VIII U 2819/13
Podsumowanie
Sąd oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS odmawiającej zaliczenia okresu pracy w zakładzie karnym do stażu emerytalnego z powodu braku wystarczających dowodów.
Ubezpieczony J.P. odwołał się od decyzji ZUS, która odmówiła zaliczenia okresu pracy w zakładzie karnym (marzec-lipiec 1964 r.) do stażu emerytalnego. Powodem odmowy był brak wystarczających dowodów potwierdzających zatrudnienie w tym okresie. Ubezpieczony twierdził, że praca była powszechnie znana, ale nie przedstawił żadnych dokumentów ani świadków. Sąd, opierając się na braku inicjatywy dowodowej ubezpieczonego i zasadzie kontradyktoryjności, oddalił odwołanie, uznając, że nie udowodniono faktu wykonywania pracy podlegającej zaliczeniu do okresów składkowych.
Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonego J.P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., która odmówiła zaliczenia do okresów składkowych, mających wpływ na wysokość emerytury, okresu zatrudnienia w Zakładzie Karnym w W. od 25 marca 1964 r. do 23 lipca 1964 r. Organ rentowy uzasadnił odmowę niewystarczającym wykazaniem faktu pracy, opierając się jedynie na piśmie z zakładu karnego wskazującym na brak możliwości potwierdzenia pracy w tym okresie. Ubezpieczony domagał się zmiany decyzji, argumentując, że praca więźniów w tamtych czasach była powszechna. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po analizie materiału dowodowego, ustalił, że ubezpieczony odbywał karę pozbawienia wolności w spornym okresie i utrzymywał, że był kierowany do prac porządkowych i budowlanych. Jednakże, ubezpieczony nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających zatrudnienie ani nie był w stanie wskazać świadków. Sąd, powołując się na przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS (art. 6 ust. 2 pkt 4) oraz zasady postępowania cywilnego, w tym zasadę kontradyktoryjności i ciężaru dowodzenia (art. 6 k.c.), uznał, że inicjatywa dowodowa należała do ubezpieczonego. Ponieważ ubezpieczony nie podjął próby wykazania swoich racji, ograniczając się do ogólnych stwierdzeń, sąd oddalił odwołanie, uznając, że nie udowodniono wykonywania pracy podlegającej zaliczeniu do okresów składkowych.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ale pod warunkiem udowodnienia faktu wykonywania pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć ustawa przewiduje możliwość zaliczenia pracy w zakładzie karnym do okresów składkowych, to ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na ubezpieczonym. Brak jakichkolwiek dokumentów lub świadków uniemożliwia uwzględnienie tego okresu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 6 § ust. 2 pkt 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Za okresy składkowe uważa się przypadające przed dniem 15 listopada 1991 r. okresy pracy wykonywanej w czasie odbywania na obszarze Państwa Polskiego kary pozbawienia wolności, kary aresztu za wykroczenie oraz w czasie tymczasowego aresztowania - w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy określonego dla takiej pracy.
Pomocnicze
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 114 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość.
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 117 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Okresy składkowe mogą być uwzględnione, jeżeli zostały udowodnione dokumentami (zaświadczeniami) lub wpisami w legitymacji ubezpieczeniowej bądź uznane orzeczeniem sądu.
k.p.c. art. 477±4 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak inicjatywy dowodowej ubezpieczonego. Niewykazanie przez ubezpieczonego faktu wykonywania pracy w zakładzie karnym. Zasada kontradyktoryjności i ciężaru dowodzenia w postępowaniu cywilnym.
Odrzucone argumenty
Praca w zakładzie karnym w latach 60. XX wieku była powszechna. Fakt odbywania kary pozbawienia wolności.
Godne uwagi sformułowania
ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne nie podjął nawet próby wykazania inicjatywy dowodowej
Skład orzekający
Joanna Smycz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności udowodnienia faktów przez stronę w postępowaniu cywilnym, zwłaszcza w sprawach ubezpieczeniowych, nawet jeśli dotyczą okresów historycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów i braku inicjatywy dowodowej strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą ciężaru dowodu, ale jej fakty są dość rutynowe i dotyczą specyficznego okresu historycznego.
Sektor
praca
Lexedit Research — analiza prawna z AI
Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.
Analiza orzecznictwa
Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA
Aktualne przepisy
Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP
Komentarze doktrynalne
Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt VIII U 2819/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR del. Joanna Smycz Protokolant: Maria Szczęsna po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2014 r. w Gliwicach sprawy J. P. ( P. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o wysokość świadczenia na skutek odwołania J. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 15 listopada 2013 r. nr (...)- (...) oddala odwołanie. (-) SSR del. Joanna Smycz Sygn. akt VIII U 2819/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 15 listopada 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. , powołując się na przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227, ze zm.), odmówił ubezpieczonemu J. P. zaliczenia do okresów składkowych, na wysokość emerytury, okresu zatrudnienia wykonywanego w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w W. od 25 marca 1964r. do 23 lipca 1964r. z uwagi na niewystarczające wykazanie tego faktu, bowiem na tę okoliczność przedłożył jedynie pismo tego Zakładu, w którym zawarto informację o braku możliwości potwierdzenia jego pracy w tym okresie. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany poprzez zaliczenie na wysokość emerytury okresu pracy w czasie gdy przebywał w Zakładzie Karnym w W. od 25 marca 1964r. do 23 lipca 1964r. W uzasadnieniu wskazał, że powszechnie jest znany fakt, iż w czasach, których dotyczy sporny okres, więźniowie byli przeważnie kierowani do pracy. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony J. P. , ur. (...) , od 20 sierpnia 1998r. był uprawniony do stałej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia, a od czerwca 2004r. jest uprawniony do emerytury. Na wysokość emerytury organ rentowy zaliczył odwołującemu 32 lata i 2 miesiące okresów składkowych oraz 6 miesięcy okresów nieskładkowych. W dniu 4 września 2013r. odwołujący złożył w organie rentowym wniosek o uwzględnienie dodatkowego okresu zatrudnienia. W szczególności wnosił o doliczenie na wysokość świadczenia okresu pracy w czasie gdy przebywał w Zakładzie Karnym w W. od 25 marca 1964r. do 23 lipca 1964r. Ubezpieczony przedłożył za ten okres pismo Dyrektora Zakładu Karnego w W. z dnia 8 kwietnia 1999r. w którego treści wskazano, że brak jest możliwości potwierdzenia jego pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, w okresie od 25 marca 1964r. do 23 lipca 1964r. W związku z powyższym w dniu 15 listopada 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. wydał zaskarżoną decyzję odmowną. W toku procesu Sąd ustalił, że ubezpieczony w okresie od 25 marca 1964r. do 23 lipca 1964r. faktycznie odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w W. . Nadto ubezpieczony w trakcie postępowania przed organem rentowym, jak również w toku niniejszego procesu utrzymywał, iż w trakcie tego osadzenia był kierowany do wykonywania prac porządkowych i budowlanych przy basenie krytym w P. Żeromskiego w S. oraz przy innym parku w tym mieście. Był również kierowany do takich prac w Ł. . Na miejsce wykonywania tych prac był dowożony z Zakładu Karnego i pracował codziennie po 8 godzin. Wezwany przez Sąd do zgłoszenia wniosków dowodowych, ubezpieczony wprost oświadczył, że nie posiada żadnych dokumentów na okoliczność potwierdzenia swojego zatrudnienia w tym okresie, a ponadto, ze względu na znaczny upływ czasu, nie jest również w stanie wskazać świadków, którzy okoliczność tą mogliby potwierdzić. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: oświadczenia odwołującego (nagranie z rozprawy z dnia 12 marca 2014r. minuty 2.47 i n.) oraz akt organu rentowego zwłaszcza pisma Dyrektora Zakładu Karnego w W. z dnia 8 kwietnia 1999r.. (k.180 a.o.r.) –dołączonych do akt sprawy. Sąd ocenił zgromadzony materiał dowodowy jako kompletny i wiarygodny, a przez to mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie. Po myśli art. 6 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009r., Nr 153, poz.1227, ze zm.) za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15 listopada 1991r. okresy pracy wykonywanej w czasie odbywania na obszarze Państwa Polskiego kary pozbawienia wolności, kary aresztu za wykroczenie oraz w czasie tymczasowego aresztowania - w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy określonego dla takiej pracy. Natomiast, jak stanowi art. 114, ust. 1 prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Ponadto zgodnie z art. 117 ust.1 okresy składkowe, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2-9 i ust. 2 pkt 1 lit. b-d, pkt 2 lit. d i pkt 4-17, okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7, oraz okresy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, mogą być uwzględnione, jeżeli zostały udowodnione dokumentami (zaświadczeniami) lub wpisami w legitymacji ubezpieczeniowej bądź uznane orzeczeniem sądu, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawało ustalenie, czy okres wykonywania przez odwołującego pracy w trakcie osadzenia w Zakładzie Karnym w W. od 25 marca 1964r. do 23 lipca 1964r. można uznać za okres składkowy, a tym samym okres który winien być wliczony do stażu emerytalnego ubezpieczonego. Zdaniem Sądu zebrany materiał dowodowy nie pozwala na uznanie tego faktu. Wprawdzie odwołujący oświadcza, że w tym czasie świadczył pracę codziennie przez 8 godzin, a także powołuję się na okoliczność iż powszechnie jest znanym fakt, iż w latach sześćdziesiątych XX wieku wszyscy więźniowie pracowali. W ocenie Sądu nie można jednak równocześnie pominąć faktu, że odwołujący nie posiada na tę okoliczność jakiegokolwiek dowodu w postaci dokumentu, nie jest też w stanie podać świadków, którzy taki fakt by potwierdzili. Wprawdzie sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpoznając sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dokonują kontroli zgodności decyzji administracyjnych wydanych w tych sprawach z prawem w trybie odrębnym określonym w kodeksie postępowania cywilnego , w którym to trybie nie obowiązują ograniczenia dowodowe obowiązujące w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed organami rentowymi i w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych mogą być przeprowadzane wszelkie dowody zmierzające do prawidłowego rozstrzygnięcia. Należy jednak zauważyć, że inicjatywa dowodowa w tym zakresie należała do odwołującego. Należy bowiem w tym miejscu wskazać, że to na odwołującym spoczywa obowiązek udowodnienia, że nieuznanie przez ZUS spornego okresu jego zatrudnienia w Zakładzie Karnym, było niezgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Trzeba podkreślić, że jedną z zasad w postępowaniu cywilnym, a takim również jest postępowanie z zakresu ubezpieczeń społecznych, jest zasada kontradyktoryjności. To na stronach spoczywa ciężar dowodzenia swoich racji. W myśl art. 6 kodeksu cywilnego , ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Zatem w niniejszej sprawie ciężar udowodnienia, że decyzja ZUS jest nieprawidłowa spoczywa na odwołującym. W przedmiotowej sprawie odwołujący J. P. nie podjął nawet próby wykazania inicjatywy dowodowej, a ograniczył się do stwierdzenia, że powszechnie jest znana okoliczność że pracownicy zakładów karnych wykonywali pracę w czasie odbywania kary pozbawienia wolności. Nadto kategorycznie stwierdził, że nie posiada żadnych dokumentów świadczących o wykonywaniu przez niego pracy w spornym okresie. Nie jest również w stanie podać świadków, którzy mogliby fakt jego pracy w tym czasie potwierdzić. W konsekwencji poczynionych ustaleń Sąd uznał, że ubezpieczony J. P. nie wykazał, że w spornym okresie od 25 marca 1964r. do 23 lipca 1964r. w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w W. wykonywał pracę, która podlega zaliczeniu do okresów składkowych w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. SSR del. Joanna Smycz