VIII U 2309/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z 3 listopada 2023 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że S. C. pobrał nienależnie świadczenie uzupełniające za okres od 1 kwietnia 2023 roku do 31 października 2023 roku w kwocie 3500,00 zł, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wysokości 107,60 zł. Od decyzji tej odwołała się T. J. w imieniu ubezpieczonego, kwestionując obowiązek zwrotu odsetek i wnosząc o rozłożenie należności na raty. ZUS w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego odrzucenie lub oddalenie, wskazując na brak pełnomocnictwa dla T. J. Ubezpieczony uzupełnił braki formalne odwołania, podpisując je samodzielnie. Na rozprawie S. C. podtrzymał żądanie dotyczące odsetek i wniósł o rozłożenie należności na raty. Sąd Okręgowy ustalił, że ZUS przyznał S. C. świadczenie uzupełniające od 1 stycznia 2022 roku w kwocie 500 zł miesięcznie, ponieważ nie pobierał on wówczas żadnych świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Następnie, wniosek o emeryturę złożony w kwietniu 2023 roku nie zawierał informacji o pobieraniu świadczenia uzupełniającego. ZUS przyznał emeryturę zaliczkowo od 1 kwietnia 2023 roku, a ostatecznie w wysokości 2184,23 zł miesięcznie. Sąd Okręgowy uznał, że obowiązek zwrotu świadczenia uzupełniającego jest zasadny, jednakże zwolnił ubezpieczonego z obowiązku zapłaty odsetek. Sąd argumentował, że ZUS powinien był mieć świadomość pobierania przez ubezpieczonego świadczenia uzupełniającego, gdyż informacja ta musiała znajdować się w jego systemie teleinformatycznym, a także wynikała z decyzji wydanych przez ten sam organ. W związku z tym, że ZUS nie zajął stanowiska w sprawie wniosku o rozłożenie należności na raty, sąd przekazał ten wniosek do rozpoznania ZUS, stwierdzając czasową niedopuszczalność drogi sądowej w tym zakresie. Postępowanie w pozostałym zakresie zostało umorzone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń uzupełniających i obowiązku zapłaty odsetek, zwłaszcza w kontekście posiadania przez ZUS informacji o innych świadczeniach pobieranych przez ubezpieczonego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy ZUS posiadał informacje o innych świadczeniach, ale mimo to wydał decyzję nakazującą zwrot świadczenia uzupełniającego wraz z odsetkami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ubezpieczony jest zobowiązany do zwrotu odsetek od nienależnie pobranego świadczenia uzupełniającego, jeśli organ rentowy posiadał informacje o innych pobieranych przez niego świadczeniach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczony został zwolniony z obowiązku zapłaty odsetek.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ZUS powinien był mieć świadomość pobierania przez ubezpieczonego świadczenia uzupełniającego w momencie przyznawania emerytury, ponieważ informacje te znajdowały się w jego systemach lub wynikały z wydanych przez niego decyzji. Brak pouczenia o zmianie okoliczności mających wpływ na wysokość świadczenia uzupełniającego, o których organ wiedział, wyłącza obowiązek naliczania odsetek.
Czy wniosek o rozłożenie na raty należności z tytułu zwrotu nienależnie pobranego świadczenia uzupełniającego podlega rozpoznaniu przez sąd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek ten podlega rozpoznaniu przez ZUS, a droga sądowa jest czasowo niedopuszczalna.
Uzasadnienie
Sąd przekazał wniosek o rozłożenie należności na raty do rozpoznania ZUS, ponieważ organ rentowy nie zajął w tej kwestii żadnego stanowiska, a właściwym do rozpoznania takich wniosków jest ZUS.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. C. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
| T. J. | osoba_fizyczna | pełnomocnik ubezpieczonego |
Przepisy (21)
Główne
u.ś.u. art. 7 § 1 pkt 1
Ustawa o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji
u.ś.u. art. 8 § 1-7
Ustawa o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji
Pomocnicze
u.ś.u. art. 2 § 1
Ustawa o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji
Świadczenie uzupełniające przysługuje osobom, które ukończyły 18 lat i których niezdolność do samodzielnej egzystencji została stwierdzona orzeczeniem.
u.ś.u. art. 2 § 2
Ustawa o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji
Świadczenie uzupełniające przysługuje osobom uprawnionym, które nie posiadają prawa do świadczeń pieniężnych finansowanych ze środków publicznych, albo suma tych świadczeń nie przekracza określonej kwoty.
u.ś.u. art. 4 § 1
Ustawa o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji
Świadczenie uzupełniające przysługuje w wysokości nie wyższej niż 500 zł miesięcznie, przy czym łączna kwota świadczenia uzupełniającego i innych świadczeń nie może przekroczyć określonej kwoty.
u.ś.u. art. 8 § 1
Ustawa o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji
Osoba, która pobrała nienależnie świadczenie uzupełniające, jest obowiązana do jego zwrotu.
u.ś.u. art. 8 § 2 pkt 1
Ustawa o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji
Za nienależnie pobrane świadczenie uzupełniające uważa się świadczenie wypłacone mimo ustania okoliczności będących podstawą jego przyznania, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania.
u.ś.u. art. 8 § 3
Ustawa o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji
Od kwot nienależnie pobranego świadczenia uzupełniającego naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie, z wyjątkiem sytuacji określonych w ust. 2 pkt 2.
k.p.a. art. 220 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej nie może żądać zaświadczenia lub oświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, jeżeli są one znane organowi z urzędu lub możliwe do ustalenia na podstawie posiadanych danych.
k.p.c. art. 87
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 464 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 476 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych.
k.p.c. art. 2
Kodeks postępowania cywilnego
u.e.r. art. 68 § 1 pkt 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
p.e. art. 5c
Prawo energetyczne
u.d.o. art. 2 § 1
Ustawa o dodatku osłonowym
u.o.s.p. art. 16 § 1
Ustawa o ochotniczych strażach pożarnych
u.d.w. art. 2 § 1
Ustawa o dodatku węglowym
u.s.r.z.ś.c. art. 1 pkt 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
u.s.r.o.e. art. 27 § 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej
u.ś.w.
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Argumenty
Skuteczne argumenty
ZUS powinien był wiedzieć o pobieraniu świadczenia uzupełniającego przez ubezpieczonego. • Brak pouczenia o zmianie okoliczności uzasadnia zwolnienie z odsetek.
Odrzucone argumenty
Obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia uzupełniającego. • Obowiązek zapłaty odsetek od nienależnie pobranego świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
Organ ZUS powinien mieć zatem świadomość, że ubezpieczony pobiera świadczenie uzupełniające, pomimo że nie wskazał tego we wniosku. • Na obecnym etapie postępowania, wobec braku decyzji organu rentowego w zakresie roszczenia wnioskodawcy, zachodzi czasowa niedopuszczalność drogi sądowej.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń uzupełniających i obowiązku zapłaty odsetek, zwłaszcza w kontekście posiadania przez ZUS informacji o innych świadczeniach pobieranych przez ubezpieczonego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy ZUS posiadał informacje o innych świadczeniach, ale mimo to wydał decyzję nakazującą zwrot świadczenia uzupełniającego wraz z odsetkami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzanie przez ZUS wszystkich pobieranych przez ubezpieczonego świadczeń i jak błędy proceduralne mogą wpływać na obowiązek zapłaty odsetek. Wniosek o rozłożenie na raty dodaje praktycznego wymiaru.
“ZUS żądał odsetek, ale sąd uznał, że organ sam był sobie winien!”
Dane finansowe
WPS: 3500 PLN
zwrot nienależnie pobranego świadczenia uzupełniającego: 3500 PLN
odsetki ustawowe za opóźnienie: 107,6 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.