VIII U 197/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej podstawy wymiaru składek ZUS po cofnięciu odwołania przez płatnika składek i zasądził połowę kosztów zastępstwa procesowego na rzecz ZUS.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych określił podstawę wymiaru składek S. D. za okres od maja 2017 r. do maja 2019 r., uznając zawarcie dwóch umów zlecenia za sztuczne. Płatnik składek wniósł odwołanie, podnosząc zarzuty przedawnienia i naruszenia przepisów. Następnie, po osiągnięciu porozumienia z ZUS, płatnik cofnął odwołanie, a ZUS wyraził na to zgodę. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie i zasądził od płatnika na rzecz ZUS połowę kosztów zastępstwa procesowego.
Decyzją z dnia 30 listopada 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. określił podstawę wymiaru składek S. D. na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz fundusze celowe za okres od maja 2017 r. do maja 2019 r. Organ uznał, że zawarcie dwóch umów zlecenia z (...) Sp. z o.o. miało charakter sztuczny i pozorny, a celem było odprowadzenie składek tylko od części przychodu. Płatnik składek wniósł odwołanie, zarzucając m.in. przedawnienie oraz naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. W odpowiedzi ZUS wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie kosztów. Następnie płatnik składek cofnął odwołanie, powołując się na zawarte porozumienie stron. ZUS wyraził zgodę na cofnięcie odwołania i wniósł o zasądzenie połowy kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 98 k.p.c. i uwzględniając wniosek pełnomocnika organu rentowego, umorzył postępowanie i zasądził od płatnika składek na rzecz ZUS połowę należnych kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z porozumieniem stron.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie z uwagi na cofnięcie odwołania.
Uzasadnienie
Płatnik składek cofnął odwołanie od decyzji ZUS po osiągnięciu porozumienia, co skutkowało umorzeniem postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. D. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | płatnik składek |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący zasady zwrotu kosztów procesu stronie wygrywającej, w tym w przypadku cofnięcia pozwu/odwołania.
Pomocnicze
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej będącej czynnością pozorną lub sprzeczną z ustawą.
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy czynności prawnej będącej czynnością pozorną.
ustawa systemowa art. 83 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa właściwość organów w zakresie ustalania i poboru składek.
ustawa systemowa art. 18 § ust. 1 i 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
ustawa systemowa art. 4 § pkt 9
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Definiuje płatnika składek.
ustawa systemowa art. 20
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe.
ustawa systemowa art. 9 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i interesu społecznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do załatwienia sprawy po zebraniu dowodów.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 art. 9 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Porozumienie stron i cofnięcie odwołania przez płatnika składek.
Godne uwagi sformułowania
zawarcie dwóch umów zlecenia miało charakter sztuczny, pozorny strony doszły do porozumienia w niniejszej sprawie W razie cofnięcia pozwu (odwołania), pozwany, co do zasady jest traktowany jak wygrywający proces, dlatego należy mu się zwrot kosztów procesu, o ile złoży taki wniosek.
Skład orzekający
Jacek Chrostek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Rozstrzyganie o kosztach postępowania w przypadku cofnięcia odwołania od decyzji ZUS na skutek porozumienia stron."
Ograniczenia: Sprawa zakończona ugodą, bez merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii spornych dotyczących składek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 3/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z cofnięciem odwołania i rozliczeniem kosztów, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sporu o składki ZUS. Jest to typowy przypadek zakończenia sporu ugodą.
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt VIII U 197/24 UZASADNIENIE punktu drugiego postanowienia z dnia 13 stycznia 2024 r. Decyzją z dnia 30 listopada 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. określił podstawę wymiaru składek S. D. na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 05/2017 do 05/2019, Fundusz Pracy za okres 05/2017-12/2018 oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od 01/2019 do 05/2019 z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia zawartej z (...) Sp. z o.o. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przyczyną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji jest przyjęcie, że ubezpieczona w spornym okresie była zatrudniona u płatnika składek na podstawie jednej umowy zlecenia, a zawarcie dwóch umów zlecenia miało charakter sztuczny, pozorny i było spowodowane chęcią odprowadzenia składek na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych tylko od części przychodu ubezpieczonej. (decyzja – k. 19-32 akt ZUS) Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniósł płatnik składek, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając ją w całości. Przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy strona skarżąca podniosła zarzut przedawnienia w zakresie należności wynikających z zaskarżonej decyzji ZUS. Nadto zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. , art. 8 k.p.a. , art. 10 k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. z dnia 25 maja 2023 r. Dz. U. z 2023 r. poz. 1230, dalej jako ustawa systemowa) w zw. z art. 18 ust. 1 i 3 w zw. z art. 4 pkt 9 oraz art. 20 ustawy systemowej, art. 9 ust. 2 ustawy systemowej, a także przepisu art. 83 § 1 k.c. oraz art. 58 k.c. W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpoznania jako, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów i postępowania przed organem, ewentualnie, na wypadek braku stwierdzenia przez Sąd ziszczenia się przesłanki rażącego naruszenia przepisów prawa postępowania wniesiono o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez ustalenie, że podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, składkę na Fundusz Pracy oraz składkę na Fundusz Gwarancyjnych Świadczeń Pracowniczych ubezpieczonej S. D. w okresie maja 2017 r. do maja 2019 r. była tożsama z przyjętą przez stronę odwołującą podstawą wymiaru, zgodnie ze złożonymi przez spółkę deklaracjami rozliczeniowymi za sporny okres. (odwołanie – k. 3-32) W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie wywodząc, jak w zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od płatnika składek na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych tj. w kwocie 3600,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. (odpowiedź na odwołanie – k. 87-89) Pismem procesowym z dnia 3 stycznia 2025 r. płatnik składek reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika cofnął odwołanie, wnosząc o umorzenie postępowania toczącego się przed tut. Sądem i o zasądzenie od strony odwołującej na rzecz organu rentowego połowy należnych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wyjaśniono, że strony doszły do porozumienia w niniejszej sprawie, w związku z czym cofnięcie złożonego odwołania należy uznać za uzasadnione. Ponadto podkreślono, że strony doszły do porozumienia w zakresie należnych kosztów zastępstwa procesowego. (pismo procesowe płatnika składek – k. 390-391) W piśmie procesowym z dnia 8 stycznia 2025 r. organ rentowy wskazał, że wyraża zgodę na cofnięcie odwołania, wnosi o umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 1800,00 zł tj. połowy stawki wyliczonej od wartości przedmiotu sporu. Zakład wyjaśnił, że wniosek w zakresie kosztów zastępstwa procesowego uzasadnia tym, że strony uzgodniły sposób zakończenia postępowań odwoławczych sprowadzający się do tego, że płatnik składek cofnie odwołanie, a organ rentowy wyrazi zgodę na cofnięcie odwołania i wniesie o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości połowy stawki. (pismo procesowe organu rentowego – k. 394) Na ostatniej rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. pełnomocnik płatnika składek podtrzymał wniosek o cofnięcie odwołania. (oświadczenie pełnomocnika płatnika składek na rozprawie z dnia 13 stycznia 2025 r. e- protokół (...) :00:19-00:02:57 – koperta k. 406) Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W razie cofnięcia pozwu (odwołania), pozwany, co do zasady jest traktowany jak wygrywający proces, dlatego należy mu się zwrot kosztów procesu, o ile złoży taki wniosek. Mając na względzie powyższe Sąd Okręgowy orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 98 k.p.c. Zgodnie z § 1 w/w przepisu strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z kolei § 3 w/w przepisu przewiduje, że do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W konsekwencji wysokość kosztów zastępstwa procesowego organu rentowego została ustalona w oparciu o § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Przy czym przy zasądzeniu w/w kosztów Sąd Okręgowy związany żądaniem uwzględnił wniosek pełnomocnika organu rentowego co do ograniczenia zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego z uwagi na cofnięcie odwołania do połowy należnych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. O odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonej kwoty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. , zgodnie z którym od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Z uwagi na błędne wskazanie kwoty kosztów zastępstwa procesowego we wskazanym postanowieniu w przypadku złożenia zażalenia Sąd zastosuje przepis art. 395 § 2 k.p.c. /Jacek Chrostek/
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI