VIII U 78/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2016-04-12
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSubezpieczenia społecznedecyzjaodwołanieprzeliczeniewysokość świadczeniapostanowienie

Sąd umorzył postępowanie w sprawie o przeliczenie emerytury i przekazał wniosek ubezpieczonego do ponownego rozpoznania organowi rentowemu z powodu braku wyliczeń w zaskarżonej decyzji.

Ubezpieczony J. D. odwołał się od decyzji ZUS dotyczącej wysokości emerytury, zarzucając błędy w wyliczeniach i domagając się przeliczenia świadczenia od 1991 roku. Sąd Okręgowy w Gliwicach uznał, że zaskarżona decyzja organu rentowego była nieformalna i nie zawierała wyliczeń, co uniemożliwiło merytoryczne rozpoznanie sprawy. W związku z tym sąd umorzył postępowanie i przekazał wniosek ubezpieczonego do ponownego rozpoznania ZUS.

Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonego J. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 26 listopada 2014r., która miała dotyczyć wysokości świadczenia emerytalnego. Ubezpieczony domagał się zmiany decyzji przez przeliczenie świadczenia emerytalnego od dnia 29 marca 1991r., zarzucając organowi rentowemu naruszenie przepisów dotyczących wyliczania emerytury, w tym emerytury górniczej, oraz błędy w ustaleniach faktycznych prowadzące do zaniżenia świadczenia. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po analizie akt sprawy i stanowisk stron, stwierdził, że zaskarżona decyzja organu rentowego była nieformalna i nie zawierała żadnych wyliczeń świadczenia, a jedynie ogólnikowe stwierdzenie o prawidłowości jego wysokości. Brak konkretnych wyliczeń uniemożliwił sądowi kontrolę decyzji i merytoryczne rozpoznanie sprawy. Zgodnie z art. 355 § 1 k.p.c., sąd umorzył postępowanie w punkcie pierwszym postanowienia, uznając wydanie wyroku za niedopuszczalne. Ponadto, sąd, stosując art. 477 10 § 2 k.p.c., przekazał do rozpoznania organowi rentowemu wniosek ubezpieczonego o przeliczenie świadczenia emerytalnego od dnia 29 marca 1991r., który nie został wcześniej rozpoznany przez ZUS.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może merytorycznie rozpoznać sprawy w takiej sytuacji, ponieważ brak wyliczeń w decyzji organu rentowego uniemożliwia kontrolę jej prawidłowości.

Uzasadnienie

Zakres sporu wyznaczony jest przez decyzję organu rentowego i odwołanie. Skoro decyzja nie zawiera wyliczeń, sąd nie ma podstaw do ich badania i kontroli prawidłowości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania i przekazanie wniosku do organu rentowego

Strony

NazwaTypRola
J. D.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli wydanie wyroku stało się niedopuszczalne.

k.p.c. art. 477 § 10 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli ubezpieczony zgłosił nowe żądanie, dotychczas nierozpoznane przez organ rentowy, sąd przyjmuje to żądanie do protokołu i przekazuje go do rozpoznania organowi rentowemu.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 194a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 111

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżona decyzja organu rentowego nie zawierała wyliczeń świadczenia, co uniemożliwiało sądowi kontrolę jej prawidłowości. Wniosek ubezpieczonego o przeliczenie świadczenia nie został rozpoznany przez organ rentowy.

Godne uwagi sformułowania

zakres sporu wyznaczony jest w pierwszej kolejności przedmiotem decyzji organu rentowego zaskarżonej do sądu ubezpieczeń społecznych; a w drugiej kolejności przedmiotem postępowania sądowego określonego zakresem odwołania od decyzji organu rentowego organ rentowy nie przedstawił żadnych wyliczeń świadczenia emerytalnego ubezpieczonego, a jedynie stwierdził, iż emerytura górnicza jest ustalona w prawidłowej wysokości Sąd nie miał możliwości zbadania tej decyzji pod kątem jej prawidłowości.

Skład orzekający

Grzegorz Tyrka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpoznawania spraw o świadczenia emerytalne przez sądy ubezpieczeń społecznych, w szczególności wymogi dotyczące treści decyzji organu rentowego i przekazywania nierozpoznanych wniosków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wyliczeń w decyzji ZUS i nierozpoznania wniosku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa ubezpieczeń społecznych ze względu na wskazanie na istotne wymogi formalne decyzji ZUS i procedury sądowej.

Brak wyliczeń w decyzji ZUS uniemożliwił sądowi rozpatrzenie sprawy emerytury – co to oznacza dla ubezpieczonych?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 78/15 POSTANOWIENIE Dnia 12 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Grzegorz Tyrka Protokolant: Katarzyna Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016 r. sprawy J. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o wysokość świadczenia w związku z odwołaniem J. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 26 listopada 2014r. Nr (...) - (...) 5 (...) p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie w sprawie – art. 355 k.p.c. ; 2. przekazać Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. do rozpoznania wniosek J. D. o przeliczenie emerytury zgodnie z wnioskiem zawartym w piśmie z dnia 9 grudnia 2014r. – art. 477 10 § 2 k.p.c. (-) SSO Grzegorz Tyrka Sygn. akt VIII U 78/15 UZASADNIENIE W piśmie z dnia 26 listopada 2014r. uznanym za nieformalną decyzję organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. wyjaśnił ubezpieczonemu J. D. ( D. ), iż decyzją z dnia 12 marca 2008r. zgodnie z art.194a ustawy o emeryturach i rentach z FUS ponownie ustalił wysokość świadczenia od dnia 1 marca 2008r., to jest obliczył emeryturę od kwoty bazowej podwyższonej do 100% przeciętnego wynagrodzenia oraz, iż błędny zapis w decyzji z dnia 21 kwietnia 1998r. dotyczący opisu podstawy wymiaru został skorygowany decyzją z dnia 13 maja 1998r. Jednocześnie organ rentowy stwierdził, iż emerytura ubezpieczonego jest ustalona w prawidłowej wysokości i z uwzględnieniem właściwego stażu pracy oraz podstawy wymiaru. Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji domagał się jej zmiany przez przeliczenie świadczenia emerytalnego począwszy od dnia 29 marca 1991r., względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do organu rentowego celem ponownego rozpoznania. Ubezpieczony wniósł także o zasądzenie od organu rentowego na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu. Ubezpieczony zarzucił zaskarżonej decyzji: - naruszenie art.111 ustawy o emeryturach rentach z FUS przez zastosowanie tego przepisu i błędne przyjęcie, iż emerytura winna być wyliczona na podstawie 20 najbardziej korzystnych lat kalendarzowych z całego okresu zatrudnienia lub z 10 najbardziej korzystnych lat, gdy tymczasem ubezpieczonemu przysługuje emerytura górnicza i w stosunku do niego przepis ten nie obowiązuje, - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że wskaźnik z kolejnych 10 lat wybranych z 20 lat poprzedzających wniosek o emeryturę wynosi 0%, jak również błędne przyjęcie, że do wyliczenia emerytury należy wziąć pod uwagę 20 lat kalendarzowych, wybranych z całego okresu zatrudnienia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wynosi jedynie 108,55%. W uzasadnieniu swojego stanowiska ubezpieczony, powołując się na szereg decyzji wydanych przez organ rentowy na przestrzeni czasookresu pobierania świadczenia emerytalnego przez ww. wskazał, iż wskutek błędów w tych decyzjach dotyczących wyliczenia stażu pracy, podstawy wymiaru, przyjętych wynagrodzeń, emerytura ubezpieczonego jest wyliczona w nieprawidłowej wysokości i jest on stratny na każdym świadczeniu około 800 zł. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej nieformalnej decyzji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczonemu J. D. od dnia 29 marca 1991r. organ rentowy przyznał prawo do emerytury w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 stycznia 1990r. w sprawie wcześniejszych emerytur dla pracowników zwalnianych z pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy. Od dnia 1 lutego 2008r. ubezpieczony na mocy decyzji z dnia 21 kwietnia 1998r. jest uprawniony do emerytury górniczej. Ubezpieczony wielokrotnie kwestionował decyzje organu rentowego w zakresie wysokości wyliczonego świadczenia, co było przedmiotem postępowania sądowego. Decyzją z dnia 7 marca 2014r. organ rentowy dokonał waloryzacji emerytury górniczej ubezpieczonego od dnia 1 marca 2014r. – wysokość zwaloryzowanej emerytury ustalono przez pomnożenie kwoty świadczenia ustalonego na dzień 28 luty 2014r., to jest 2.628,06 zł przez wskaźnik waloryzacji 101,60%. Emerytura górnicza po waloryzacji od dnia 1 marca 2014r. wyniosła 2.670,11 zł. Ubezpieczony złożył odwołanie od tej decyzji kwestionując wysokość świadczenia i domagając się ponownego jego ustalenia przez uwzględnienie w podstawie wymiaru emerytury: deputatu węglowego, dodatku szkoleniowego w wysokości 10% płacy zasadniczej, dodatku z tytułu Karty Górnika w wysokości 40% płacy zasadniczej, uwzględnienia okresu pracy w gospodarstwie rolnym, ubruttowienia pobieranej emerytury oraz podwyższenia kwoty bazowej do 100%. Do odwołania ubezpieczony przedłożył paski wynagrodzeń za miesiące od stycznia do grudnia 1989r. Wyrokiem z dnia 4 września 2014r. w sprawie o sygn. akt VIII U 1217/14 Sąd Okręgowy w Gliwicach w: 1. oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji z dnia 7 marca 2014r., 2. wniosek ubezpieczonego z dnia 6 sierpnia 2013r. ( zawarty w odwołaniu ) o ponowne przeliczenie wysokości świadczenia emerytalnego przekazał organowi rentowemu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. do rozpoznania jako nowe żądanie. W rozpoznaniu tego wniosku ( jak w pkt 2 wyroku ) organ rentowy w dniu 26 listopada 2014r. wydał nieformalną decyzję w sprawie, omówioną na wstępie. W decyzji tej organ rentowy nie przedstawił żadnych wyliczeń świadczenia emerytalnego ubezpieczonego, a jedynie stwierdził, iż emerytura górnicza jest ustalona w prawidłowej wysokości i z uwzględnieniem właściwego stażu pracy oraz podstawy wymiaru. /dowód z akt ZUS/. Sąd zważył, co następuje: Postępowanie w sprawie podlega umorzeniu, z uwagi na niedopuszczalność wydania wyroku; zaś odwołanie ubezpieczonego J. D. o przeliczenie świadczenia emerytalnego od dnia 29 marca 1991r. należało przekazać organowi rentowemu do rozpoznania. Na wstępie należy podnieść, że treść decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a także zakres wniesionego od niej odwołania wyznacza przedmiot sporu oraz orzeczenia sądu pracy i ubezpieczeń społecznych – wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2004r. w sprawie III AUa 430/04 opublikowany w OSA z 2005r., Nr 10, poz. 27 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999r. w sprawie II UZ 52/99 opublikowane w OSNP z 2000r., Nr 15, poz. 601. Oznacza to, że zakres rozpoznania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest wyznaczony w pierwszej kolejności przedmiotem decyzji organu rentowego zaskarżonej do sądu ubezpieczeń społecznych; a w drugiej kolejności przedmiotem postępowania sądowego określonego zakresem odwołania od decyzji organu rentowego. W niniejszej sprawie organ rentowy rozpoznając ( stosownie do pkt 2 wyroku Sądu Okręgowego z dnia 4 września 2014r. sygn. akt VIII U 1217/14) wniosek ubezpieczonego zawarty w odwołaniu od wcześniejszej decyzji z dnia 7 marca 2014r., wydał w dniu 24 listopada 2014r. zaskarżoną nieformalną decyzję. W decyzji tej organ rentowy nie wyjaśnił jednakże, w jakim zakresie rozpoznał wspomniany wniosek, a ograniczył się tylko do ogólnikowego stwierdzenia, iż emerytura ubezpieczonego jest ustalona w prawidłowej wysokości, z uwzględnieniem właściwego stażu pracy oraz podstawy wymiaru, nie zawierając w niej żadnych stosownych obliczeń świadczenia. Tymczasem ubezpieczony w odwołaniu zakwestionował tę decyzję zarzucając błędne wyliczenie świadczenia, które spowodowało zaniżenie jego wysokości. Rolą sądu jest kontrola zaskarżonej decyzji w granicach jej przedmiotu. Skoro organ rentowy w zaskarżonej decyzji nie zawarł żadnych obliczeń świadczenia emerytalnego ubezpieczonego, to spór sądowy nie mógł co do tej okoliczności, przy kontroli zaskarżonej decyzji, zaistnieć, bo Sąd nie miał możliwości zbadania tej decyzji pod kątem jej prawidłowości. Rozpoznanie sprawy przez Sąd Orzekający skutkowałoby (w przypadku zaskarżenia wyroku) zastosowaniem przez Sąd Apelacyjny art. 477 14a k.p.c. Niezależnie od tego zauważyć należy, iż obecnie ubezpieczony domaga się ponownego wyliczenia świadczenia od dnia 29 marca 1991r., gdy we wniosku zawartym w odwołaniu od decyzji z dnia 7 marca 2014r., nie wnosił o przeliczenie świadczenia wstecz i stąd zaskarżona decyzja mogła dotyczyć tylko i wyłącznie wyliczenia świadczenia na bieżąco. Zgodnie z art. 355 § 1 k.p.c. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, […] jeżeli wydanie wyroku stało się […] niedopuszczalne. Sąd nie mógł orzekać w zakresie nie istniejącej (a zaskarżonej) części decyzji. W związku z tym w punkcie pierwszym postanowienia umorzono postępowanie w sprawie. Zgodnie z art. 477 10 § 2 k.p.c. jeżeli ubezpieczony zgłosił nowe żądanie, dotychczas nierozpoznane przez organ rentowy, sąd przyjmuje to żądanie do protokołu i przekazuje go do rozpoznania organowi rentowemu. W punkcie drugim postanowienia przekazano do rozpoznania organowi rentowemu wniosek ubezpieczonego (zawarty w odwołaniu) o przeliczenie świadczenia emerytalnego od dnia 29.03.1991r. (-) SSO Grzegorz Tyrka

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI