VIII U 2343/13

Sąd Okręgowy w LublinieLublin2016-12-01
SAOSubezpieczenia społeczneprawo rentoweWysokaokręgowy
rentaniezdolność do pracyZUSodwołanieorzeczenie lekarskiebiegły sądowypostępowanie sądowenowe okoliczności

Sąd Okręgowy uchylił decyzję ZUS odmawiającą prawa do renty, przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu i umorzył postępowanie, uznając, że stan zdrowia wnioskodawcy uległ pogorszeniu po wydaniu decyzji.

A.S. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy, po analizie opinii biegłych, ustalił, że stan zdrowia wnioskodawcy uległ pogorszeniu i stał się on częściowo niezdolny do pracy od 10 lutego 2014 roku, co nastąpiło po wydaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 477¹⁴ § 4 k.p.c., w takiej sytuacji sąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu i umarza postępowanie.

Sprawa dotyczyła odwołania A.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L., która odmówiła mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wnioskodawca domagał się przyznania renty, twierdząc, że jest niezdolny do pracy. Organ rentowy podtrzymał swoje stanowisko. W toku postępowania sądowego powołano biegłych lekarzy neurologów, których opinie różniły się co do daty powstania niezdolności do pracy. Ostatecznie Sąd Okręgowy podzielił opinie biegłych, którzy stwierdzili, że wnioskodawca stał się częściowo niezdolny do pracy od 10 lutego 2014 roku z powodu progresji zmian klinicznych i radiologicznych. Sąd podkreślił, że ta zmiana stanu zdrowia nastąpiła po wydaniu zaskarżonej decyzji i złożeniu odwołania. Zgodnie z art. 477¹⁴ § 4 k.p.c., w takiej sytuacji sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności, lecz uchyla decyzję, przekazuje sprawę do rozpoznania organowi rentowemu i umarza postępowanie. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym postępowanie sądowe ma charakter kontrolny, a późniejsza zmiana stanu zdrowia nie może stanowić podstawy do uznania decyzji za wadliwą i jej zmiany przez sąd.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy, które powstały po dniu złożenia odwołania od decyzji organu rentowego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 477¹⁴ § 4 k.p.c., w przypadku ujawnienia się nowych okoliczności dotyczących stanu zdrowia po dacie wydania decyzji i złożenia odwołania, sąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu i umarza postępowanie. Postępowanie sądowe ma charakter kontrolny wobec decyzji organu rentowego, a późniejsza zmiana stanu zdrowia nie może stanowić podstawy do zmiany wadliwej decyzji przez sąd.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie decyzji, przekazanie sprawy do rozpoznania organowi rentowemu i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

A. S.

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (1)

Główne

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, gdy podstawę decyzji stanowi orzeczenie lekarskie ZUS, a odwołanie opiera się na zarzutach dotyczących tego orzeczenia, sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy, które powstały po dniu złożenia odwołania. Sąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę do rozpoznania organowi rentowemu i umarza postępowanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pogorszenie stanu zdrowia wnioskodawcy nastąpiło po dacie wydania decyzji ZUS i złożeniu odwołania, co zgodnie z art. 477¹⁴ § 4 k.p.c. uzasadnia uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu.

Godne uwagi sformułowania

sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy [...] które powstały po dniu złożenia odwołania od tej decyzji. Postępowanie to jest zatem postępowaniem kontrolnym. Biegli sądowi nie zastępują lekarza orzecznika ani komisji lekarskiej, lecz zgodnie z posiadaną wiedzą specjalistyczną poddają ocenie merytorycznej trafność wydanego orzeczenia o zdolności ubezpieczonego do pracy lub jej braku. Dlatego też późniejsza zmiana stanu zdrowia nie może stanowić, co do zasady, podstawy do uznania decyzji za wadliwą i jej zmiany przez Sąd.

Skład orzekający

Jolanta Węs

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 477¹⁴ § 4 k.p.c. w sprawach o świadczenia z ubezpieczeń społecznych, w szczególności dotyczących renty, gdy stan zdrowia ubezpieczonego uległ zmianie po wydaniu decyzji organu rentowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdy nowe okoliczności zdrowotne ujawniły się po dacie wydania decyzji i złożeniu odwołania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą wpływu zmian stanu zdrowia na postępowanie sądowe w sprawach rentowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się ubezpieczeniami społecznymi.

Nowe problemy zdrowotne po decyzji ZUS? Sąd wyjaśnia, co dalej z Twoją rentą.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 2343/13 POSTANOWIENIE Dnia 1 grudnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na rozprawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Jolanta Węs Protokolant – starszy sekretarz sąd. Alicja Machnio po rozpoznaniu sprawy A. S. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o prawo do renty w związku z odwołaniem od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 9 września 2013 roku znak (...) postanawia: uchylić zaskarżoną decyzję, przekazać sprawę do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. i umorzyć postępowanie. Sygn. akt VIII U 2343/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 9 września 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił A. S. (1) prawa do renty, wobec nie uznania go za osobę niezdolną do pracy (k. 27 a.r.). W dniu 10 października 2013 roku A. S. (1) wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Z jego treści wynika, że domaga się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. Podniósł, że z przedłożonej Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych dokumentacji medycznej wynika, że jest osobą niezdolną do pracy (k. 2 a.s.). Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (k. 3-4 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Wnioskodawca A. S. (1) urodził się w dniu (...) . Ma wykształcenie podstawowe. Ostatnio był zatrudniony jako spawacz (k. 15 a.r.). W okresie od dnia 1 maja 1996 roku do dnia 30 listopada 2011 roku był uprawniony do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W dniu 12 października 2011 roku A. S. (1) złożył wniosek o rentę na dalszy okres (k. 261 t. I a.r.). Decyzją z dnia 21 grudnia 2011 roku organ rentowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa do renty z uwagi na to, iż Komisja Lekarska ZUS nie orzekła u niego niezdolności do pracy (k. 180, t. I a.r.). Rozpoznając odwołanie wnioskodawcy od tej decyzji Sąd Okręgowy w Lublinie, wyrokiem z dnia 25 marca 2013 roku, oddalił odwołanie. Wyrok uprawomocnił się w dniu 16 kwietnia 2013 roku (k. 183, t. I a.r.). W dniu 14 czerwca 2013 roku A. S. (1) ponownie wystąpił z wnioskiem o rentę z tytułu niezdolności do pracy (k. 1 a.r.). Organ rentowy ustalił, że wnioskodawca legitymuje się stażem pracy w wymiarze 8 lat, 6 miesięcy i 17 dni, zaś w dziesięcioleciu poprzedzającym złożenie wniosku o świadczenie staż ten wynosił 3 lata, 9 miesięcy i 6 dni (karta przebiegu zatrudnienia – k. 25 a.r.). Lekarz Orzecznik rozpoznał u wnioskodawcy (...) Uznał, że jest on zdolny do pracy (k. 14 dokumentacji medycznej). Orzeczenie to zostało zakwestionowane przez wnioskodawcę, który wniósł sprzeciw (k. 19 a.r.). Ponownie badając wnioskodawcę Komisja Lekarska w dniu 22 sierpnia 2013 roku rozpoznała: (...) Uznała, że A. S. (1) nie jest niezdolny do pracy (rozpoznanie – k. 21 dokumentacji medycznej, orzeczenie – k. 23 a.r.). Powołując się na powyżej wskazane orzeczenie Komisji Lekarskiej organ rentowy wydał zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję (k. 27 a.r.). Biegła sądowa lekarz specjalista neurolog A. S. (2) w opinii z dnia 26 maja 2014 roku stwierdziła u wnioskodawcy (...) i uznała, iż jest on częściowo niezdolny do pracy od 14 czerwca 2013 roku do 15 czerwca 2015 roku (k. 19 a.s.). W opinii uzupełniającej z dnia 12 listopada 2014 roku biegła uznała, iż niezdolność do pracy powstała u wnioskodawcy przed dniem 31 maja 2013 roku (k. 34 a.s.). W sporządzonej na skutek zastrzeżeń organu rentowego (k. 41-42 a.s.) opinii z dnia 16 lutego 2015 roku kolejny biegły neurolog M. D. rozpoznał u wnioskodawcy: (...) Uznał wnioskodawcę za częściowo niezdolnego do pracy od dnia 10 lutego 2014 roku do 29 lutego 2016 roku (k. 62 a.s.). W opinii uzupełniającej z dnia 3 listopada 2015 roku biegły neurolog stwierdził, że analiza dokumentacji leczenia ambulatoryjnego i dokumentacji z hospitalizacji nie daje podstaw do uznania istnienia częściowej niezdolności do pracy przed dniem 31 maja 2013 roku i podtrzymał swoją dotychczasową opinię, w której ustalił datę powstania u wnioskodawcy niezdolności do pracy na dzień 10 lutego 2014 roku (k. 72 a.s.). W sporządzonej na skutek zastrzeżeń wnioskodawcy (k. 84-85, 92v a.s.) opinii z dnia 17 marca 2016 roku kolejna biegła sądowa lekarz neurolog T. G. stwierdziła u wnioskodawcy (...) na tym poziomie. Uznała wnioskodawcę za częściowo okresowo niezdolnego do pracy od 10 lutego 2014 roku do 31 stycznia 2017 roku. (k. 96 a.s.). W opinii uzupełniającej z dnia 10 października 2016 roku biegła neurolog podtrzymała swoją opinię z 17 marca 2016 roku, co do daty powstania u wnioskodawcy niezdolności do pracy, podnosząc, iż podczas kolejnego pobytu wnioskodawcy na oddziale neurologicznym w lutym 2014 roku wykonane badanie radioobrazujące (...) co spowodowało, iż częściowa okresowa niezdolność do pracy powstała u wnioskodawcy ponownie 10 lutego 2014 roku (k. 115 a.s.). Sąd Okręgowy w Lublinie podzielił opinie biegłych neurologów M. D. z dnia 16 lutego 2015 roku i 3 listopada 2015 roku oraz T. G. z dnia 17 marca 2016 roku i 10 października 2016 roku, uznając, że są kompletne, jasne i należycie uzasadnione. Wymienione opinie są rzetelne i wyczerpujące, pozbawione sprzeczności. Mają charakter całościowy, zawierają analizę chorób występujących u A. S. (1) oraz określenie ich wpływu na zdolność do pracy. Wnioski z nich płynące są jasne i poparte przekonywującą argumentacją. Biegli dokładnie przeanalizowali dostępną dokumentację leczenia skarżącego, odebrali od niego szczegółowy wywiad oraz poczynili na tej podstawie odpowiednie wnioski. Wynika z nich jednoznacznie, że wnioskodawca w związku z pogorszeniem się stanu zdrowia, spowodowanym progresją zmian zarówno klinicznych jak i radiologicznych, stwierdzoną w lutym 2014 roku w porównaniu z latami poprzednimi stał się częściowo niezdolny do pracy od 10 lutego 2014 roku, natomiast przed dniem 31 maja 2013 roku brak jest podstaw do orzeczenia niezdolności do pracy. Sąd nie podzielił opinii biegłej neurolog A. S. (2) z dnia 26 maja 2014 roku oraz opinii uzupełniającej z dnia 12 listopada 2014 roku , z której wynika, że wnioskodawca jest częściowo niezdolny do pracy od 14 maja 2012 roku, opinia ta jest bowiem odosobniona. Wskazać jednocześnie należy, iż wyrokiem z dnia 25 marca 2013 roku Sąd Okręgowy w Lublinie oddalił odwołanie A. S. (1) od decyzji z dnia 21 grudnia 2011 roku. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 16 kwietnia 2013 roku, co oznacza, iż na tę datę prawomocnym wyrokiem stwierdzono u wnioskodawcy brak niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 477 14 § 4 k.p.c. , w sprawie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, do którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji albo stwierdzenia stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, jeżeli podstawę do wydania decyzji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenie komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i odwołanie od decyzji opiera się wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia, sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji albo stwierdzenia stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, które powstały po dniu złożenia odwołania od tej decyzji. W tym przypadku sąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę do rozpoznania organowi rentowemu i umarza postępowanie. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 roku wskazał, że przedmiotem postępowania sądowego w sprawach dotyczących ubezpieczenia rentowego jest ocena zgodności z prawem, w aspekcie formalnym i materialnym, decyzji wydanej przez organ rentowy na wniosek ubezpieczonego lub z urzędu. Postępowanie to jest zatem postępowaniem kontrolnym. Badanie legalności decyzji i orzekanie o niej jest możliwe tylko przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydawania decyzji. Mówiąc inaczej, o zasadności przyznania lub odmowy przyznania świadczenia decydują okoliczności istniejące w chwili ustalania do niego prawa. Postępowanie dowodowe przed sądem jest postępowaniem sprawdzającym, weryfikującym ustalenia dokonane przez organ rentowy. Biegli sądowi nie zastępują lekarza orzecznika ani komisji lekarskiej, lecz zgodnie z posiadaną wiedzą specjalistyczną poddają ocenie merytorycznej trafność wydanego orzeczenia o zdolności ubezpieczonego do pracy lub jej braku. Dlatego też późniejsza zmiana stanu zdrowia nie może stanowić, co do zasady, podstawy do uznania decyzji za wadliwą i jej zmiany przez Sąd (I UK 316/06, OSNP z 2008 roku, Nr 13-14, poz. 199). Z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2005 roku (I UK 382/04, LEX nr 276245), wynika z kolei, że Sąd może zmienić decyzję organu rentowego tylko wówczas, gdy jest wadliwa, nie może natomiast zastępować organu kompetentnego do jej wydania i we własnym zakresie ustalać prawa do świadczenia, dlatego ujawniona w trakcie postępowania sądowego zmiana w ramach stanu zdrowia ubezpieczonego, jako przesłanka niezdolności do pracy warunkująca prawo do renty, nie może prowadzić do uznania kontrolowanej decyzji za wadliwą i do jej zmiany. W rozpoznawanej sprawie, w toku postępowania odwoławczego doszło do ujawnienia nowych okoliczności dotyczących stanu zdrowia A. S. (1) , które nie były znane organowi rentowemu w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Dopiero w dniu 10 lutego 2014 roku u wnioskodawcy została stwierdzona progresja zmian zarówno klinicznych jak i radiologicznych. W tej sytuacji od dnia 10 lutego 2014 roku (a zatem po wydaniu zaskarżonej decyzji i złożeniu odwołania) bezspornie nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia wnioskodawcy skutkujące, w opinii biegłych sądowych, niezdolnością do pracy od dnia 10 lutego 2014 roku. Zasadnym było zatem uchylenie zaskarżonej decyzji, przekazanie sprawy do rozpoznania organowi rentowemu i umorzenie postępowania. Z tych wszystkich względów i na mocy powołanych przepisów oraz art. 477 14 § 4 k.p.c. Sąd Okręgowy w Lublinie orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI