VIII U 2202/26Odrzucenie wniosku o przeliczenie emerytury po wyroku TK 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 21.04.2026 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w O. odmówił Z. V. ponownego ustalenia wysokości emerytury, wskazując, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4.06.2024 r. (SK 140/20) nie jest przesłanką do uchylenia lub zmiany decyzji. Ubezpieczona złożyła odwołanie, podnosząc, że ustalenie wysokości emerytury powinno nastąpić z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jako przepisu niezgodnego z Konstytucją. W odpowiedzi ZUS wniósł o oddalenie odwołania, wskazując, że wyrok TK nie jest przesłanką do zmiany decyzji, a nadto skarżąca wcześniejszą emeryturę pobierała od 2006 r., a na emeryturę z tytułu wieku mogła przejść od 27 grudnia 2012 r., ale wystąpiła z wnioskiem dopiero w lipcu 2013 r. Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym wnioskodawczyni urodziła się (...), miała przyznaną wcześniejszą emeryturę od 2006 r., a emeryturę powszechną przyznano jej od 1.07.2013 r. z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Sąd podkreślił, że wyrok TK z 4.06.2024 r. (SK 140/20) orzekł niezgodność art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek o świadczenia przed 6.06.2012 r. Wnioskodawczyni wystąpiła o przeliczenie świadczenia w trybie art. 114 ustawy emerytalnej w związku z wyrokiem TK. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że wyrok TK z 4.06.2024 r. (SK 140/20) nie ma zastosowania do wnioskodawczyni. Uzasadniono, że wnioskodawczyni urodziła się w roku (...), spełniła warunki do emerytury powszechnej od 27 grudnia 2012 r., ale złożyła wniosek dopiero w lipcu 2013 r. Tym samym miała możliwość złożenia wniosku o emeryturę w wieku powszechnym do 31 grudnia 2012 r., co uchroniłoby ją od skutków mechanizmu potrąceniowego wprowadzonego w art. 25 ust. 1b ustawy. Sąd powołał się na orzecznictwo SN i TK, które wyłącza kobiety z roczników 1949-1952 z zastosowania wyroku SK 140/20, wskazując, że miały one możliwość skorzystania z uprawnień w kształcie, jaki istniał przed nowelizacją.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zastosowania wyroków Trybunału Konstytucyjnego do spraw indywidualnych, zwłaszcza w kontekście ochrony praw nabytych i zasady zaufania do państwa.
Dotyczy specyficznej grupy ubezpieczonych (urodzonych przed 1953 r.) i konkretnego przepisu (art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej) w określonym kontekście czasowym.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20), uznający art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej za niezgodny z Konstytucją, ma zastosowanie do osoby, która spełniła warunki do emerytury powszechnej przed wejściem w życie tego przepisu, ale złożyła wniosek o jej przyznanie po jego wejściu w życie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TK nie ma zastosowania do wnioskodawczyni, która spełniła warunki do emerytury powszechnej od 27 grudnia 2012 r., ale złożyła wniosek dopiero w lipcu 2013 r., po wejściu w życie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wnioskodawczyni miała możliwość złożenia wniosku o emeryturę w wieku powszechnym do 31 grudnia 2012 r., co uchroniłoby ją od skutków mechanizmu potrąceniowego wprowadzonego w art. 25 ust. 1b ustawy. Tym samym nie znalazła się ona w 'pułapce' decyzji podjętych przed wejściem w życie przepisu, w przeciwieństwie do osób urodzonych w 1953 r., do których wyrok TK miał zastosowanie.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. V. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w O. | instytucja | pozwany organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
ustawa emerytalna art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten, w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń przed 6.06.2012 r., został uznany za niezgodny z Konstytucją.
ustawa emerytalna art. 24
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa wiek emerytalny.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia odwołania jako bezzasadnego.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 114
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20) nie ma zastosowania do osób, które złożyły wniosek o emeryturę powszechną po wejściu w życie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, mimo spełnienia warunków do jej przyznania przed tą datą. • Wnioskodawczyni miała możliwość złożenia wniosku o emeryturę w wieku powszechnym do 31 grudnia 2012 r., co uchroniłoby ją od skutków mechanizmu potrąceniowego. • Osoby urodzone przed 1953 r. (w tym z rocznika 1952) nie znalazły się w 'pułapce' decyzji podjętych przed wejściem w życie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, ponieważ miały możliwość skorzystania z uprawnień w kształcie, jaki istniał przed nowelizacją.
Odrzucone argumenty
Art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej jest niezgodny z Konstytucją i powinien być pominięty przy ustalaniu wysokości emerytury. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20) powinien być podstawą do ponownego ustalenia wysokości emerytury wnioskodawczyni.
Godne uwagi sformułowania
nie stawało się (...) swoistą pułapką dla obywatela • nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań • nie można twierdzić, że przyrzeczenia złożone tym osobom przed zmianą przepisów pozostały bez pokrycia • nie znalazły się 'w pułapce' decyzji podjętych przed wejściem w życie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zastosowania wyroków Trybunału Konstytucyjnego do spraw indywidualnych, zwłaszcza w kontekście ochrony praw nabytych i zasady zaufania do państwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy ubezpieczonych (urodzonych przed 1953 r.) i konkretnego przepisu (art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej) w określonym kontekście czasowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i jego praktycznego zastosowania w indywidualnej sprawie emerytalnej, co jest istotne dla szerokiego grona osób.
“Emerytura po wyroku TK: czy zawsze można liczyć na przeliczenie świadczenia?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.