VIII U 2962/15

Sygn. akt VIII U 2962/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 29 października 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. , po rozpatrzeniu wniosku z dnia 2 września 2015 r., odmówił wnioskodawczyni M. L. (1) prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu wskazano, że brak podstaw do przyznania świadczenia przedemerytalnego, ponieważ rozwiązanie umowy o pracę nie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, gdyż na wniosek ubezpieczonej, a nie z inicjatywy pracodawcy zostało zawarte w dniu 19 stycznia 2015 r. porozumienie stron rozwiązujące umowę o pracę. Wnioskodawczyni posiada wymagany staż pracy. /decyzja – k. 32 plik I akt ZUS/ Odwołanie od w/w decyzji złożyła ubezpieczona M. L. (1) i wniosła o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu wskazała, że istotą Programu Dobrowolnych Odejść jest zachęcanie pracowników do dobrowolnego rozwiązania stosunku pracy w Zakładzie, który stoi przed koniecznością restrukturyzacji zatrudnienia. Zwykle umowy są rozwiązywane na mocy porozumienia stron z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Dodała, że warunkiem skorzystania przez pracownika z Programu Dobrowolnych Odejść jest uzyskanie zgody pracodawcy na rozwiązanie umowy o pracę. Osoby, które zgłoszą chęć udziału w Programie Dobrowolnych odejść, otrzymują potwierdzenie wyrażenia zgody przez pracodawcę. Umowy tych pracowników zostaną rozwiązane „z przyczyn niedotyczących pracownika”, co zgodnie z ustawą z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników – uprawnia do uzyskania zabezpieczenia socjalnego w postaci między innymi zasiłku dla bezrobotnych, a – po spełnieniu odpowiednich kryteriów wieku i stażu pracy – także do ubiegania się o świadczenie przedemerytalne. Program Dobrowolnych Odejść to korzystna dla pracowników forma optymalizacji zatrudnienia. Pracownicy samodzielnie podejmują decyzję o przystąpieniu do programu i – po uzyskaniu zgody pracodawcy – odchodzą z pracy, otrzymując atrakcyjną gratyfikację. /odwołanie – k. 2 – 3/ W odpowiedzi na odwołanie Sąd Okręgowy w Łodzi wniósł o oddalenie odwołania. /odpowiedź na odwołanie – k. 13/ Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił następujący stan faktyczny: M. L. (1) urodziła w dniu 16 sierpnia 1962 r. /bezsporne/ W dniu 2 września 2015 r. złożyła wniosek o świadczenie przedemerytalne. /wniosek – k. 1 – 3 plik I akt ZUS/ Spółka (...) S.A. , w której zatrudniona była ubezpieczona tworzyła Programy Dobrowolnych Odejść. Były to odejścia na zasadzie porozumienia stron z przyczyn ekonomicznych. /zeznania wnioskodawczyni z dnia 27 lipca 2016 r. – 00:04:34 – 00:02:09 – 00:05:16 płyta CD – k. 20/ W (...) S.A. Centralnym Zakładzie Spółki powstał regulamin Programu Dobrowolnych Odejść z dnia 28 listopada 2014 r., który w §1 ust. 1 określa zasady i tryb rozwiązywania z uprawnionymi pracownikami (...) S.A. Centralnego Zakładu Spółki, zwanego dalej (...) – umów o pracę, zasady ustalania, a także sposób wypłaty świadczeń pieniężnych na zasadach określonych w Programie. W §1 ust. 2 wskazano, że celem Programu jest restrukturyzacja zatrudnienia u Pracodawcy z jednoczesnym poszanowaniem tak obowiązujących przepisów powszechnego i zakładowego prawa pracy, jak też wprowadzeniem dodatkowych świadczeń dla pracowników rozwiązujących umowy o pracę w ramach Programu. W §3 ust. 1 wskazano, że przystąpienie do Programu stanowi uprawnienie pracownika i jest w pełni dobrowolne. Pracownik przystępuje do Programu poprzez złożenie w nieprzekraczalnym terminie od dnia 29 grudnia 2014 r. do 15 stycznia 2015 r. wniosku, W myśl §3 ust. 9, w terminie do dnia 30 stycznia 2015 r. Pracownik i Pracodawca zawierają odpowiednie porozumienie stron o rozwiązaniu umowy o pracę. Zgodnie z §3 ust. 11, rozwiązanie umowy o pracę w ramach Programu następuje z przyczyn niedotyczących pracowników rozumieniu ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywani stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844 z późn. zm.). /regulamin – k. 4 – 6, k. 9 - 11/ Wnioskodawczyni M. L. (1) była zatrudniona w (...) S.A. Centralnym Zakładzie Spółki w W. okresie od 1 sierpnia 1983 r. do 31 stycznia 2015 r. w pełnym wymiarze czasu pracy. W czasie zatrudnienia zajmowała stanowiska: młodszego referenta, referenta, starszego referenta, referendarza, starszego referendarza, radcy, starszego radcy, specjalisty. Rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło w drodze porozumienia stron na podstawie art. 30 §1 pkt 1 k.p. (rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron) w związku z art. 10 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników . Rozwiązanie umowy nastąpiło wyłącznie z przyczyn niedotyczących pracowników. /Świadectwo pracy – k. 6 plik IV akt ZUS/ W związku z wnioskiem M. L. (1) z dnia 13 stycznia 2015 r. o rozwiązanie umowy o pracę ustalono, że umowa o pracę pomiędzy (...) S.A. , a M. L. (2) ulega rozwiązaniu z dniem 31 stycznia 2015 r. na mocy porozumienia stron tj. w trybie przewidzianym w art. 30 §1 pkt 1 k.p. Rozwiązanie umowy o pracę w trybie porozumienia stron nastąpiło z przyczyn nieleżących po stronie pracownika. /porozumienie – k. 25 plik I akt ZUS/ Wnioskodawczyni po rozwiązaniu stosunku pracy jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. w okresie od 2 lutego 2015 r. do chwili obecnej. Ubezpieczona jest w trakcie poszukiwania pracy i nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bądź zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych. Wnioskodawczyni pobierała zasiłek dla bezrobotnych od 2 lutego 2015 r. do dnia 1 lutego 2016 r. /zaświadczenie – k. 18/ Wnioskodawca posiada staż pracy wynoszący: 36 lat i 17 dni. /bezsporne, wyliczenia ZUS – k. 31 plik I akt ZUS/ Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o dokumenty załączone do akt sprawy i zeznania wnioskodawczyni, które są logiczne i wzajemnie się uzupełniają. Dlatego też Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania ich wiarygodności. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 170), prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn. Zgodnie z ust. 2 art. 2 ustawy, za okres uprawniający do emerytury, o którym mowa w ust. 1 , uważa się okres ustalony zgodnie z przepisami art. 5-9, art. 10 ust. 1 oraz art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Zaś ust. 3 art. 2 stanowi, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki: 1) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna; 2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych; 3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Osoba ubiegająca się o prawo do świadczenia przedemerytalnego musi spełniać łącznie przesłanki wymienione w art. 2 ust. 1 i wymienione w ust. 3 art. 2. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o: przyczynach dotyczących zakładu pracy - oznacza to: a) rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników, b)rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, c)wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w przypadku śmierci pracodawcy lub gdy odrębne przepisy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w wyniku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy, d) rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika na podstawie art. 55 § 1 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) z uwagi na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika; W niniejszej sprawie wnioskodawczyni domaga się przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 w/w ustawy wskazując, iż stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn leżących po stronie pracodawcy oraz, że legitymuje się ponad 35 – letnim stażem pracy. W ocenie organu rentowego ubezpieczona nie spełniła wszystkich przesłanek wskazanych w powyższym przepisie, ponieważ rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło na wniosek ubezpieczonej, a nie z inicjatywy pracodawcy zostało zawarte w dniu 21 stycznia 2015 r. porozumienie stron rozwiązujące umowę o pracę. W ocenie Sądu Okręgowego skarżąca spełnia jednak wszystkie warunki niezbędne do uzyskania świadczenia przedemerytalnego wskazane w w/w przepisie. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostawało, że wnioskodawczyni na datę rozwiązania umowy o pracę udowodniła okres ubezpieczenia w wymiarze 36 lat i 17 dni. Bezsporne było też to, że z dniem 31 grudnia 2015 r. został z odwołującą rozwiązany stosunek pracy (...) S.A. Umowa została rozwiązana na zasadzie porozumienia stron z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, gdyż ubezpieczona przystąpiła do Programu Dobrowolnych Odejść. Poza sporem pozostawało też, że ubezpieczona od dnia 2 lutego 2015 r. została zarejestrowana jako bezrobotna i jest nią nadal. Poza sporem pozostawało też, że ubezpieczona złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Sporne pozostawało jedynie to czy rozwiązanie stosunku pracy ubezpieczonej nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy skoro na wniosek ubezpieczonej a nie z inicjatywy pracodawcy zostało zawarte porozumienie stron rozwiązujące umowę o pracę. Należy podkreślić, że z literalnej treści art. 2 ust. 1 pkt 5 cytowanej wyżej ustawy o świadczeniach przedemerytalnych wynika, iż prawo do świadczenia przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn. W przepisie nie ma mowy o tym czy to pracodawca czy ubezpieczony ma wystąpić z inicjatywą rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron. Istotne jest jedynie to czy stosunek pracy rozwiązał się z powodu przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Dlatego też w ocenie Sądu stanowisko organu rentowego, jest błędne. Należy wskazać bowiem, że użyte w art. 2 ust. 1 ustawy z 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych sformułowanie "rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy", przy uwzględnieniu treści art. 32 k.p. , przemawia za przyjęciem, iż do rozwiązania stosunku pracy musi dojść albo na skutek jednostronnego oświadczenia woli pracodawcy, albo na skutek porozumienia stron (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 2 marca 2010 r., III AUa 191/10). Wypada podkreślić, iż cytowany przepis, jak każda norma prawna z zakresu ubezpieczeń społecznych, musi być wykładany ściśle, co oznacza w zasadzie prymat dyrektyw wykładni językowej w odniesieniu do pozostałych metod wykładni, w tym wykładni systemowej i wykładni historycznej lub celowościowej (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2008 r., I UZP 6/08, OSNAPiUS 2009, nr 9-10, poz. 120 i orzecznictwo tam powołane). Nie sposób nadto nie zwrócić uwagi, iż także według art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasady rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. Nr 90, poz. 844 ze zm.), jej przepisy stosuje się w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, w drodze wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę, a także na mocy porozumienia stron, a zatem również w tym przypadku nie chodzi o jakikolwiek sposób rozwiązania przez pracodawcę stosunków pracy z leżących po jego stronie przyczyn, a jedynie o rozwiązanie umowy o pracę na skutek wypowiedzenia przez pracodawcę bądź na mocy porozumienia stron (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 5 lutego 2014 r., III AUa 939/13, Lex 1430710). Mając na względzie powyższe wskazać należy, że wnioskodawczyni M. L. (1) była zatrudniona w (...) S.A. Centralnym Zakładzie Spółki w W. okresie od 1 sierpnia 1983 r. do 31 stycznia 2015 r. w pełnym wymiarze czasu pracy. Rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło w drodze porozumienia stron na podstawie art. 30 §1 pkt 1 k.p. (rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron) w związku z art. 10 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników oraz nastąpiło wyłącznie z przyczyn niedotyczących pracowników. Mając na uwadze powyższe argumenty, Sąd Okręgowy uznał, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji ubezpieczona spełniała wszystkie warunki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. W zakresie daty przyznania świadczenia, Sąd oparł się na przepisie art. art. 7 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych . Skarżąca złożyła wniosek w dniu 2 września 2015 r., a zatem świadczenie przysługuje jej od dnia 3 września 2015 r. Wobec powyższego należało zmienić zaskarżoną decyzję, o czym Sąd Okręgowy orzekł w wyroku na postawie art. 477 14 § 2 kpc . ZARZĄDZENIE odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu. K.K-W.