VIII U 2477/25

Sygn. akt VIII U 2477/25 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 25.07.2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. odmówił A. P. (1) podjęcia wypłaty świadczeń w zbiegu. W uzasadnieniu decyzji Zakład wskazał, iż nie może wypłacać ubezpieczonej świadczeń w zbiegu ponieważ wysokość jednego ze świadczeń ustalonych do wypłaty w zbiegu jest równa lub wyższa od trzykrotności obecnie obowiązującej kwoty najniższej emerytury tj. 5667,78 zł brutto. (decyzja – k. 12-13 plik III załączonych do sprawy akt organu rentowego) W odwołaniu od tych decyzji A. P. (1) domagała się ustalenia, że spełnia warunki do przyznania renty rodzinnej i „renty wdowiej”. W uzasadnieniu ubezpieczona wskazała, że wysokość przysługującego jej świadczenia wynosi miesięcznie 5667,78 zł (emerytura – 5319,56 zł plus dodatek pielęgnacyjny – 348,22 zł, który otrzymuje z racji ukończenia 75 roku życia). (odwołanie – k. 3-3 verte) W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie. Podtrzymał podstawę skarżonej decyzji. (odpowiedź na odwołanie – k. 5-5 verte) Na rozprawie w dniu 1.12.2025 r. pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania. (rozprawa z dnia 1.12.2025 r. e- protokół (...) :00:17 – płyta CD – k. 13) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczona A. P. (1) ( ur. (...) ) w dniu 4.03.2025 r. złożyła wniosek o rentę rodzinną po zmarłym w dniu 25.02.2010 r. mężu A. P. (2) . (wniosek – k. 1-6 verte plik III załączonych do sprawy akt organu rentowego) Od 1.03.2025 r. emerytura wnioskodawczyni wynosiła 5319,56 zł brutto miesięcznie. (decyzja – k. 7-8 plik II załączonych do sprawy akt organu rentowego) Do emerytury wypłacany jest dodatek pielęgnacyjny. Od 1 marca 2025 r. dodatek pielęgnacyjny wynosi 348,22 zł brutto miesięcznie. (bezsporne, nadto decyzja (...) verte plik II załączonych do sprawy akt organu rentowego) Decyzją z dnia 27.03.2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zawiesił ubezpieczonej wypłatę renty rodzinnej jako świadczenia mniej korzystnego. (decyzja – k. 10-11 verte plik III załączonych do sprawy akt organu rentowego) Decyzją z dnia 25.07.2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. odmówił wnioskodawczyni podjęcia wypłaty świadczeń w zbiegu. (decyzja – k. 12-13 plik III załączonych do sprawy akt organu rentowego) Powyższy stan faktyczny jest bezsporny między stronami. Istotne w sprawie fakty zostały ustalone na podstawie ww. dowodów z dokumentów, których strony nie kwestionowały. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Odwołanie jest niezasadne i podlega oddaleniu. Dnia 1 stycznia 2025 r. do przepisów ustawy o emeryturach i rentach został dodany art. 95a regulujący zasady uzyskiwania prawa do renty wdowiej. Zmiany wprowadziła ustawa z 26.07.2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z treścią art. 95a ust. 1 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r., poz. 1631, dalej jako „ustawa emerytalna”), osobie uprawnionej do renty rodzinnej, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 3, oraz do emerytury, emerytury rolniczej, emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, emerytury wojskowej, emerytury policyjnej, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, emerytury pomostowej, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowej, renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, renty rolniczej szkoleniowej, renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, wojskowej renty inwalidzkiej albo policyjnej renty inwalidzkiej wypłaca się, zależnie od jej wyboru: 1) przysługującą rentę rodzinną oraz 25 % emerytury, emerytury rolniczej, emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, emerytury wojskowej, emerytury policyjnej, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, emerytury pomostowej, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowej, renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, renty rolniczej szkoleniowej, renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, wojskowej renty inwalidzkiej albo policyjnej renty inwalidzkiej, albo 2) przysługującą emeryturę, emeryturę rolniczą, emeryturę z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, emeryturę wojskową, emeryturę policyjną, zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne, emeryturę pomostową, nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, rentę z tytułu niezdolności do pracy, w tym rentę szkoleniową, rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy, rentę rolniczą szkoleniową, rentę z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, wojskową rentę inwalidzką albo policyjną rentę inwalidzką, oraz 25 % renty rodzinnej. Stosownie zaś do art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 26.07.2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024r., poz. 1243 ze zm.), wskaźnik 25 %, o którym mowa w art. 95a ust. 1 i 6, art. 95b ust. 1, art. 104 ust. 8a oraz art. 105 ust. 2a ustawy zmienianej w art. 1, art. 54 ust. 1b i 1e ustawy zmienianej w art. 2, art. 33a ust. 1 i 6 ustawy zmienianej w art. 3, art. 42 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 4, art. 43 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 5, art. 25 ust. 5 i 6 ustawy zmienianej w art. 7, art. 8 ust. 4 i 5 ustawy zmienianej w art. 8, art. 5 ust. 4a ustawy zmienianej w art. 9, art. 27 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 10 oraz w art. 17 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 11 wynosi: 1) 15 % w okresie od dnia 1 lipca 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.; 2) 25 % w okresie od dnia 1 stycznia 2027 r. Z kolei, jak przewiduje art. 95a ust. 2 ustawy emerytalnej osoba uprawniona ma prawo do wypłaty pozostających w zbiegu świadczeń emerytalno-rentowych na powyżej wskazanych zasadach w sytuacji: 1) osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat dla kobiet oraz 65 lat dla mężczyzn; 2) pozostawania we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka; 3) nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż 5 lat przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Wypłata świadczeń w zbiegu ustaje z dniem poprzedzającym dzień zawarcia przez osobę uprawnioną nowego związku małżeńskiego (art. 95a ust. 3 ustawy emerytalnej). W art. 95a ust. 4 ustawy emerytalnej zastrzeżono natomiast, że wysokość sumy świadczeń do wypłaty w zbiegu nie może przekroczyć trzykrotności kwoty najniższej emerytury , o której mowa w art. 85 ust. 2. Obecnie (od 1 marca 2025) najniższa emerytura w Polsce wynosi 1878,91 zł brutto, co oznaczało, że wysokość sumy świadczeń do wypłaty nie mogła być wyższa niż 5.636,73 zł. Do limitu ustalonych świadczeń w zbiegu, o którym mowa w ust. 4, uwzględnia się świadczenia, o których mowa w ust. 1 i 10, a także świadczenia wypłacane przez instytucje zagraniczne oraz świadczenia i dodatki o charakterze innym niż jednorazowe wypłacane na podstawie ustawy lub na podstawie odrębnych przepisów wraz ze świadczeniami, o których mowa w ust. 1 (art. 95a ust 5 ustawy emerytalnej). To oznacza, ze łączna kwota, którą wdowa/wdowiec może pobierać co miesiąc nie może mogła przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury. Wdowa, której emerytura przekracza trzykrotność kwoty najniższej emerytury, nie może skorzystać z tzw. renty wdowiej. (...) dalej, jeśli suma wypłacanych świadczeń będzie wyższa niż trzykrotność najniższej emerytury, pomniejsza się świadczenia o kwotę przekroczenia według reguł wskazanych w art. 95a ust. 7 ustawy emerytalnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, podkreślić należy, że wysokość przysługującego wnioskodawczyni świadczenia, tj. emerytury, ustalonego do wypłaty w zbiegu z rentą rodzinną, w istocie przewyższa kwotę 5.636,73 zł, gdyż wynosi 5.667,78 zł (emerytura 5.319,56 zł + dodatek pielęgnacyjny 348,22 zł). Przyznanie wypłaty świadczeń w zbiegu skutkowałoby koniecznością obniżenia wypłaconego w zbiegu świadczenia do wysokości określonej w art. 95a ust. 4 ustawy emerytalnej, tj. obecnie do kwoty 5.636,73 zł. Zasady pomniejszania świadczenia pozostającego w zbiegu według reguł wskazanych w art. 95a ust. 7 ustawy emerytalnej - aby wysokość sumy świadczeń pozostających w zbiegu do wypłaty nie przekraczała trzykrotności najniższej emerytury - mają zastosowanie w sytuacji, gdy żadne ze świadczeń pozostających w zbiegu nie jest wyższe od trzykrotności najniższej emerytury, bowiem tylko wówczas wypłata świadczeń w zbiegu jest korzystniejsza od przysługującego świadczenia. Podsumowując, ubezpieczona nie spełnia warunków do wypłaty świadczeń w zbiegu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji. /Jacek Chrostek/