z udziałem S. K. (1) , K. P. , W. W. o podleganie ubezpieczeniom społecznym na skutek odwołań (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia 28 grudnia 2020 r. nr (...) z dnia 28 grudnia 2020 r. nr (...) z dnia 28 grudnia 2020 r. nr (...) oddala odwołania. (-) sędzia Grzegorz Tyrka Sygn. akt VIII U 308/21 UZASADNIENIE Decyzjami z 28 grudnia 2020r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. stwierdził, że S. K. (1) , K. P. i W. W. nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, chorobowemu oraz wypadkowemu w okresie od 1 kwietnia 2020r. do 30 czerwca 2020r. jako pracownicyu płatnika składek (...) Sp. z o.o. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że brak jest podstaw do objęcia S. K. (1) , K. P. i W. W. obowiązkowymi ubezpieczeniami z tytułu stosunku pracy, gdyż ww. rzeczywiście nie świadczyli pracy, bo od następnego dnia po zawarciu umowy o pracę przeszli na urlop bezpłatny. W odwołaniu od decyzji odwołująca Spółka domagała się ich zmiany podnosząc, że zawarcie umów o pracę z zainteresowanymi nie było pozorne. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołania wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonych decyzjach. Sąd połączył sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: odwołująca (...) Sp. z o.o. w R. miała podjąć produkcję z polimerobetonów. Zatrudniła z dniem 1 kwietnia 2020r. zainteresowanych S. K. (1) , K. P. i W. W. , którzy mieli zająć się uruchomieniem produkcji. Na dzień 1 kwietnia 2020r. odwołująca Spółka nie miała jednak jeszcze ani wynajętej hali, ani maszyn do produkcji, które miały być sprowadzone z zagranicy a do czego ostatecznie nie doszło i Spółka nie rozpoczęła produkcji. Spółka nie miała środków finansowych na wypłaty wynagrodzenia dla pracowników. Jedynymi osobami zatrudnionymi w odwołującej Spółce byli zainteresowani. Wszyscy zainteresowani przed podpisaniem umowy o pracę z odwołującą (...) Sp. z o.o. pracowali w firmie (...) , która miała zajmować się produkcją studni z polimerobetonów. Zakończyli pracę w tej spółce i otrzymali propozycję pracy w odwołującej. Odwołująca Spółka zawarła w dniu 30 marca 2020r. z zainteresowanym S. K. (1) umowę o pracę na czas określony od 1 kwietnia 2020r. do 30 czerwca 2020r. na stanowisku mistrza utrzymania ruchu w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem 2600 zł brutto. W dniu 30 czerwca 2020r. odwołująca Spółka wystawiła zainteresowanemu świadectwo pracy, w którym wykazała urlop bezpłatny od 2 kwietnia 2020r. do 20 kwietnia 2020r. Zainteresowany zeznał, że nie składał wniosku o urlop bezpłatny i nie wyraził na niego zgody. W okresie jw. ostatecznie prezes odwołującej Spółki znalazł dla zainteresowanego pracę w innej firmie, gdzie zainteresowany zajmował się szlifowaniem betonu albo montowaniem instalacji elektrycznych. Prace te wykonywał pod nadzorem właściciela tamt. firmy, który też określał kiedy zainteresowany ma przyjść do pracy, organizował pracę, dostarczał narzędzi. Zainteresowany nie otrzymał żadnego wynagrodzenia od odwołującej Spółki. Odwołująca Spółka zawarła w dniu 30 marca 2020r. z zainteresowanym K. P. umowę o pracę na czas określony od 1 kwietnia 2020r. do 30 czerwca 2020r. na stanowisku mistrza produkcji w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem 2 600 zł. W dniu 30 czerwca 2020r. odwołująca Spółka wystawiła zainteresowanemu K. P. świadectwo pracy, w którym wykazała urlop bezpłatny od 2 kwietnia 2020r. do 27 kwietnia 2020r. Z zeznań zainteresowanego wynika, że przez tydzień przychodził do pracy, spotykał się z prezesem w biurze. Poza tym tygodniem nie przychodził już do pracy. Przez pierwsze 7 dni pracy przychodził do pracy na około 4 godziny i wtedy nie wykonywał żadnych fizycznych czynności. Porozmawiał z prezesem i wracał do domu. Zgodził się na urlop bezpłatny, bo liczył, że wspólnicy zdecydują się na inwestycję. Odwołująca Spółka zawarła z zainteresowanym W. W. w dniu 30 marca 2020r. umowę o pracę na czas określony od 1 kwietnia 2020r. do 30 czerwca 2020r. na stanowisku pracownika produkcji w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem 2 600 zł brutto. Odwołująca wystawiła zainteresowanemu świadectwo pracy w dniu 30 czerwca 2020r., w którym wykazała urlop bezpłatny od 2 kwietnia 2020r. do 20 kwietnia 2020r. Zainteresowany W. W. podobnie jak zainteresowany S. K. (1) nie podjął pracy w odwołującej Spółce, lecz prezes odwołującej Spółki znalazł pracę dla niego w innej firmie. /dowód z: akt ZUS, zeznań zainteresowanych K. P. , S. K. (1) oraz zeznań słuchanego za odwołującą Spółkę (...) / Sąd zważył, co następuje: odwołania (...) Sp. z o.o. w R. nie zasługują na uwzględnienie . W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się do ustalenia, czy zainteresowani S. K. (1) , K. P. i W. W. podlegają od 1 kwietnia 2020r. do 30 czerwca 2020r. ubezpieczeniom społecznym jako pracownicy w związku z zatrudnieniem w (...) Sp. z o.o. w R. . Zgodnie z treścią art. 6 ust.1 pkt 1 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2020r. poz.266 ze zm.), zwanej ustawą systemową, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów. Po myśli art. 11 ust. 1 ustawy obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3 i 12, zaś według art. 12 ust. 1 ustawy obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy systemowej, pracownicy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Za pracownika natomiast – w myśl art. 8 ust. 1 - uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeżeniem, że jeżeli pracownik spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, o których mowa w ust. 11 - dla celów ubezpieczeń społecznych jest traktowany jako osoba współpracująca. W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcia pracownik i zatrudnienie nie mogą być interpretowane na użytek ubezpieczeń społecznych inaczej niż interpretuje je akt prawny określający prawa i obowiązki pracowników i pracodawców - Kodeks pracy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 30 maja 2005r., sygn. akt III AUa 283/2005). Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 13 września 2016r. III UK 226/15 dla objęcia ubezpieczeniem społecznym z tytułu zatrudnienia jako pracownika zasadnicze znaczenie ma to, czy strony umowy pozostawały w stosunku pracy. O tym zaś, czy strony istotnie w takim stosunku pozostawały i stosunek ten stanowi tytuł ubezpieczeń społecznych, nie decyduje samo formalne zawarcie umowy o pracę, wypłata wynagrodzenia, przystąpienie do ubezpieczenia i opłacanie składki, wystawienie świadectwa pracy, ale faktyczne i rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy, a wynikających z art.22§1 k.p. ( por. również wyroki Sądu Najwyższego z 17 marca 2016r., III UK 83/15; 26 lutego 2013r. I UK 472/12 ). W judykaturze, jak i doktrynie prawa pracy podkreśla się, że stosunek pracy, zdefiniowany w art. 22 § 1 k.p. , jest stosunkiem prawnym starannego działania, którego konstytutywnymi cechami są: dobrowolne, osobiste, odpłatne świadczenie pracy w sposób ciągły, w warunkach podporządkowania pracownika pracodawcy, który ponosi wszelkie ryzyka związane z zatrudnieniem pracownika. Zatem zawarcie umowy o pracę rodzi po obu stronach prawa i obowiązki. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że w chwili zawarcia umowy o pracę działanie firmy było w planach, bo nie było ani wynajętej hali ani też maszyn. Pracownicy – zainteresowani już drugiego dnia od daty wskazanej jako rozpoczęcie pracy zostali skierowani przez odwołującą Spółkę na urlop bezpłatny. Zainteresowani nie podjęli i nie wykonywali pracy na rzecz odwołującej Spółki określonej w umowie o pracę. Nadto Sąd zwraca uwagę na niejasności, na co wskazuje w zeznaniach zainteresowany S. K. (1) , pod względem braku zgody tego zainteresowanego na urlop bezpłatny, podczas gdy z akt osobowych wynika, że urlop bezpłatny został wypisany. Wreszcie istnieją także rozbieżności w zeznaniach zainteresowanego K. P. i słuchanego za odwołującą M. A. co do wykonywania przez ww. zainteresowanego jakiejkolwiek pracy przez pierwszy tydzień od zawarcia umowy pracę, gdy okoliczności tej nie potwierdził M. A. . Sąd zwraca uwagę, że umowa o pracę powinna być realizowana w warunkach na jakich została zawarta. Fakt oddelegowania pracownika do innych podmiotów, co dotyczy zainteresowanych S. K. (2) i W. W. , to nie jest kwestia stosunku pracy z odwołującą Spółką, bowiem to oddelegowanie nie dotyczyło zakresu obowiązków wynikających z zawartych umów o pracę. Nadto z zeznań zainteresowanego S. K. (1) wynika, że wykonywał on prace ( podobnie zainteresowany W. W. ) pod nadzorem, na rzecz innych podmiotów i ze skorzystaniem z ich narzędzi, co również uniemożliwia przyjęcie, że pozostawał w stosunku pracy z odwołującą Spółką. Reasumując, przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że zainteresowani od samego początku w ogóle nie podjęli ani też nie wykonywali pracy na rzecz odwołującej Spółki, gdy zresztą odwołująca nie stworzyła warunków do wykonywania umówionej pracy. Stąd brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że zainteresowani pozostawali z odwołującą Spółką w stosunku pracy a w konsekwencji, że podlegają pracowniczym ubezpieczeniom z tytułu zawartych z odwołującą Spółką umów o pracę w okresach wskazanych w decyzjach zaskarżonych. Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołania. (-) Sędzia Grzegorz Tyrka
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę