VIII U 2443/25

Sygn. akt VIII U 2443/25 UZASADNIENIE Decyzją z 8.08.2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. , po rozpoznaniu wniosku z 3.07.2025 r., odmówił B. P. , na podstawie art.24 i art. 26 c ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1631 ze zm.), prawa do ponownego obliczenia emerytury. Zakład podał, że wnioskodawczyni nie jest członkiem OFE i nie nabyła prawa do okresowej emerytury kapitałowej. /decyzja k. 41 akt ZUS/ Odwołanie od ww. decyzji złożyła ubezpieczona, wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że skarżącej przysługuje prawo do ponownego przeliczenia emerytury. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów procesu wg norm przepisanych. Odwołująca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 26 c ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zw. z art. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 67 Konstytucji RP . /odwołanie k. 3-6/ W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji. /odpowiedź na odwołanie k. 9/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni B. P. ( ur. (...) ) złożyła w dniu 28.09.2017 r wniosek o emeryturę. /wniosek – k. 1 akt ZUS/ Ubezpieczona nie jest członkiem OFE. /bezsporne/ Decyzją ostateczną z dnia 6.11.2017 r organ rentowy, na podstawie art. 24 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ustalił wysokość i podjął wypłatę emerytury od dnia 3.10.2017 r tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy emerytalnej. Do ustalenia wysokości emerytury przyjęto: - kwotę składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji 213710,84 zł - kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego 439420,07 zł - średnie dalsze trwanie życia 263,20 m-cy. /decyzja – k. 10 akt ZUS/ Decyzjami z dnia 3.04.2018 r i 5.09.2019 r organ rentowy przeliczał emeryturę ubezpieczonej na podstawie art. 108 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. /decyzje – k. 13,16 akt ZUS/ Decyzją z dnia 13.08.2021 r organ rentowy odmówił wnioskodawczyni prawa do ponownego przeliczenia emerytury na podstawie art. 26 ust. 6 , art. 108, art. 174 ustawy emerytalnej. /decyzja – k. 20 akt ZUS/ Decyzją z dnia 24.11.2022 r organ rentowy odmówił prawa do ponownego ustalenia wysokości świadczenia na podstawie art. 114 w zw. z art. 175 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. /decyzja – k. 32 akt ZUS/ W dniu 4.07.2025 roku ubezpieczona złożyła wniosek w organie rentowym o ponowne obliczenie świadczenia na podstawie art. 26 c ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z art. 22 ust. 3 i art. 40 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . /wniosek – k. 33 akt ZUS/ W wyniku tego wniosku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję. /bezsporne/ Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie jest niezasadne. Zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS /t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1631 ze zm.) w sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy, na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, uchyla lub zmienia decyzję i ponownie ustala prawo do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli: 1)po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość; 2)decyzja została wydana w wyniku przestępstwa; 3)dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 4)decyzja została wydana na skutek świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego przez osobę pobierającą świadczenie; 5)decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność; 6)przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego. Wskazać należy, że zgodnie z art. 26 c ust. 1 ustawy emerytalnej, po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat przez osobę, która pobierała okresową emeryturę kapitałową do dnia poprzedzającego osiągnięcie tego wieku, emeryturę z Funduszu oblicza się ponownie z urzędu na zasadach określonych w art. 26, z tym że do obliczenia emerytury przyjmuje się średnie dalsze trwanie życia ustalone dla wieku 65 lat, obowiązujące w dacie osiągnięcia tego wieku. 2. Podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, oraz zwaloryzowanego kapitału początkowego oraz kwoty środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , z tym że przy ustalaniu podstawy obliczenia emerytury nie uwzględnia się kwot zwiększeń składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego określonego w art. 173-175 , uzyskanych w wyniku waloryzacji kwartalnej, o której mowa w art. 25a , przeprowadzonej w celu obliczenia dotychczas przysługującej emerytury z Funduszu. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych na koncie ubezpieczonego ewidencjonuje się informacje o zwaloryzowanej wysokości składek na ubezpieczenie emerytalne, z wyłączeniem składek podlegających odprowadzeniu do otwartego funduszu emerytalnego i zewidencjonowaniu na subkoncie, o którym mowa w art. 40a : 1) 
        należnych - w przypadku ubezpieczonych niebędących płatnikami składek; Na koncie ubezpieczonego niebędącego płatnikiem składek ewidencjonuje się informacje o zwaloryzowanej wysokości należnych składek podlegających: 1)odprowadzeniu do otwartego funduszu emerytalnego, 2)zewidencjonowaniu na subkoncie, o którym mowa w art. 40a - które uległy przedawnieniu zgodnie z art. 24. Na koncie ubezpieczonego ewidencjonuje się kwotę środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a, na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc ustalenia prawa do emerytury z tytułu: 1) osiągnięcia wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat; 2)osiągnięcia wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat przez osobę, która nie spełnia ustawowych warunków do ustalenia prawa do okresowej emerytury kapitałowej, z zastrzeżeniem ust. 1f; 3)o którym mowa w art. 88a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela. 1f. Przepisu ust. 1e nie stosuje się do osób spełniających ustawowe warunki do ustalenia prawa do okresowej emerytury kapitałowej. 1g. Przepis ust. 1e stosuje się odpowiednio do osób, którym nie ustalono prawa do okresowej emerytury kapitałowej z przyczyn, o których mowa w art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych . Zgodnie z ust. 2 : na koncie ubezpieczonego ewidencjonuje się także informacje: 1) wymienione w drukach: zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, imiennym raporcie miesięcznym, deklaracji rozliczeniowej i raporcie informacyjnym; 2) o członkostwie w otwartym funduszu emerytalnym i o terminach przekazania składek do tego funduszu; 3) o członkostwie w kasie chorych i o terminach przekazania składek do tej kasy; 4) o wysokości należnych i wpłaconych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne oraz o wysokości należnych i odprowadzonych składek podlegających odprowadzeniu do otwartego funduszu emerytalnego; 4a)o wartości środków wypłaconych z tytułu okresowej emerytury kapitałowej; 5)o faktach pozaubezpieczeniowych, mających wpływ na prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i na ich wysokość; 7) niezbędne do przyznania, ustalenia wysokości i wypłaty świadczeń z ubezpieczeń społecznych, a także świadczeń finansowanych z budżetu państwa oraz o dokonanych wypłatach; 8) niezbędne do ustalenia, ponownego ustalenia lub przeliczenia kapitału początkowego; 9)o kapitale początkowym oraz zwaloryzowanym kapitale początkowym; 10)niezbędne do realizacji przez Zakład zadań zleconych na podstawie odrębnych przepisów; 11)o okresach pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, przekazane w zgłoszeniu danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o którym mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych ; 12) o małżeńskich stosunkach majątkowych oraz o osobach fizycznych, na rzecz których ma nastąpić w razie śmierci wypłata środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a, w przypadku osób niebędących członkami otwartego funduszu emerytalnego, dla których Zakład prowadzi to subkonto; 13) o kwocie środków, o której mowa w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ; 14) o osobach uposażonych, o których mowa w art. 25b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ; 15) o oświadczeniach: a) o przekazywaniu do otwartego funduszu emerytalnego składki, o której mowa w art. 22 ust. 3 pkt 1 lit. a, począwszy od składki opłaconej za lipiec, b) o zewidencjonowaniu składki, o której mowa w art. 22 ust. 3 pkt 2, na subkoncie, o którym mowa w art. 40a, począwszy od składki opłaconej za miesiąc, w którym złożono wniosek. Zgodnie z art. 40 a ustawy systemowej: 1. w ramach konta ubezpieczonego Zakład prowadzi subkonto, na którym ewidencjonuje się informacje o zwaloryzowanej wysokości wpłaconych składek, o których mowa w art. 22 ust. 3 pkt 1 lit. b i pkt 2 , wraz z wyegzekwowanymi od tych składek odsetkami za zwłokę i opłatą prolongacyjną, o których mowa w art. 23 ust. 2 , oraz kwotę środków odpowiadających wartości umorzonych przez otwarty fundusz emerytalny jednostek rozrachunkowych po poinformowaniu przez Zakład otwartego funduszu emerytalnego o obowiązku przekazania środków zgromadzonych na rachunku członka otwartego funduszu emerytalnego na fundusz emerytalny FUS, o którym mowa w art. 55 ust. 1 pkt 1 , w związku z ukończeniem przez ubezpieczonego wieku niższego o 10 lat od wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 24 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , zwane dalej "subkontem". 2. Zewidencjonowanie składek na subkoncie następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 15 dni roboczych, licząc od dnia otrzymania składki opłaconej przy użyciu dokumentów płatniczych, raportów miesięcznych lub deklaracji. 3. Stan subkonta pomniejsza się o kwoty wypłaconych okresowych emerytur kapitałowych. Pomniejszenia dokonuje się na dzień wypłacenia tych emerytur. 4. Na subkoncie ewidencjonuje się także informacje o wysokości należnych i wpłaconych składek, o których mowa w art. 22 ust. 3 pkt 1 lit. b i pkt 2. W związku z tym, że na subkoncie ewidencjonuje się tę część składek na ubezpieczenie emerytalne, których nie ewidencjonuje się na koncie ubezpieczonego w ZUS, subkonto przewidziane jest do ewidencjonowania przebiegu ubezpieczenia w odmiennym, od konta, zakresie. Z tego powodu można określić je jako „konto-bis” lub „konto dodatkowe”, słusznie podkreślając, że ZUS prowadzi dla ubezpieczonych – członków OFE, którzy odprowadzają składkę do OFE albo jej nie odprowadzają lub zaprzestali ją odprowadzać, dwa osobne konta. Subkonto należy do repartycyjnej części ubezpieczenia emerytalnego, jego konstrukcja prawna realizuje cele obce tej metodzie finansowania świadczeń z ubezpieczeń społecznych, dopuszczając zwrot składek i środków, pomimo że nie zaszło ryzyko socjalne./tak Antonów Kamil w : Komentarz do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 40 a , opubl. w Lex/ Jednocześnie zgodnie z art. 22 ustawy systemowej: 1. Stopy procentowe składek wynoszą: 1)19,52% podstawy wymiaru - na ubezpieczenie emerytalne, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4; 2)8,00% podstawy wymiaru - na ubezpieczenia rentowe; 3)2,45% podstawy wymiaru - na ubezpieczenie chorobowe; 4)od 0,40% do 8,12% podstawy wymiaru - na ubezpieczenie wypadkowe. 2.Zasady różnicowania stopy procentowej składek na ubezpieczenie wypadkowe określają przepisy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. 3. W przypadku: 1) odprowadzania składki do otwartego funduszu emerytalnego część składki na ubezpieczenie emerytalne wynosząca: a) 2,92% podstawy wymiaru składki jest odprowadzana przez Zakład do wybranego przez ubezpieczonego otwartego funduszu emerytalnego, b) 4,38% podstawy wymiaru składki jest ewidencjonowana przez Zakład na subkoncie, o którym mowa w art. 40a, 2) nieodprowadzania lub zaprzestania odprowadzania składki do otwartego funduszu emerytalnego, o którym mowa w ust. 3d, część składki na ubezpieczenie emerytalne wynosząca 7,3% podstawy wymiaru składki jest ewidencjonowana przez Zakład na subkoncie, o którym mowa w art. 40a - z uwzględnieniem art. 111. Składka na ubezpieczenie emerytalne ubezpieczonych urodzonych po 31.12.1948 r. podlega podziałowi ze względu na – istniejące w przeszłości (tj. w latach 1999–2014) – obowiązek (dla ubezpieczonych urodzonych po 31.12.1968 r.) lub dobrowolność (dla ubezpieczonych urodzonych po 31.12.1948 r., a przed 1.01.1969 r., realizowaną do 31.12.1999 r.) zawarcia umowy z OFE, a następnie (od 1.02.2014 r.) dobrowolne zawarcie umowy z OFE lub (od 1.07.2014 r.) złożenie oświadczenia o przekazywaniu składki emerytalnej do OFE dla dotychczasowych członków OFE. W konsekwencji: 1) w razie przekazywania składki na ubezpieczenie emerytalne do OFE w wyniku obowiązkowego albo dobrowolnego zawarcia umowy z OFE lub/i złożenia oświadczenia o przekazywaniu składki do OFE (art. 22 ust. 3 pkt 1 i ust. 4 w zw. z art. 39a i 112 ust. 4 u.s.u.s.) składka ta jest: a) ewidencjonowana na koncie ubezpieczonego w ZUS w wysokości 11,87% podstawy wymiaru, b) ewidencjonowana na subkoncie ubezpieczonego w ZUS w wysokości 4,38% podstawy wymiaru, c) odprowadzana na rachunek emerytalny w OFE w wysokości 2,92% podstawy wymiaru, d) odprowadzana do (...) w wysokości 0,35% podstawy wymiaru; 2) w razie nieodprowadzania lub zaprzestania odprowadzania składki na ubezpieczenie emerytalne do OFE (art. 22 ust. 3 pkt 2 i ust. 4 w zw. z art. 112 ust. 4 u.s.u.s.) składka ta jest: a) ewidencjonowana na koncie ubezpieczonego w ZUS w wysokości 11,87% podstawy wymiaru, b) ewidencjonowana na subkoncie ubezpieczonego w ZUS w wysokości 7,3% podstawy wymiaru, c) odprowadzana do (...) w wysokości 0,35% podstawy wymiaru. Wyjaśnić trzeba, że z sytuacją nieodprowadzania składki do OFE mamy do czynienia w przypadku niezłożenia przez członka OFE oświadczenia o przekazywaniu składki do OFE (art. 39a ust. 1 u.s.u.s.), zaś zaprzestanie odprowadzania składki do OFE następuje na skutek zaktualizowania się obowiązku przekazania środków zgromadzonych na rachunku członka OFE na fundusz emerytalny FUS w związku z: 1) ukończeniem przez ubezpieczonego wieku niższego o 10 lat od powszechnego wieku emerytalnego (60/65 lat), o którym mowa w art. 24 u.e.r., oraz 2) od 1.09.2024 r. – złożeniem przez ubezpieczonego wniosku o emeryturę, o której mowa w art. 88a ust. 1 KN (art. 22 ust. 3d u.s.u.s.). W obu przypadkach część składki emerytalnej (w wysokości 7,3% podstawy wymiaru) podlega zewidencjonowaniu na subkoncie ubezpieczonego w ZUS (art. 22 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 40a ust. 1 u.s.u.s.), podobnie jak część składki emerytalnej (w wysokości 2,92% podstawy wymiaru) należnej za okres do dnia ukończenia przez ubezpieczonego wieku niższego o 10 lat od powszechnego wieku emerytalnego, ale opłaconej lub zidentyfikowanej po tym dniu (art. 22 ust. 3e, od 1.09.2024 r. w zakresie ust. 3d pkt 1, i ust. 3f u.s.u.s.)./ /tak Antonów Kamil w : Komentarz do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 22 , opubl. w Lex/. Zgodnie z art. 111 ustawy systemowej: 1.Podział składki, o którym mowa w art. 22 ust. 3, jest obowiązkowy dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1968 r. 2.Ubezpieczeni, o których mowa w ust. 1, są zobowiązani do zawarcia umowy z otwartym funduszem emerytalnym w terminie do dnia 30 września 1999 r. Przepis art. 39 ust. 2 stosuje się odpowiednio. 3.Ubezpieczeni urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r., z wyjątkiem osób pobierających emeryturę, mogą na swój wniosek przystąpić - poprzez zawarcie umowy - do wybranego otwartego funduszu emerytalnego. 4.Ubezpieczeni, o których mowa w ust. 3, mogą zawrzeć umowę z otwartym funduszem emerytalnym w terminie do dnia 31 grudnia 1999 r., z zastrzeżeniem ust. 6. 5.Przystąpienie przez ubezpieczonych, o których mowa w ust. 3, do otwartego funduszu emerytalnego jest nieodwołalnym oświadczeniem woli o wyborze ubezpieczenia emerytalnego na zasadach określonych dla osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1968 r. 6.Termin, o którym mowa w ust. 4, uważa się za zachowany, jeżeli osoba urodzona w okresie określonym w ust. 3 nie podlegała obowiązkowi ubezpieczeń społecznych w 1999 r., lecz przystąpiła do otwartego funduszu emerytalnego w ciągu 6 miesięcy od powstania obowiązku ubezpieczenia po dniu 31 grudnia 1999 r. oraz w dniu powstania tego obowiązku nie ukończyła 50 lat. 7. Cała składka na ubezpieczenie emerytalne ubezpieczonych, którzy nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego, przekazywana jest na FUS. 8. Składka, o której mowa w art. 22 ust. 3, podlega przekazaniu na rzecz otwartego funduszu emerytalnego, począwszy od najbliższej płatności składek na ubezpieczenie emerytalne, dokonanej po otrzymaniu przez Zakład od otwartego funduszu emerytalnego zawiadomienia o zawarciu umowy członkowskiej przez ubezpieczonego. 9.Składka ubezpieczonych, o których mowa w ust. 1, podlega przekazaniu do otwartych funduszy emerytalnych na zasadach określonych w ust. 8, jednakże w przypadku, gdyby ubezpieczony nie zawarł umowy w terminie, o którym mowa w ust. 2, składka, począwszy od składki z tytułu zatrudnienia w październiku 1999 r., przeznaczona na otwarty fundusz emerytalny podlega przekazaniu do otwartego funduszu emerytalnego niezwłocznie po nabyciu członkostwa w otwartym funduszu emerytalnym. Przepis art. 39 ust. 4 zdanie drugie stosuje się odpowiednio. Należy przypomnieć, że jednym z założeń reformy systemu emerytalnego była dywersyfikacja (podział) składki emerytalnej pomiędzy kontem w ZUS a rachunkiem w OFE (obecnie kontem i subkontem w ZUS oraz rachunkiem w OFE). Zasady podziału składki emerytalnej uregulowano w art. 22 ust. 3 u.s.u.s. Z uwagi na zróżnicowany wiek osób objętych ubezpieczeniem w ZUS ustawodawca podzielił je na trzy grupy. Pierwszą z nich stanowiły osoby urodzone przed 1.01.1949 r. W dniu wejścia w życie reformy, tj. 1.01.1999 r., osiągnęły one wiek co najmniej 50 lat. Z uwagi na potencjalnie krótki okres członkostwa w OFE, a tym samym niskie przewidywane świadczenie z tzw. II filaru, ich składka emerytalna w całości przekazywana była na FUS (art. 111 ust. 7 u.s.u.s.). Ubezpieczeni z tej grupy wiekowej nie mogli przystąpić do OFE nawet na swój wniosek. Drugą grupę stanowiły osoby urodzone po 31.12.1968 r. W ich przypadku ustawodawca wprowadził obowiązek podziału składki emerytalnej między ZUS a OFE. Trzecią grupę stanowili ubezpieczeni urodzeni po 31.12.1948 r., a przed dniem 1.01.1969 r. Osoby należące do tej grupy mogły zawrzeć umowę z OFE, a tym samym zdecydować o podziale składki emerytalnej. W przypadku niezawarcia umowy z OFE ich składka była w całości przekazywana na FUS. Osoby urodzone po 31.12.1948 r., a przed 1.01.1969 r. mogły zawrzeć umowę z OFE w terminie do 31.12.1999 r. Z uprawnienia tego nie mogły skorzystać osoby, które w dniu powstania obowiązku ubezpieczenia ukończyły 50 lat, a także osoby, które po 31.12.1999 r. przystąpiły do dobrowolnego ubezpieczenia emerytalnego (art. 7 u.s.u.s.). Należy w tym miejscu zauważyć, że ukończenie 50. roku życia w dniu wejścia w życie ustawy (1.01.1999 r.) uniemożliwiało przystąpienie do OFE także w przypadku osób urodzonych przed 1.01.1949 r. Tak jak już wcześniej wspomniano, kryterium decydującym o wyłączeniu możliwości przekazywania składki do OFE był nominalnie krótki okres członkostwa w funduszu, a tym samym potencjalnie niskie świadczenie z tzw. II filaru. Zgodnie z art. 111 ust. 5 u.s.u.s. przystąpienie przez ubezpieczonych urodzonych po 31.12.1948 r., a przed 1.01.1969 r. do OFE było nieodwołalnym oświadczeniem woli o wyborze ubezpieczenia emerytalnego na zasadach określonych dla osób urodzonych po 31.12.1968 r. Wprowadzone rozwiązanie było problematyczne z dwóch względów. Po pierwsze, ubezpieczony, dokonując wyboru, nie znał zasad wypłaty świadczenia z tzw. II filaru. Po drugie, zasady podziału składki mogły ulec zmianie w przyszłości. Nieodwołalność oświadczenia woli oznaczała brak możliwości wycofania się ze skutków złożonego uprzednio oświadczenia woli. Z treści art. 111 ust. 5 u.s.u.s. jasno wynikało jednak, że ubezpieczony nie decyduje o konkretnym sposobie podziału składki (12,22% FUS i 7,3% OFE), ale wybiera zasady, które obowiązują (i będą obowiązywać w przyszłości) osoby urodzone po 31.12.1968 r. Specyfika funkcjonowania ubezpieczenia emerytalnego sprowadza się do tego, że ustawodawca nie jest w stanie zagwarantować ubezpieczonemu niezmienności zasad, na jakich podlega temu ubezpieczeniu. Gdyby bowiem przyjąć stanowisko odmienne, wówczas skutki finansowe braku możliwości modyfikacji tych zasad ponosiłby nie tylko ubezpieczony, ale przede wszystkim przyszłe pokolenia. W wyroku z 22.06.1999 r., K 5/99, OTK 1999/5, poz. 100, TK wskazał, że państwo ma obowiązek monitorowania funkcjonowania systemu emerytalnego oraz podejmowania działań naprawczych, jeżeli wskutek zmieniających się warunków społeczno-ekonomicznych bądź nietrafnych założeń leżących u podstaw jego powstania zagrożona jest stabilność finansów publicznych lub przyszłych świadczeń emerytalnych. Z kolei w wyroku z 4.11.2015 r., K 1/14, OTK-A 2015/10, poz. 163, Trybunał analizował m.in. kwestię „nieodwołalności oświadczenia woli o przekazywaniu składki na OFE” w kontekście wprowadzenia obowiązku złożenia w ZUS oświadczenia o dalszym przekazywaniu części składki emerytalnej do OFE. Oświadczenie takie można było złożyć po raz pierwszy w okresie od 1.04. do 31.07.2014 r. Niezłożenie oświadczenia oznaczało, że część składki przekazywana dotychczas do OFE trafiała na subkonto. Domniemanie przekazywania składki na subkonto naruszało zdaniem wnioskodawców zasadę zaufania obywateli do stanowionego prawa. W orzeczeniu TK podkreślono, że w wyniku dokonanej zmiany nie doszło do wygaśnięcia członkostwa w OFE, a jedynie do zaprzestania przekazywania do OFE kolejnych składek. Ponadto w przypadku wprowadzenia kolejnych zmian w systemie emerytalnym stosowanie swoistej zasady pacta sunt servanda w długiej perspektywie czasowej mogłoby wywołać negatywne skutki dla wysokości świadczenia ubezpieczonego. Jak podkreślił TK, nowelizacja przepisów stworzyła przyszłym emerytom okazję do wypowiedzenia się na temat sposobu zarządzania częścią składki./tak Antonów Kamil w : Komentarz do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 111 , opubl. w Lex/ Mając na uwadze powyższe rozważania, podnieść należy, że odwołanie ubezpieczonej nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem: - ubezpieczona nie należy do OFE, w związku z czym, wbrew twierdzeniom ubezpieczonej, organ rentowy nie miał obowiązku prowadzenia dla ubezpieczonej subkonta - w konsekwencji cała składka przekazywana była na I filar, a co z tym związane ubezpieczona nie miała ustalonego prawa do emerytury kapitałowej - skoro nie miała prawa do emerytury kapitałowej to nie nabyła prawa do przeliczenia emerytury na podstawie art. 26 c ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Odnosząc się do twierdzeń dotyczących niezgodności z Konstytucją cytowanych regulacji, podnieść należy dotychczas nie zostało obalone domniemanie zgodności z Konstytucją wskazanych przepisów, ubezpieczona dokonała wyboru nie przystępując do II filaru, dotychczas nie doszło do zmiany obowiązujących przepisów, więc brak jest podstaw do niestosowania obowiązujących regulacji. Należy podnieść, że gdyby przyjąć stanowisko ubezpieczonej należałoby zakwestionować całą reformę emerytalną z 1999 roku, do czego nie ma aktualnie podstaw. Nadto, co jeszcze raz należy podkreślić, organ rentowy nie miał obowiązku tworzyć dla ubezpieczonej subkonta, zatem nie ma żadnych składek na subkoncie, które mogłyby być podstawą ustalenia emerytury kapitałowej a następnie przeliczenia emerytury. Należy podkreślić, że wszystkie składki ubezpieczonej zgromadzone na koncie ZUS były podstawą do ustalenia wysokości emerytury. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na mocy art. 477 [14] § 1 K.P.C. oddalił odwołanie.