VIII U 2208/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania E. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi z dnia 4 sierpnia 2019 r., która odmówiła jej prawa do ponownego przeliczenia świadczenia emerytalnego. Emerytka, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o zmianę decyzji poprzez ustalenie wysokości emerytury na podstawie wskaźnika średniego dalszego trwania życia z maja 2019 r. oraz innych zwaloryzowanych danych, argumentując, że organ rentowy powinien uwzględnić dane według stanu na dzień poprawnego rozpoznawania wniosku, a nie z 2013 r. Podkreśliła, że wznowienie postępowania powinno być traktowane jako nowe postępowanie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie odwołania, wskazując, że decyzją z dnia 9 maja 2019 r. przyznał już emeryturę bez pomniejszenia o sumę kwot pobranych wcześniejszych emerytur, co było zgodne z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. (sygn. akt P 20/16). Organ rentowy podkreślił, że decyzja z 9 maja 2019 r. jest prawomocna i nie przedstawiono nowych dowodów ani okoliczności uzasadniających ponowne przeliczenie. Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym E. B. ukończyła powszechny wiek emerytalny w czerwcu 2013 r. i złożyła wniosek o emeryturę z tego tytułu. Wcześniej pobierała emeryturę wcześniejszą. Decyzją z lipca 2013 r. przyznano jej emeryturę z powszechnego wieku, ale pomniejszoną o sumę pobranych wcześniejszych emerytur. Decyzją z marca 2015 r. ostatecznie ustalono wysokość tej emerytury, również z pomniejszeniem. W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, ZUS decyzją z maja 2019 r. wznowił postępowanie, uchylił decyzję z marca 2015 r. i przyznał emeryturę od czerwca 2013 r., obliczoną bez pomniejszenia o kwoty pobranych wcześniejszych emerytur. Emerytura ta została ustalona na podstawie zwaloryzowanego kapitału początkowego i składek oraz średniego dalszego trwania życia z czerwca 2013 r. Emerytka nie odwołała się od tej decyzji. Następnie, w lipcu 2020 r., złożyła wniosek o przeliczenie świadczenia zgodnie z nową ustawą z czerwca 2020 r. ZUS odmówił, co doprowadziło do obecnego odwołania. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie. Stwierdził, że przepisy art. 194i i 194j ustawy o emeryturach i rentach z FUS, na które powoływała się wnioskodawczyni, dotyczą osób, które pobierały emeryturę ustaloną na podstawie art. 25 ust. 1b (czyli z pomniejszeniem). Ponieważ decyzją z maja 2019 r. emerytura E. B. została ustalona bez takiego pomniejszenia, przepisy te nie mają zastosowania. Sąd podkreślił, że prawomocna decyzja z maja 2019 r. nie została przez wnioskodawczynię zaskarżona, a w obecnym postępowaniu nie przedstawiono nowych dowodów ani okoliczności. W związku z tym brak było podstaw prawnych do uwzględnienia odwołania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ponownego przeliczania emerytur po zmianach prawnych i wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście decyzji już ustalonych bez pomniejszenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wnioskodawczyni, gdzie emerytura została już ustalona bez pomniejszenia na mocy wyroku TK. Nie stanowi ogólnej wykładni dla wszystkich przypadków przeliczeń.
Zagadnienia prawne (1)
Czy emeryt, którego świadczenie zostało ustalone decyzją z 2019 r. bez pomniejszenia o kwoty pobranych wcześniej emerytur (na mocy wyroku TK), może domagać się ponownego przeliczenia tego świadczenia na podstawie przepisów wprowadzonych ustawą z 2020 r., w szczególności art. 194i ustawy o emeryturach i rentach z FUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mają zastosowania, ponieważ dotyczą one sytuacji, gdy podstawa obliczenia emerytury została pomniejszona o kwoty pobranych wcześniej emerytur, czego w przypadku wnioskodawczyni nie było.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe znaczenie ma prawomocna decyzja z maja 2019 r., która ustaliła emeryturę bez pomniejszenia. Przepisy nowelizacji z 2020 r. (art. 194i) odnoszą się do osób, których świadczenie było wcześniej pomniejszone na podstawie art. 25 ust. 1b. Ponieważ w przypadku E. B. takie pomniejszenie nie miało miejsca, nie może ona skorzystać z możliwości ponownego przeliczenia na podstawie tych przepisów. Brak było też nowych dowodów czy okoliczności uzasadniających zmianę prawomocnej decyzji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.e.r. FUS art. 24
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r. FUS art. 26
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r. FUS art. 194i
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis wprowadzony ustawą z 19.06.2020 r., dotyczący ustalenia podstawy obliczenia emerytury dla osób urodzonych po 31.12.1948 r., które pobierały emeryturę na podstawie art. 25 ust. 1b. Nie miał zastosowania w tej sprawie.
Pomocnicze
u.e.r. FUS art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym do 30.09.2017 r., w zakresie dotyczącym kobiet urodzonych po 31.12.1948 r., które przed 1.01.2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46, został uznany za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP wyrokiem TK z 06.03.2019 r. (sygn. akt P 20/16). W niniejszej sprawie nie miał zastosowania, gdyż emerytura wnioskodawczyni została ustalona bez pomniejszenia.
u.e.r. FUS art. 114 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy uchylenia lub zmiany decyzji w przypadku przedłożenia nowych dowodów lub ujawnienia nowych okoliczności.
u.e.r. FUS art. 194j
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.s.u.s. art. 40a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 85
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocna decyzja z maja 2019 r. ustaliła emeryturę bez pomniejszenia o kwoty pobranych wcześniej emerytur. • Przepisy art. 194i ustawy o emeryturach i rentach z FUS dotyczą tylko sytuacji, gdy podstawa emerytury była pomniejszana. • Brak nowych dowodów lub okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania w zakresie ustalenia wysokości emerytury.
Odrzucone argumenty
Emerytura powinna być przeliczona na podstawie aktualnych wskaźników i zwaloryzowanych danych z 2019 r. • Wznowienie postępowania powinno być traktowane jako nowe postępowanie od początku.
Godne uwagi sformułowania
Emerytura ustalona w ww. decyzji jest zaś świadczeniem mniej korzystnym od dotychczas pobieranej wcześniejszej emerytury. • Wykładnia i praktyka Sądu Najwyższa wskazuje, że należy w takiej sytuacji stosować przepisy obowiązujące w dacie rozpoznawania wniosku. • Decyzja z dnia 06.03.2015r. została, zaś uchylona w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, który dotyczył jedynie art. 25 ust. 1 b ustawy o emeryturach i rentach z FUS. • Podkreślić w tym miejscu trzeba, że na mocy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 maja 2019 r. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 06.03.2019r. o sygn. akt P 20/16 uchylono wcześniejszą decyzję w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury z wieku powszechnego z dnia 6.03.2015 r. i przyznano wnioskodawczyni emeryturę na podstawie art. 24 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. • W związku z powyższym brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do uwzględnienia odwołania skarżącej.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ponownego przeliczania emerytur po zmianach prawnych i wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście decyzji już ustalonych bez pomniejszenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wnioskodawczyni, gdzie emerytura została już ustalona bez pomniejszenia na mocy wyroku TK. Nie stanowi ogólnej wykładni dla wszystkich przypadków przeliczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu emerytur i ich przeliczania, co jest istotne dla wielu osób. Jednakże, jej specyfika prawna i brak przełomowych wniosków obniżają jej ogólną atrakcyjność.
“Czy można przeliczyć emeryturę, jeśli ZUS już raz zastosował korzystniejszy przepis?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.