VIII U 2339/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy częściowo uwzględnił odwołanie ubezpieczonego, przyznając prawo do zastosowania przelicznika 1,8 przy obliczeniu emerytury górniczej za okres pracy na stanowisku operatora ładowarki gąsienicowej na odkrywce.
Ubezpieczony G.K. odwołał się od decyzji ZUS dotyczącej wysokości emerytury górniczej, domagając się zastosowania wyższego przelicznika (1,8) do okresów pracy na stanowiskach ślusarza, operatora sprzętu pomocniczego i operatora maszyn budowlanych. Sąd Okręgowy, po analizie dowodów i przepisów, ustalił, że praca ubezpieczonego na stanowisku operatora ładowarki gąsienicowej na odkrywce od 1 sierpnia 1987 r. do 9 stycznia 2007 r. spełniała kryteria pracy przodkowej, kwalifikującej do zastosowania przelicznika 1,8. W pozostałej części odwołanie oddalono.
Decyzją z 25 września 2014 r. ZUS przyznał G.K. emeryturę górniczą, stosując przelicznik 1,2 do większości okresów pracy górniczej i 1,8 tylko do 81 miesięcy. ZUS nie zaliczył do pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym (przelicznik 1,8) okresów zatrudnienia od 1 grudnia 1982 r. do 27 kwietnia 1984 r. oraz od 9 maja 1986 r. do 9 stycznia 2007 r., argumentując, że zajmowane stanowiska nie figurowały w załączniku nr 3 do rozporządzenia z 23 grudnia 1994 r. Ubezpieczony wniósł odwołanie, domagając się zaliczenia spornych okresów z przelicznikiem 1,8. Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił, że G.K. pracował w okresach spornych na stanowiskach związanych z obsługą maszyn na odkrywce. Kluczowe znaczenie miało ustalenie, czy praca ta była pracą przodkową w rozumieniu przepisów. Sąd, opierając się na zeznaniach świadków i analizie obowiązków ubezpieczonego, uznał, że praca wykonywana od 1 sierpnia 1987 r. do 9 stycznia 2007 r. na stanowisku operatora ładowarki gąsienicowej na odkrywce, polegająca na zabezpieczaniu ruchu maszyn podstawowych i wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy bezpośrednio w przodku, kwalifikuje się do zastosowania przelicznika 1,8. W związku z tym sąd zmienił częściowo decyzję ZUS, przyznając prawo do zastosowania tego przelicznika do 4634 dniówek w tym okresie. Postępowanie w zakresie okresu od 1 grudnia 1982 r. do 31 października 1983 r. umorzono na skutek cofnięcia odwołania. W pozostałej części (okres od 9 maja 1986 r. do 31 lipca 1987 r.) odwołanie oddalono. Zasądzono również od ZUS na rzecz ubezpieczonego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy bezpośrednio w przodku na stanowisku operatora ładowarki gąsienicowej na odkrywce, polegająca na czynnościach zabezpieczających ruch maszyn podstawowych, spełnia kryteria pracy przodkowej i podlega zaliczeniu z przelicznikiem 1,8.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na analizie obowiązków ubezpieczonego, zeznaniach świadków oraz przepisach rozporządzenia z 23 grudnia 1994 r. i orzecznictwie Sądu Najwyższego, uznając, że charakter pracy ubezpieczonego był bezpośrednio związany z zasadniczym procesem produkcyjnym kopalni, mimo że nazwa stanowiska nie była wprost wymieniona w załączniku jako praca przodkowa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana częściowa zaskarżonej decyzji i oddalenie w pozostałej części
Strona wygrywająca
G. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.e.r. z FUS art. 51 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa przeliczniki stosowane przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur.
u.e.r. z FUS art. 50d § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa okresy pracy zaliczane w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury dla pracowników zatrudnionych pod ziemią oraz w kopalniach siarki lub węgla brunatnego, w tym pracę w przodkach.
rozp. MPiPS z 23.12.1994r.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r.
Określa szczegółowo stanowiska pracy górniczej oraz stanowiska pracy zaliczane w wymiarze półtorakrotnym, w tym w Załączniku Nr 3, Dz. III pkt 4: operator spycharek i maszyn wieloczynnościowych na odkrywce.
Pomocnicze
u.e.r. z FUS art. 50d § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zawiera delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia szczegółowo stanowisk pracy zaliczanych w wymiarze półtorakrotnym.
k.p.c. art. 477¹⁴ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd II instancji.
k.p.c. art. 355 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do umorzenia postępowania.
k.p.c. art. 477¹⁴ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia odwołania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania.
rozp. MS z 28.09.2002r. art. 12 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r.
Określa opłaty za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca ubezpieczonego na stanowisku operatora ładowarki gąsienicowej na odkrywce od 1 sierpnia 1987 r. do 9 stycznia 2007 r. była pracą przodkową, wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy bezpośrednio w przodku, co uzasadnia zastosowanie przelicznika 1,8. Obowiązki ubezpieczonego polegały na czynnościach zabezpieczających ruch maszyn podstawowych, co jest bezpośrednio związane z procesem wydobywczym.
Odrzucone argumenty
Stanowisko ubezpieczonego nie było wprost wymienione w załączniku nr 3 do rozporządzenia z 23 grudnia 1994 r. jako kwalifikujące się do przelicznika 1,8. Praca ubezpieczonego od 9 maja 1986 r. do 31 lipca 1987 r. nie spełniała kryteriów pracy przodkowej.
Godne uwagi sformułowania
praca przodkowa bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku zasadniczy proces zakładu górniczego praca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy operator spycharek i maszyn wieloczynnościowych na odkrywce
Skład orzekający
Patrycja Bogacińska-Piątek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do emerytury górniczej i stosowanie przelicznika 1,8 dla stanowisk pracy na odkrywce, które nie są wprost wymienione w przepisach, ale faktycznie spełniają kryteria pracy przodkowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych stanowisk pracy na odkrywce w kopalniach węgla brunatnego i wymaga udowodnienia charakteru wykonywanej pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do wyższej emerytury górniczej i pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy w oparciu o faktyczny charakter pracy, a nie tylko formalne nazewnictwo stanowiska.
“Emerytura górnicza: Czy praca operatora ładowarki na odkrywce zasługuje na wyższy przelicznik?”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 60 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII U 2339/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Protokolant: Iwona Sławińska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. w Gliwicach sprawy G. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o wysokość emerytury na skutek odwołania G. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 25 września 2014 r. nr (...) 1. zmienia częściowo zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu G. K. prawo do zastosowania przelicznika 1,8 przy obliczeniu wysokości emerytury górniczej do 4.634 (cztery tysiące sześćset trzydzieści cztery) dniówek w okresie od 1 sierpnia 1987 roku do 9 stycznia 2007 roku – począwszy od 26 lipca 2014 roku; 2. umarza postępowanie w przedmiocie zaliczenia z przelicznikiem 1,8 dniówek w okresie od 1 grudnia 1982 roku do 31 października 1983 roku; 3. w pozostałej części oddala odwołanie; 4. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. na rzecz ubezpieczonego G. K. kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Sygn. akt VIII U 2339/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 25 września 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. przyznał ubezpieczonemu G. K. prawo do emerytury górniczej od 26 lipca 2014r., zawieszając jednocześnie wypłatę świadczenia w związku z kontynuowaniem przez ubezpieczonego zatrudnienia. Do ustalenia wysokości świadczenia zastosowano przelicznik 1,2 do 265 miesięcy pracy górniczej, natomiast przelicznik 1,8 zastosowano do 81 miesięcy pracy górniczej. W załączniku do decyzji ZUS wskazał, że do stażu pracy w wymiarze półtorakrotnym (przelicznik 1,8 na wysokość emerytury), nie zaliczono ubezpieczonemu okresów zatrudnienia od 1 grudnia 1982r. do 27 kwietnia 1984r. i od 9 maja 1986r. do 9 stycznia 2007r., ponieważ zajmowane przez niego w tym okresie stanowiska ślusarz remontowy, operator sprzętu pomocniczego, operator, operator maszyn budowlanych, operator sprzętu technologicznego, operator spycharek i maszyn wieloczynnościowych na odkrywce nie figurują w załączniku nr 3 do Rozporządzenia (...) z dnia 23 grudnia 1994r. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się zaliczenia spornych okresów zatrudnienia od 1 grudnia 1982r. do 27 kwietnia 1984r. i od 9 maja 1986r. do 9 stycznia 2007r. według przelicznika 1,8. W uzasadnieniu podał, iż w spornych okresach, niezależnie od nazewnictwa stanowiska pracy, faktycznie wykonywał pracę górniczą na stanowisku operatora spycharek i maszyn wieloczynnościowych na odkrywce, wymienionym pod poz. 4, Dz. III załącznika nr 3 do Rozporządzenia (...) z dnia 23 grudnia 1994r. Ostatecznie na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015r. ubezpieczony sformułował roszczenie w ten sposób, że domagał się zastosowania przelicznika 1,8 do okresu od 9 maja 1986r. do 9 stycznia 2007r. W pozostałym zakresie cofnął odwołanie. ZUS wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony G. K. urodził się (...) W dniu 15 lipca 2014r. złożył wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury górniczej. Zaskarżoną decyzją z dnia 25 września 2014r. (...) Oddział w Z. przyznał ubezpieczonemu G. K. prawo do emerytury górniczej od 26 lipca 2014r. Do ustalenia wysokości emerytury organ rentowy przyjął 31 lat i 3 miesiące okresów składkowych oraz 8 miesięcy okresów nieskładkowych. Do 81 miesięcy pracy górniczej ZUS zastosował przelicznik 1,8 zaś do 265 miesięcy pracy górniczej przelicznik 1,2. Do pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym ZUS nie zaliczył dniówek z okresu zatrudnienia od 1 grudnia 1982r. do 27 kwietnia 1984r. i od 9 maja 1986r. do 9 stycznia 2007r. Sąd ustalił, że w okresie od 2 lipca 1982r. do 21 grudnia 2015r. G. K. był zatrudniony w (...) S.A. Oddział (...) w R. . W okresie od 29 kwietnia 1984r. do 11 kwietnia 1986r. ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową – do pracy wrócił z dniem 9 maja 1986r. W protokole Komisji Weryfikacyjnej z dnia 10 lutego 2009r. obejmującym okres od 1 grudnia 1982r. do 9 stycznia 2007r. wskazano, że w tym czasie odwołujący zajmował stanowiska: - od 1 grudnia 1982r. do 31 października 1983r. – ślusarz remontowy w oddziale rs-1, - od 1 listopada 1983r. do 27 kwietnia 1984r. – operator sprzętu pomocniczego w oddziale rs–1, - od 9 maja 1986r. do 31 sierpnia 1991r. – operator maszyn budowlanych w oddziale rs – 7, - od 1 września 1991r. do 16 listopada 2006r. – operator sprzętu technologicznego w oddziale rs – 7/rr-1, - od 17 listopada 2006r. do 9 stycznia 2007r. – operator spycharek i maszyn wieloczynnościowych na odkrywce w oddziale rr-1. Komisja Weryfikacyjna uznała m.in. iż w okresie spornym od 9 maja 1986r. do 9 stycznia 2007r. ubezpieczony pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operator spycharek i maszyn wieloczynnościowych na odkrywce wymienionym pod poz. 4 Dz. III, Załącznika nr 3 do rozporządzenia (...) z dnia 23 grudnia 1994r. W załączniku do karty ewidencyjnej pracownika wskazano, że ubezpieczony w okresie od 9 maja 1986r. do 9 stycznia 2007r. przepracował (...) dniówek półtorakrotnych. W świadectwie wykonywania pracy górniczej z dnia 2 lipca 2014r. pracodawca wskazał, że ubezpieczony w trakcie zatrudnienia w (...) stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę górniczą: - od 1 grudnia 1982r. do 31 października 1983r. na stanowisku rzemieślnika zatrudnionego na odkrywce bezpośrednio w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach, wykonującego prace górnicze, mechaniczne, elektryczne i hydrauliczne przy obsłudze, konserwacji, montażu i demontażu tych maszyn i urządzeń - wymienionym pod poz. 7 Dz. III, Załącznika nr 3 do rozporządzenia (...) z dnia 23 grudnia 1994r. - od 1 listopada 1983r. do 27 kwietnia 1984r. na stanowisku operatora spycharek i maszyn wieloczynnościowych na odkrywce - wymienionym pod poz. 4 Dz. III, Załącznika nr 3 do rozporządzenia (...) z dnia 23 grudnia 1994r. - od 9 maja 1986r. do nadal na stanowisku operatora spycharek i maszyn wieloczynnościowych na odkrywce – wymienionym pod poz. 4 Dz. III, Załącznika nr 3 do rozporządzenia (...) z dnia 23 grudnia 1994r. W toku postępowania ustalono, iż w trakcie zatrudnienia w (...) w okresie spornym od 9 maja 1986r. do 9 stycznia 2007r. ubezpieczony był zatrudniony w oddziale Rs-7. Z dniem 9 maja 1986r. kiedy ubezpieczony powrócił do pracy po odbyciu zasadniczej służby wojskowej, powierzono mu stanowisko operatora agregatu prądotwórczego. Z dniem 25 października 1986r. ubezpieczony uzyskał uprawienia operatora ładowarki zaś w marcu 1987r. uzyskał zaświadczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy na stanowisku operatora maszyn budowlanych. Z dniem 1 sierpnia 1987r. ubezpieczonemu powierzono stanowisko operatora w oddziale rs-7. Sąd ustalił, że w okresie od 1 sierpnia 1987r. do 9 stycznia 2007r. oraz po tej dacie ubezpieczony pracował na stanowisku operatora ładowarki gąsienicowej na oddziale eksploatacji sprzętu Rs-7, który świadczył pracę na rzecz oddziałów górniczych. Ubezpieczony nie pracował na terenie całej odkrywki ale wykonywał pracę bezpośrednio pod maszynami podstawowymi tj. koparką wielonaczyniową i czasami przy zwałowarce. Pracował w zasięgu koła czerpakowego i wysięgnika koparki. Jego praca polegała na czynnościach zabezpieczających ruch maszyn podstawowych. Do obowiązków ubezpieczonego należało wyciąganie kamieni ze skarpy i odwożenie kamieni i głazów spod maszyny podstawowej, wymiana gruntu pod koparką lub zwałowarką, czyszczeniu pojazdów maszyn podstawowych: gąsienic koparki czy zwałowarki, wózków zrzutowych przy zwałowarkach oraz przenośników współpracujących z maszynami podstawowymi, kopaniu rowów odwodnieniowych pod koparką. Taką pracę wykonywał ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy bezpośrednio w przodku tj. miejscu bezpośrednio związanym z urabianiem węgla i nakładu. Ubezpieczony pracował w systemie zmianowym, stykowym, co oznaczało, że zmiana jednej brygady na stanowisku pracy przy koparce podstawowej następowała dopiero wówczas, kiedy przyjeżdżała następna taka brygada. Odwołujący otrzymywał dodatek stykowy. Sąd ustalił, iż w okresie zatrudnienia od 1 sierpnia 1987r. charakter pracy ubezpieczonego i zakres jego obowiązków nie zmieniał się, mimo zmian nazewnictwa stanowisk pracy w angażach. W spornych okresach zatrudnienia w (...) wraz z ubezpieczonym pracowali świadkowie: J. K. , W. Ś. i K. K. . Świadek J. K. jest pracownikiem (...) od 1985r. Pracuje na stanowisku operatora spycharki i maszyn wieloczynnościowych na odkrywce. Od 1986r. pracował wraz z ubezpieczonym w oddziale rs-7 na jednej zmianie. Świadek W. Ś. pracuje w (...) od 1981r. do nadal jako ślusarz remontowy na koparce wielonaczyniowej, taśmowy, elektromonter, obecnie pracuje w oddziale zwałowania nadkładu na stanowisku sztygara zmianowego. W latach 1983 – 2000 W. Ś. pracował z ubezpieczonym w oddziale rs-7. Świadek K. K. pracował w (...) B. w latach 1984-2013. Był pracownikiem oddziału Rs-7 i pracował na stanowisku operatora spycharek i maszyn wieloczynnościowych na odkrywce. Od 1986r. pracował wraz z ubezpieczonym. Sąd ustalił, iż z dokumentacji płacowej wynika, że ubezpieczonemu wypłacano dodatek stykowy z tytułu podmiany na stanowisku pracy od 1 stycznia 1988r. do 28 lutego 1998r. Za okres od 1 sierpnia 1987r. do 31 grudnia 1987r. nie sposób stwierdzić czy pracownik otrzymywał dodatek stykowy dlatego, iż dodatek ten był wyszczególniany wyłącznie w dokumentacji płacowej. W okresie od 1 marca 1998r. do 9 stycznia 2007r. ubezpieczony otrzymywał dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych z tytułu podmiany na stanowisku pracy. Sąd ustalił nadto, iż (...) B. prowadziła w latach 1984 – 1998 ewidencję dniówek stykowych. Z kolei w okresie od marca 1998r. do nadal jest prowadzona ewidencja godzin nadliczbowych, które są wypracowywane w związku ze stykowym sposobem wymiany obsługi maszyn w przodku. W rzeczywistości oczekiwanie na zmienników i opuszczenie stanowiska pracy dopiero po ich przybyciu powodowało, że pracownik pracujący w tym systemie pracował na takiej dniówce pół godziny dłużej niż wynosiła dniówka robocza. Z tego też względu jedna nadgodzina oznacza dla takiego pracownika przepracowanie dwóch dniówek stykowych. Pracownicy pracujący w systemie stokowym otrzymywali dodatek tzw. stykowy do wynagrodzenia. Od marca 1998r. otrzymują dodatek za nadgodziny. Sąd ustalił, iż nie wszyscy pracownicy pracujący w przodku pracują w systemie stykowym. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o następujące dowody: akta emerytalne ubezpieczonego, akta osobowe z (...) B. , pismo (...) B. z dnia 27 lutego 2015r. wraz z wykazem dniówek stykowych oraz godzin nadliczbowych (k.25-28), zeznania świadków J. K. (k.40), W. Ś. (k.41) i K. K. (k.42) przesłuchanych w drodze pomocy prawnej przez Sąd Rejonowy w Bełchatowie oraz świadków J. P. , M. R. i M. G. przesłuchanych w drodze pomocy prawnej przez Sąd Rejonowy w Bełchatowie (zapis nagrania protokołu rozprawy z dnia 15 grudnia 2015r. minuty od 1.56 do 32.42 k.76) oraz przesłuchanie ubezpieczonego (zapis rozprawy z dnia 17 czerwca 2015r. min. 18.01 i n. k.52). Co do charakteru i zakresu wykonywanych przez ubezpieczonego prac, Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i zeznaniom ubezpieczonego. Świadkowie pracowali w spornym okresie razem z ubezpieczonym i mieli wiedzę na temat charakteru świadczonej przez niego pracy. Zeznania świadków były szczegółowe, spójne, wzajemnie się pokrywały i korespondowały z zeznaniami ubezpieczonego, a nadto znalazły odzwierciedlenie w pozostałym materiale dowodowym. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na częściowe uwzględnienie. Zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2015r. poz. 748), stanowi, że przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur, o których mowa w art. 50a lub 50e, stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 2, następujące przeliczniki: 1) 1,5 za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy; 2) 1,8 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 50d; 3) 1,4 za każdy rok pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 1-3 i 5-9, wykonywanej częściowo na powierzchni i częściowo pod ziemią; 4) 1,2 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 4 i 5, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego, w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego. Natomiast zgodnie z art. 50d ust. 1 powołanej ustawy, przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury pracownikom zatrudnionym pod ziemią oraz w kopalniach siarki lub węgla brunatnego zalicza się w wymiarze półtorakrotnym następujące okresy pracy na obszarze Państwa Polskiego: 1) w przodkach bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych; 2) w drużynach ratowniczych. Zgodnie z ust 3 tego przepisu minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki i ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowo stanowiska pracy, na których zatrudnienie zalicza się w myśl ust. 1 i 2 w wymiarze półtorakrotnym. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej zostało wydane rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczalnej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty (Dz.U. z 1995r. Nr 2 poz.8). Z kolei stanowiska pracy, na których zatrudnienie zalicza się w wymiarze półtorakrotnym określone zostały szczegółowo w Załączniku Nr 3 do wskazanego wyżej rozporządzenia z dnia 23 grudnia 1994r. Spośród wymienionych w Dz. III Załącznika nr 3 stanowisk w kopalniach węgla brunatnego zaliczanych w wymiarze półtorakrotnym w pkt 4 wymieniono operatora spycharek i maszyn wieloczynnościowych na odkrywce. Spór w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia, czy praca ubezpieczonego w spornym okresie zatrudnienia od 9 maja 1986r. do 9 stycznia 2007r. była pracą przodkową i odnosiła się do stanowisk, o których mowa w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczalnej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty. Trzeba pamiętać, że art. 50d ust. 3 zawiera delegację ustawową dla wydania omawianego wyżej rozporządzenia z 23 grudnia 1994r. tj. określenia stanowisk pracy, na których zatrudnienie zalicza się w wymiarze półtorakrotnym – w myśl ust. 1 i 2. Odniesienie do ust. 1 i 2 tego przepisu wyraźnie wskazuje, że wymienione szczegółowo w Załączniku nr 3 do rozporządzenia stanowiska muszą odpowiadać kryteriom określonym w ust. 1 i 2 i nie mogą wykraczać poza te kryteria. W sytuacji zatrudnienia w kopali węgla brunatnego, stanowiska wskazane w Załączniku nr 3, Dz. III – ze względu na charakter pracy i miejsce jej wykonywania – muszą dotyczyć pracy wykonywanej w warunkach art. 50d ust. 1 pkt. 1 (wcześniej art. 37 ust. 1 pkt. 1) tj. wykonywanej w przodkach bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych, a nie każdej pracy wykonywanej na odkrywce węgla brunatnego. Sam fakt wykonywania przez odwołującego w spornym okresie pracy górniczej na odkrywce, nie przesądza o jej zaliczeniu w wymiarze półtorakrotnym, gdyż w takim wymiarze podlegają uwzględnieniu tylko niektóre prace górnicze, wskazane w art. 50d ustawy i skonkretyzowane w załączniku Nr 3 do rozporządzenia z dnia 23 grudnia 1994r., związane bezpośrednio z zasadniczym procesem zakładu górniczego jakim jest wydobywanie urobku. Stanowisko takie zostało już ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w wyroku z 11 lutego 2010r. (I UK 236/09, LEX nr 585722) wskazał, że „jako prace wymienione w załączniku Nr 3 do rozporządzenia z dnia 23 grudnia 1994r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym, przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty (Dz. U. z 1995r. Nr 2, poz. 8), mogą być tylko uznane takie czynności wykonywane przez górnika, które bezpośrednio związane są z wykonywaniem czynności w przodkach przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych. Pojecie "inne prace w przodku" (art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) musi wiązać się z bezpośrednim i zasadniczym procesem produkcyjnym zakładu górniczego, polegającym na urobku i wydobywaniu kopalin.” W ocenie Sądu orzekającego, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie należy przyjąć, iż praca ubezpieczonego w (...) w okresie spornym od 1 sierpnia 1987r. do 9 stycznia 2007r. podlega zaliczeniu z przelicznikiem 1,8. Natomiast do pracy górniczej zaliczanej z przelicznikiem 1,8 nie można uwzględnić okresu od 9 maja 1986r. do 31 lipca 1986r. Praca ubezpieczonego w okresie od 9 maja 1986r. do 31 lipca 1987r., nie spełnia kryteriów pozwalających na zaliczenie jej do pracy przodkowej, jak bowiem wykazało postępowanie dowodowe, w tym okresie ubezpieczonemu, który powrócił do pracy po odbyciu zasadniczej służby wojskowej powierzono stanowisko operatora agregatu prądotwórczego. Z akt osobowych ubezpieczonego wynika, że dopiero po uzyskaniu uprawnień operatora ładowarki (25 października 1986r.) i uzyskaniu zaświadczenie lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań na stanowisku operatora maszyn budowlanych (marzec 1987r.), ubezpieczonemu dopiero z dniem 1 sierpnia 1987r. powierzono stanowisko operatora ładowarki. Jak wykazało postępowanie dowodowe ubezpieczony w okresie od 1 sierpnia 1987r. do 9 stycznia 2007r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował bezpośrednio w przodku na stanowisku operatora ładowarki gąsienicowej. Pracę wykonywał bezpośrednio pod maszynami podstawowymi tj. koparką wielonaczyniowej i czasami zwałowarką. Pracował w zasięgu koła czerpakowego i wysięgnika koparki. Do obowiązków ubezpieczonego należało wykonywanie czynności umożliwiających ruch maszyn podstawowych tj. koparki i zwałowarki jak: wyciąganie kamieni ze skarpy i odwożenie kamieni i głazów spod maszyny podstawowej, wymiana gruntu pod koparką lub zwałowarką, czyszczenie pojazdów maszyn podstawowych: gąsienic koparki czy zwałowarki, wózków zrzutowych przy zwałowarkach oraz przenośników współpracujących z maszynami podstawowymi, kopanie rowów odwodnieniowych pod koparką Ubezpieczony swoją pracę wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w przodku, tj. miejscu bezpośrednio związanym z urabianiem węgla i nakładu. Ubezpieczony pracował w systemie stykowym i od 1 stycznia 1988r. do 28 lutego 1998r. otrzymywał dodatek stykowy a potem dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych z tytułu podmiany na stanowisku pracy. Wprawdzie w okresie przed 1 stycznia 1988r. brak dokumentacji wskazującej na pobieranie dodatku stykowego, niemniej jednak postępowanie dowodowe wykazało, że charakter pracy ubezpieczonego nie zmieniał się. W ocenie Sądu orzekającego, wykonywana w tym okresie praca odwołującego w pełni spełnia kryteria, pozwalające zaliczyć ją do pracy przodkowej wykonywanej w warunkach pkt 4, Dział III, Załącznika Nr 3 do rozporządzenia z dnia 23 grudnia 1994r. wymieniającego prace operatora spycharek i maszyn wieloczynnościowych na odkrywce. Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę Sąd Okręgowy na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił częściowo zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznał ubezpieczonemu G. K. prawo do zastosowania przelicznika 1,8 przy obliczeniu wysokości emerytury górniczej do 4.634 dniówek w okresie od 1 sierpnia 1987r. do 9 stycznia 2007r. – począwszy od 26 lipca 2014r. W punkcie 2 wyroku Sąd – na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. - umorzył postępowanie w przedmiocie zaliczenia z przelicznikiem 1,8 dniówek w okresie od 1 grudnia 1982r. do 31 października 1983r., bowiem powód cofnął odwołanie w odniesieniu do tego okresu. W punkcie 3 wyroku Sąd, na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie w pozostałej części tj. co do okresu od 9 maja 1986r. do 31 lipca 1987r. W punkcie 4 wyroku Sąd orzekł o kosztach zastępstwa procesowego – na podstawie art. 98 k.p.c. oraz § 12 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 461 ze zm.) – zasądzając od ZUS na rzecz ubezpieczonego kwotę 60 zł. (-) SSO Patrycja Bogacińska – Piątek
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI