VIII U 243/13

Sygn. akt VIII U 243/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Szmajduch Protokolant: Katarzyna Stefańczyk po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2014 r. w Gliwicach sprawy J. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o zapłatę zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy na skutek odwołania J. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 10 grudnia 2012r. nr (...) 90/13 z dnia 7 kwietnia 2014r. nr (...)- (...) 1. umarza częściowo postępowanie w przedmiocie decyzji z 10 grudnia 2012r. w zakresie określenia zadłużenia ubezpieczonej z tytułu nieopłaconych składek: a) na ubezpieczenia społeczne za okres od listopada 2005r. do kwietnia 2010r. b) na Fundusz Pracy za okres od listopada 2005r. do kwietnia 2010r. wraz z odsetkami; 2. oddala odwołanie od decyzji z 10 grudnia 2012r. w pozostałej części oraz odwołanie od decyzji 7 kwietnia 2014r. w całości; 3. znosi wzajemnie między stronami koszty procesu. (-) SSO Mariola Szmajduch Sygn. akt VIII U 243/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 10 grudnia 2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. , powołując się na art. 83 ust. 1 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1442 ze zm.), ustalił dla płatnika składek J. G. wysokość zaległych składek: - składki na ubezpieczenia społeczne za okres od czerwca 2005r. do kwietnia 2010r. w kwocie 2.712,86 zł plus odsetki w kwocie 2.068 zł; - składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2008r. do kwietnia 2012r. w kwocie 964,90 zł plus odsetki w kwocie 434 zł; - składki na Fundusz Pracy za okres od czerwca 2005r. do kwietnia 2010r. w kwocie 258,13 zł plus odsetki w kwocie 3.671 zł, koszty upomnień w kwocie 201 zł. Natomiast wydaną w toku procesu, decyzją z dnia 7 kwietnia 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. , powołując się na art. 83 ust. 1 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1442 ze zm.), zmienił częściowo decyzję z dnia 10 grudnia 2012r. i ustalił dla płatnika składek J. G. wysokość zaległych składek: - składki na ubezpieczenia społeczne za okres od czerwca 2005r. do października 2005r. w kwocie 1.678,60 zł plus odsetki w kwocie 1.727 zł; - składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2008r. do kwietnia 2012r. w kwocie 976,07 zł plus odsetki w kwocie 577 zł; - składki na Fundusz Pracy za okres od czerwca 2005r. do października 2005r. w kwocie 174,69 zł plus odsetki w kwocie 3.671 zł, koszty upomnień w kwocie 180 zł. W uzasadnieniach decyzji organ rentowy wskazał, że obowiązek J. G. jako płatnika składek do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu a także obowiązek opłaty składek na Fundusz Pracy zostały określone decyzjami z dnia 29 czerwca 2012r., które następnie, w wyniku dalszego postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez ZUS, zostały częściowo zmienione decyzjami z dnia 21 maja 2013r., mocą których organ rentowy ostatecznie ustalił, że J. G. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jedynie w okresie od 1 czerwca 2005r. do 31 października 2005r i za ten okres ma obowiązek opłacenia składek na Fundusz Pracy . W związku z powyższym w ocenie ZUS była w tym okresie zobowiązana do opłacania comiesięcznych składek na poszczególne ubezpieczenia oraz do naliczenia odsetek za zwłokę od składek nieuiszczonych w terminie. Od powyższych decyzji J. G. wniosła odwołania podnosząc, że w okresie spornym była zatrudniona jako pracownik, zatem pracodawca z jej wynagrodzenia winien potrącić i odprowadzić należne składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, a tym samym nie powinna być zobowiązana w tym czasie do płacenia składek z tytułu prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Samej wysokości zaległości określonej przez ZUS odwołująca nie kwestionowała, a kwestionowała obowiązek opłaty składek co do zasady. Równocześnie wniosła o zasądzenie na jej rzecz od ZUS kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedziach na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. ZUS wskazał, że odwołująca w spornych okresach oprócz prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej była również zatrudniona na podstawie umów o pracę w (...) Szpitalu (...) H. w T. w wymiarze ½ etatu oraz w S. (...) . Sp. z o.o. w T. w wymiarze ¼ etatu. Dalej ZUS zarzucił, że w spornych okresach odwołująca z tytułu zatrudnienia u obu powyższych pracodawców łącznie osiągała wynagrodzenie w wysokości nie przekraczającej kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Nadto ZUS wniósł o zasądzenie od odwołującej kosztów zastępstwa procesowego. W piśmie procesowym z dnia 10 kwietnia 2014r. wniesionym wraz z decyzją zmieniającą z 7 kwietnia 2014r. organ rentowy zmienił swe stanowisko o tyle, że domagał się umorzenia postępowania w części w jakiej uwzględniono roszczenie ubezpieczonej. Zarządzeniem z dnia 9 czerwca 2014r. Sąd połączył sprawy z obu odwołań od powyższych decyzji do wspólnego rozpoznania. Sąd ustalił: Ubezpieczona J. G. prowadzi jednoosobowo pozarolniczą działalność gospodarczą i zgłosiła się z tego tytułu jako płatnik składek i osoba ubezpieczona do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 marca 2005r. do nadal. Równocześnie w okresie od 1 stycznia 1999r. do 30 czerwca 2010r. była również zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w (...) Szpitalu (...) H. w T. w wymiarze ½ etatu. Zaś w okresie od 14 listopada 2005r. do 15 maja 2007r. była również zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w S. (...) . Sp. z o.o. w T. w wymiarze ¼ etatu. Decyzją z dnia 10 grudnia 2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. , powołując się na art. 83 ust. 1 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1442 ze zm.), ustalił dla płatnika składek J. G. wysokość zaległych składek w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej: - składki na ubezpieczenia społeczne za okres od czerwca 2005r. do kwietnia 2010r. w kwocie 2.712,86 zł plus odsetki w kwocie 2.068 zł; - składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2008r. do kwietnia 2012r. w kwocie 964,90 zł plus odsetki w kwocie 434 zł; - składki na Odwołania od obu powyższych decyzji z dnia 21 maja 2013r. zostały oddalone Fundusz Pracy za okres od czerwca 2005r. do kwietnia 2010r. w kwocie 258,13 zł plus odsetki w kwocie 3.671 zł, koszty upomnień w kwocie 201 zł. W związku z zaskarżeniem tej decyzji przez ubezpieczoną sprawa zawisła w tut. Sądzie pod sygn. VIII U 243/13. Postanowieniem z 11 kwietnia 2013 r. postępowanie w sprawie zostało zawieszone do czasu zakończenia przez organ rentowy postępowania wyjaśniającego w sprawach zakończonych decyzjami z 29 czerwca 2012r. w przedmiocie podlegania przez odwołującą ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i opłacania z tego tytułu składek na Fundusz Pracy. Decyzją z dnia 21 maja 2013r. nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. zmienił swoją wcześniejszą decyzję z dnia 29 czerwca 2012r. i stwierdził, że w okresie od 1 czerwca 2005r. do 31 października 2005r. (...) podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Nadto ZUS drugą decyzją z dnia 21 maja 2013r. nr (...) zmienił swoją wcześniejszą decyzję z dnia 29 czerwca 2012r. i stwierdził, że w okresie od 1 czerwca 2005r. do 31 października 2005r. (...) jest zobowiązana do opłaca składek na Fundusz Pracy. Odwołania ubezpieczonej złożone od obu powyższych decyzji z 21 maja 2013r. zostały oddalone wyrokiem tut. Sądu z dnia 14 stycznia 2014r. w sprawie sygn. VIII U 1879/13. Ubezpieczona nie zaskarżyła tego wyroku doprowadzając do jego uprawomocnienia się. Następnie w toku postępowania w niniejszej sprawie sygn. VIII U 243/13 , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. wydał nową decyzję z dnia 7 kwietnia 2014r.,w której powołując się na art. 83 ust. 1 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1442 ze zm.), zmienił częściowo decyzję z dnia 10 grudnia 2012r. i ustalił ostatecznie dla płatnika składek J. G. wysokość zaległych składek: - składki na ubezpieczenia społeczne za okres od czerwca 2005r. do października 2005r. w kwocie 1.678,60 zł plus odsetki w kwocie 1.727 zł; - składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2008r. do kwietnia 2012r. w kwocie 976,07 zł plus odsetki w kwocie 577 zł; - składki na Fundusz Pracy za okres od czerwca 2005r. do października 2005r. w kwocie 174,69 zł plus odsetki w kwocie 3.671 zł, koszty upomnień w kwocie 180 zł. W tej sytuacji postanowieniem z 17 marca 2014r. Sąd podjął postępowanie w sprawie. Pismem procesowym z 3 czerwca 2014r. odwołująca wobec wydania decyzji zmieniającej wyraziła zgodę na częściowe umorzenie postępowania. W piśmie procesowym z 24 czerwca 2014 r. organ rentowy przedstawił sposób obliczenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne i wyjaśnił z czego wynika różnica w stanie ich zaległości w decyzjach z 10 grudnia 2012r. i 7 kwietnia 2014r. Odwołująca nie zgłosiła wątpliwości do tych wyliczeń. Od powyższych decyzji ubezpieczona jako płatnik składek wniosła odwołania podnosząc, że prowadząc działalność gospodarczą opłacała składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o pracę w (...) Szpitalu (...) H. w T. . Powyższy stan faktyczny ustalił Sąd na podstawie akt organu rentowego dołączonych do akt niniejszej sprawy i wyjaśnień tego organu. Strony nie zgłosiły dalszych wniosków dowodowych. Sąd zważył, co następuje: Odwołania ubezpieczonej J. G. nie zasługują na uwzględnienie. Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz obliczania i opłacania składek reguluje ustawa z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). .), zwanej dalej ustawą systemową. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt. 5 i art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt. 4 tej ustawy osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. Obowiązek ubezpieczenia powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Po myśli art. 36 ust. 1 każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych. Obowiązek zgłoszenia osoby prowadzącej działalność gospodarczą spoczywa na tej osobie (ust.3). Natomiast po myśli art. 17 w związku z art. 46 ustawy, płatnik składek obowiązany jest według zasad wynikających z przepisów niniejszej ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Rozliczenie składek oraz wypłaconych przez płatnika w tym samym miesiącu świadczeń następuje w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA. Na podstawie art. 47 ustawy płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc. Zgodnie zaś z treścią art. 48 omawianej ustawy, jeżeli płatnik składek nie złoży w terminie deklaracji rozliczeniowej, nie będąc z tego obowiązku zwolnionym, organ rentowy dokonuje wymiaru składek z urzędu w wysokości wynikającej z ostatnio złożonej deklaracji, bez uwzględnienia wypłaconych płatnikowi świadczeń, zawiadamiając go o tym. Jeżeli po wymierzeniu składek z urzędu płatnik złoży deklarację rozliczeniową, organ rentowy koryguje wymiar składek do wysokości wynikającej ze złożonej deklaracji z uwzględnieniem wykazanych w niej świadczeń. Na podstawie art. 18 ust. 8 omawianej ustawy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku. Natomiast zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą wynika z art. 66 ust 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.). Zgodnie z art. 81 ust 2 podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c , stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Z kolei na podstawie art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2008r. nr 69, poz. 415 ze zm.), osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą jest zobowiązana do opłacania obowiązkowych składek na Fundusz Pracy ustalonych od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Zgodnie natomiast z art. 23 ust. 1 ustawy systemowej od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.). W myśl art. 83 ust 1 pkt 2 ZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m.in. przebiegu ubezpieczeń. Na wstępie rozważań należy zauważyć, że postępowanie przed Sądem w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych jest postępowaniem kontrolnym mającym na celu sprawdzenie prawidłowości decyzji organu rentowego. Zakres rozpoznania sprawy jest wyznaczony zakresem przedmiotowym i podmiotowym zaskarżonej decyzji. Przedmiotem rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie były decyzje deklaratoryjne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które określiły stan zaległości składkowych skarżącej na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Bezspornym jest, że skarżąca J. G. prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą w okresach objętych zaskarżonymi decyzjami. Ubezpieczona J. G. nie kwestionowała zaskarżonych decyzji w zakresie w jakim stwierdzają one zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek, nie kwestionowała wysokości zadłużenia, a także okresów za które zalega z zapłatą składek, a jedynie podniosła, że w okresie prowadzenia przez nią działalności gospodarczej jej pracodawca opłacał składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz Fundusz Pracy z tytułu wykonywania przez nią pracy w ramach umowy o pracę. W tym miejscu należy podkreślić, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. w dniu 21 maja 2013r. wydał decyzje stwierdzające ostatecznie okres podlegania J. G. od 1 czerwca 2005r. do 31 października 2005r. obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu a także obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Odwołania od obu powyższych decyzji z dnia 21 maja 2013r. zostały oddalone prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 14 stycznia 2014r. w sprawie VIII U 1879/13. Skoro doszło do uprawomocnienia się decyzji, które ustalały jakiemu rodzajowi ubezpieczenia odwołująca podlega w spornym okresie, to zaskarżone decyzje są konsekwencją tych prawomocnych decyzji ustalających podleganie i tytuł podlegania temu ubezpieczeniu. W zaskarżonych decyzjach ZUS wyliczył zaległości składkowe odwołującej, których wysokości ona nie kwestionowała .Tym samym nie podważyła ona zasadności wydanych decyzji. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję z dnia 7 kwietnia 2014r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. ustalającą ostatecznie wysokość zaległych składek, należy uznać za prawidłową. Sąd miał na uwadze również okoliczność, że decyzją tą zmieniono częściowo zaskarżoną decyzję z dnia 10 grudnia 2012r., w szczególności poprzez zmniejszenie długości okresu, z jakiego naliczono sporne zadłużenie, co w konsekwencji doprowadziło do obniżenia kwoty zadłużenia odwołującej. W związku z powyższym, mając na uwadze fakt, iż decyzją z dnia 7 kwietnia 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. , częściowo zaspokoił roszczenie odwołującej w stosunku do zaskarżonej decyzji z dnia 10 grudnia 2012r., Sąd na podstawie przepisu art. 477 13 k.p.c. w punkcie pierwszym orzeczenia umorzył częściowo postępowanie w przedmiocie decyzji z 10 grudnia 2012r. w zakresie określenia zadłużenia ubezpieczonej z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres od listopada 2005r. do kwietnia 2010r. oraz na Fundusz Pracy za okres od listopada 2005r. do kwietnia 2010r., wraz z odsetkami Z kolei zaskarżone decyzje organu rentowego: z 10 grudnia 2012r. w zakresie nie zmienionym decyzją z dnia 7 kwietnia 2014r. oraz z dnia 7 kwietnia 2014r. w całości, Sąd uznał za prawidłowe i na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. , w punkcie drugim sentencji wyroku oddalił odwołania od obu zaskarżonych decyzji. Mając na względzie wynik procesu, w tym częściowe uwzględnienia roszczeń ubezpieczonej przez organ rentowy ,Sąd na podstawie art.100 k.p.c. w punkcie 3 wyroku orzekł o wzajemnym zniesieniu kosztów procesu . (-)SSO Mariola Szmajduch