VIII U 2238/13

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-04-11
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaokręgowy
emerytura górniczaprzelicznikpraca górniczanadsztygarodkrywkaZUSubezpieczenia społeczneprawo pracy

Sąd Okręgowy przyznał ubezpieczonemu prawo do zastosowania przelicznika 1,2 przy obliczeniu emerytury górniczej za pracę na stanowisku nadsztygara górniczego.

Ubezpieczony W. G. odwołał się od decyzji ZUS, która przyznała mu emeryturę górniczą, ale zastosowała korzystniejszy przelicznik 1,2 tylko do części okresu pracy górniczej. Spór dotyczył okresu od 1 kwietnia 2000 r. do 17 czerwca 2013 r., kiedy W. G. pracował jako nadsztygar górniczy. ZUS odmówił zastosowania przelicznika, twierdząc, że praca nie była stale wykonywana na odkrywce i obejmowała czynności administracyjne. Sąd Okręgowy uznał jednak, że praca nadsztygara górniczego na odkrywce była stale i w pełnym wymiarze, a czynności administracyjne stanowiły integralną, niewielką część obowiązków.

Decyzją z dnia 15 lipca 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. przyznał ubezpieczonemu W. G. prawo do emerytury górniczej, stosując przelicznik 1,2 do 149 miesięcy pracy górniczej. Ubezpieczony złożył odwołanie, domagając się zastosowania tego przelicznika do całego okresu pracy na stanowisku nadsztygara górniczego w Kopalni (...) S.A. w R. od 1 kwietnia 2000 r. do 17 czerwca 2013 r. Wskazał, że stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę górniczą na odkrywkach, a prace administracyjno-biurowe zajmowały mu nie więcej niż godzinę dziennie. ZUS wniósł o oddalenie odwołania, argumentując, że stanowisko wyższego dozoru i kierownictwa ruchu wyklucza stałe wykonywanie pracy górniczej na odkrywce oraz że ubezpieczony nie udowodnił wykonywania takiej pracy. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po analizie materiału dowodowego, w tym zeznań świadków i wyjaśnień ubezpieczonego, ustalił, że W. G. faktycznie pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na terenie odkrywki, wykonując czynności kontrolne i nadzorcze. Sąd uznał, że czynności administracyjne, choć wykonywane w biurze, stanowiły integralną część obowiązków nadsztygara i nie wykluczały zakwalifikowania pracy jako stałej i w pełnym wymiarze. Powołując się na orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Katowicach i Sądu Najwyższego, sąd przyznał ubezpieczonemu prawo do zastosowania przelicznika 1,2 do okresu pracy od 1 kwietnia 2000 r. do 17 czerwca 2013 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, praca nadsztygara górniczego na odkrywce, nawet z uwzględnieniem niewielkiej części czasu poświęconej na czynności administracyjne, może być uznana za pracę górniczą wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jeśli czynności te stanowią integralną część obowiązków i nie eliminują charakteru pracy górniczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że czynności administracyjne wykonywane przez nadsztygara w biurze stanowiły niewielką część jego obowiązków i były integralnie związane z pracą na odkrywce. Powołując się na orzecznictwo, sąd stwierdził, że systematyczność i stałość wykonywania pracy na odkrywce, nawet z niewielkimi przerwami na czynności biurowe, pozwala na zastosowanie korzystniejszego przelicznika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmienia zaskarżoną decyzję

Strona wygrywająca

W. G.

Strony

NazwaTypRola
W. G.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

u.e.r. FUS art. 51 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przelicznik 1,2 stosuje się za każdy rok pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego, w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego.

Pomocnicze

u.e.r. FUS art. 50c § ust. 1 pkt 4 i 5

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa rodzaje pracy górniczej, do której można zastosować przelicznik 1,2.

Zarządzenie nr 9 art. Załącznik nr 3, pkt 1 lit. B

Zarządzenie Ministra Przemysłu i Handlu

Określa stanowiska kierownictwa ruchu i dozoru ruchu pod ziemią, w kopalniach siarki i węgla brunatnego, na których zatrudnienie uważa się za pracę górniczą. Stanowisko nadsztygara górniczego jest tam wymienione.

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania przez sąd w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca nadsztygara górniczego na odkrywce, mimo wykonywania czynności administracyjnych, jest pracą górniczą wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Czynności administracyjne stanowią integralną część obowiązków nadsztygara i zajmują niewielką część czasu pracy. Systematyczność i stałość wykonywania pracy na odkrywce uzasadnia zastosowanie przelicznika 1,2. Biuro znajdujące się na terenie kopalni również podlega pod pojęcie 'odkrywka'.

Odrzucone argumenty

Zatrudnienie na stanowisku wyższego dozoru i kierownictwa ruchu wyklucza stałe wykonywanie pracy górniczej na odkrywce. Ubezpieczony nie udowodnił wykonywania pracy górniczej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce. Ubezpieczony nie przedłożył wykazu dniówek przepracowanych we wszystkie dni robocze w danym miesiącu na odkrywce.

Godne uwagi sformułowania

czynności administracyjne stanowiące integralną część zakresu obowiązków odwołującego nie eliminują zakwalifikowania wykonywanej przez niego pracy górniczej jako stałej i w pełnym wymiarze czasu przez 7 godzin dziennie szereg czynności kontrolnych i nadzorczych wykonywanych jest przez ubezpieczonego na dwóch polach pod pojęciem „odkrywka” należy rozumieć odkrywkowy zakład górniczy, zespół terenów i obiektów, a nie same wyrobisko

Skład orzekający

Patrycja Bogacińska-Piątek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że praca nadsztygara górniczego na odkrywce, mimo wykonywania czynności administracyjnych, może być uznana za pracę górniczą stale i w pełnym wymiarze, uprawniającą do korzystniejszego przelicznika emerytalnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanowiska (nadsztygar górniczy) i konkretnych przepisów dotyczących emerytur górniczych. Interpretacja pojęcia 'odkrywka' i 'praca stale i w pełnym wymiarze'.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do wyższej emerytury górniczej i pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące pracy w trudnych warunkach, nawet gdy obejmuje ona elementy administracyjne.

Emerytura górnicza: Czy praca nadsztygara na odkrywce zasługuje na wyższy przelicznik?

0

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 2238/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Protokolant: Agata Kędzierawska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2014 r. w Gliwicach sprawy W. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o wysokość świadczenia na skutek odwołania W. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 15 lipca 2013 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu W. G. prawo do zastosowania przelicznika 1,2 przy obliczeniu wysokości emerytury górniczej do pracy górniczej wykonywanej w okresie od 1 kwietnia 2000 roku do 17 czerwca 2013 roku. (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Sygn. akt VIII U 2238/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 15 lipca 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. przyznał ubezpieczonemu W. G. prawo do emerytury górniczej. Do 149 miesięcy zastosowano przelicznik 1,2. Odwołanie od decyzji złożył ubezpieczony wnosząc o jej zmianę i zastosowanie korzystniejszego przelicznika 1,2 do okresu pracy w Kopalni (...) S.A. w R. od 1 kwietnia 2000r. do nadal na stanowisku nadsztygara górniczego. W uzasadnieniu odwołania wskazując na zakres obowiązków związanych z powierzonym stanowiskiem, podał, że w ww. okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę górniczą, na dwóch odkrywkach kopalni: pole S. i B. , a w trakcie trwania zmiany przez najwyżej 1 godzinę wykonywał prace administracyjno-biurową. Ponadto wskazał na korzystne rozwiązanie tożsamych spraw co niniejsza toczących się z odwołań znanych mu nadsztygarów górniczych oraz przytoczył orzecznictwo Sądu Apelacyjnego. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zatrudnienie w spornym okresie na stanowisku wyższego dozoru i kierownictwa ruchu powodowało, iż odwołujący nie mógł pracować stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na polach górniczych, nadto nie udowodnił wykonywania takiej pracy. ZUS podkreślił również, iż ubezpieczony nie przedłożył wykazu dniówek przepracowanych przez niego we wszystkie dni robocze w danym miesiącu na odkrywce. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony W. G. , urodzony (...) , od 1 czerwca 2013r. tj. od miesiąca złożenia wniosku, jest uprawniony do emerytury górniczej. Przy ustalaniu wysokości emerytury organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu 26 lat i 10 miesięcy okresów składkowych oraz 5 lat i 8 miesięcy okresów nieskładkowych. Do 149 miesięcy pracy górniczej organ rentowy zastosował wskaźnik 1,2, za okres od 8 lipca 1987r. do 30 marca 2000r. Wówczas pracował na stanowisku sztygar zmianowy oddziału wydobywczego, a następnie od 1 maja 1990r. do 31 marca 2000r. na stanowisku sztygar oddziału wydobywczego. Przelicznika 1,2 nie zastosowano do okresu zatrudniania odwołującego w Kopalni (...) S.A. w R. od 1 kwietnia 2000r. kiedy to powierzono ubezpieczonemu stanowisko nadsztygara górniczego. Sąd ustalił, że w okresie od 22 listopada 1985r. do nadal ubezpieczony jest zatrudniony w (...) S.A. w R. , z tym, że od 1 października 2000r. do nadal zajmuje stanowisko nadsztygara górniczego. Sąd ustalił, iż wymiar czasu pracy pracowników wykonujących prace na terenie wyrobiska i zwałowiska to 8 godzin na dobę i 40 godzin w tygodniu. W toku procesu ustalono, że w okresie od 1 kwietnia 2000r. do nadal, kiedy ubezpieczony wykonuje pracę górniczą na stanowisku nadsztygara górniczego, pracuje w (...) – (...) , prowadzącym nadzór i kierującym ruchem zakładu górniczego. Zakres jego obowiązków obejmuje: koordynację i kontrolę prac oddziałów górniczych na zmianach, kontrolę stanowisk i pracy podległych mu sztygarów zmianowych oddziałów górniczych, nadzór nad prawidłową pracą i eksploatacją sprzętu technologicznego i transportowego, urządzeń przydzielonych oddziałom, nadto reagowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w przypadku wystąpieniu jakichkolwiek zagrożeń, zabezpieczenie miejsca wypadku, dokonanie analizy przyczyn powstałych wypadków i awarii, kontrolowanie rejonów zagrożeń zgodnie z uregulowaniami wewnętrznymi kopalni, kontrola okresowa koparek, zwałowarek i przenośników. Odwołujący wykonuje ww. czynności w systemie czterobrygadowym, trzyzmianowym, przez 7 godzin dziennie, na dwóch odkrywkach: B. i S. oddalonych od siebie o 15 km, połączonych dwoma ciągami przenośników. W pozostałym czasie (1 godzina), przed i po pracy na odkrywce, zajmuje się pracami administracyjno-organizacyjnymi w biurze (...) u znajdującym się na terenie odkrywki B. : zbierał aktualne informacje ruchowe, dokonywał uzgodnień z przełożonym: zmianowym inżynierem ruchu oraz sporządzał stosowne raporty. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, wyjaśnień i zeznań odwołującego (nagranie rozprawy z dnia 11 kwietnia 2014r. k.36), zeznań świadków: W. K. i M. R. (k. 26-29) - przesłuchanych w drodze pomocy prawnej przez Sąd Rejonowy w Bełchatowie oraz akt osobowych ubezpieczonego. Sąd dał w całości wiarę wyjaśnieniom odwołującego oraz zeznaniom świadków, ponieważ są one obiektywne, logiczne, wzajemnie się pokrywają i uzupełniają przedstawiając łącznie rzeczywisty przebieg pracy i zakres obowiązków skarżącego w spornym okresie, a ponadto znajdują pełne potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym. Obaj świadkowie posiadali szczegółowe informacje na temat miejsca, czasu i charakteru wykonywanej przez odwołującego pracy, albowiem wspólnie z nim pracowali w dziale – (...) , na stanowiskach równorzędnych i wyższych. Sąd zważył, co następuje : Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Kwestia sporna sprowadza się do ustalenia, czy odwołujący ma prawo do przeliczenia spornego okresu pracy górniczej wykonywanej w (...) S.A. w R. z zastosowaniem przelicznika 1,2. Na wstępie należy zaznaczyć, iż w niniejszej sprawie okresem spornym był okres zatrudnienia odwołującego od 1 kwietnia 2000r. – tj. począwszy od pierwszego dnia okresu nieobjętego przez ZUS przelicznikiem 1,2 – do 17 czerwca 2013r. – tj. daty wydania świadectwa wykonywania pracy górniczej, wyznaczającej koniec okresu analizowanego przez ZUS przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, którym to okresem Sąd również był związany rozpoznając przedmiotową sprawę. Dodać należy, iż zgodnie z działem VIII, rozdziałem 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie ma przeszkód by organ rentowy na wniosek ubezpieczonego ponownie ustalił wysokość emerytury, z doliczeniem okresu zatrudnienia po dacie 17 czerwca 2013r. według przelicznika 1,2. Zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2004r., Nr 39, poz. 353), przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur, o których mowa w art. 50a lub 50e , stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 2 , przelicznik 1,2 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 4 i 5 , wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego, w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego. Nie jest spornym fakt, iż w okresie od 1 kwietnia 2000r. do 17 czerwca 2013r. ubezpieczony wykonywał pracę górniczą, jako że zajmowane przez niego stanowisko nadsztygara górniczego jest wymienione expressis verbis w pkt. 1 lit. B Załącznika nr 3 do Zarządzenia nr 9 Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 23 grudnia 1994r. w sprawie określenia stanowisk kierownictwa ruchu i dozoru ruchu pod ziemią, w kopalniach siarki i węgla brunatnego, na których zatrudnienie uważa się za pracę górniczą, określający stanowiska kierownictwa ruchu i dozoru ruchu kopalń siarki i węgla brunatnego, na których zatrudnienie uważa się za pracę górniczą. Zakwalifikowanie pracy ubezpieczonego jako pracy górniczej zgodnie z ww. aktem prawnym, nie oznacza automatycznego zastosowania do każdego roku wykonywania takiej pracy przelicznika 1,2, a wskazuje jedynie na zaliczenie tego stanowiska do wyższego dozoru ruchu zakładu górniczego. By możliwym było przeliczenie świadczenia z korzystniejszym przelicznikiem koniecznym jest wykazanie przez ubezpieczonego faktu wykonywania pracy na odkrywce stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w spornym okresie, czego organ rentowy nie uznał odwołującemu za udowodnione, z uwagi na wykonywane przez niego również czynności administracyjne. Ustalony stan faktyczny wskazuje w sposób jednoznaczny, że w okresie zatrudnienia na stanowisku nadsztygara górniczego, odwołujący W. G. pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na terenie odkrywki, wykonywał zatem pracę, do której można zastosować przelicznik 1,2. Nie ma żadnej wątpliwości, iż przez 7 godzin dziennie szereg czynności kontrolnych i nadzorczych wykonywanych jest przez ubezpieczonego na dwóch polach: (...) i (...) , a zatem niewątpliwie wykonywał on stale pracę górniczą na „odkrywce”. Problematyczną kwestią była praca ubezpieczonego wykonywana w pozostałym czasie – 1 godziny, kiedy to spełniał obowiązki administracyjno-organizacyjne w biurze (...) . Sąd uznał jednak, zgodnie z najnowszym orzecznictwem Sądu Apelacyjnego w Katowicach, iż czynności administracyjne stanowiące integralną część zakresu obowiązków odwołującego nie eliminują zakwalifikowania wykonywanej przez niego pracy górniczej jako stałej i w pełnym wymiarze czasu, tym bardziej że zajmowały mu relewantnie niewielką część dobowego wymiaru czasu pracy. Sąd w powołanym wyroku podkreślił także, iż za zastosowaniem przelicznika 1,2 w stosunku do pracy nadsztygara górniczego, przemawia systematyczność i stałość wykonywania na tym stanowisku pracy na odkrywce (wyrok SA w Katowicach z dnia 11 grudnia 2013r. sygn. III AUa 258/13). Dodać należy także, iż zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego i Apelacyjnego, pod pojęciem „odkrywka” należy rozumieć odkrywkowy zakład górniczy, zespół terenów i obiektów, a nie same wyrobisko, wobec czego uzasadnionym jest przyjęcie, iż biuro (...) jako obiekt należący do kopalni również podlegać będzie pojęciu „odkrywka” (wyrok Sądu Apelacyjnego w w P. z dnia 27 czerwca 2013 r. III AUa 133/13; por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2010 r. I UK 337/09; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 24 listopada 2008r. sygn. akt III AUa 505/08) Reasumując, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału Sąd przyjął, że wykonując obowiązki nadsztygara górniczego ubezpieczony pracował nieprzerwanie przez pełne dniówki robocze na terenie odkrywki i wykonywał pracę górniczą w rozumieniu art. 51c ust.1 pkt 4 i 5 cytowanej ustawy, co daje podstawę do zastosowania do tego okresu zatrudnienia przelicznika pracy górniczej 1,2. Mając na względzie powyższe, Sąd na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł, jak w sentencji przyznając odwołującemu, prawo do zastosowania przelicznika 1,2 do okresu jego pracy górniczej od 1 kwietnia 2000r. do 17 czerwca 2013r. SSO Patrycja Bogacińska-Piątek (...) 1. (...) 2. (...) - (...) 3. (...) G. , (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI