VIII U 2195/13

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-02-28
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
renta rodzinnaZUSwskaźnik podstawy wymiarubłąd organu rentowegoprawo ubezpieczeń społecznychdecyzja ZUSświadczenia emerytalne

Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, przyznając ubezpieczonej prawo do zastosowania wyższego wskaźnika przy obliczeniu renty rodzinnej, korygując błąd organu rentowego.

B. G. odwołała się od decyzji ZUS, która błędnie ustaliła wysokość jej renty rodzinnej, stosując niższy wskaźnik niż ten, który był używany do obliczenia emerytury jej zmarłego męża. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne, stwierdzając, że renta rodzinna jest pochodną świadczenia zmarłego i nie podlega ponownemu przeliczaniu w oparciu o błędnie ustaloną podstawę. ZUS został zobowiązany do zmiany decyzji i przyznania wyższego wskaźnika.

Sprawa dotyczyła odwołania B. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C., która przyznała jej rentę rodzinną, stosując wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wynoszący 117,48%. Ubezpieczona kwestionowała tę decyzję, wskazując, że emerytura jej zmarłego męża J. G. była obliczana z zastosowaniem wskaźnika 147,25% i domagała się zastosowania tego samego wskaźnika przy ustalaniu jej renty rodzinnej. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po analizie akt sprawy i przepisów prawa, ustalił, że stan faktyczny nie był sporny. Sąd uznał, że renta rodzinna jest świadczeniem pochodnym od świadczenia zmarłego i nie podlega ponownemu przeliczaniu w sytuacji, gdy organ rentowy popełnił błąd przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczenia zmarłego. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące ponownego ustalania świadczeń (art. 114 ustawy o emeryturach i rentach) nie dawały podstaw do korygowania błędu organu rentowego w okolicznościach sprawy, zwłaszcza po uchyleniu przez Trybunał Konstytucyjny przepisu art. 114 ust. 1a, który mógłby potencjalnie stanowić podstawę do takiej korekty. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając ubezpieczonej prawo do zastosowania wskaźnika 147,25% przy obliczeniu renty rodzinnej, oraz zasądził od ZUS zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, renta rodzinna jest pochodną świadczenia zmarłego i nie podlega ponownemu przeliczaniu w oparciu o błędnie ustaloną podstawę wymiaru emerytury zmarłego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że renta rodzinna stanowi 85% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu, co oznacza, że jest ona pochodną, a nie nowym świadczeniem. Brak było podstaw do ponownego obliczania emerytury męża ubezpieczonej i korygowania błędu organu rentowego, zwłaszcza po uchyleniu przez TK przepisu art. 114 ust. 1a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji

Strona wygrywająca

B. G.

Strony

NazwaTypRola
B. G.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

ustawa emerytalna art. 73 § 1 pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Renta rodzinna dla jednej osoby uprawnionej wynosi 85% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 114

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek lub z urzędu po uprawomocnieniu się decyzji, jeżeli zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem decyzji, które mają wpływ na prawo lub wysokość świadczeń. Przepis ten (w tym uchylony ust. 1a) nie dawał podstaw do korygowania błędu organu rentowego w okolicznościach sprawy.

k.p.c. art. 477¹⁴ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd zmienia zaskarżoną decyzję, jeśli uzna odwołanie za uzasadnione.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona wygrywająca sprawę może żądać zwrotu niezbędnych kosztów procesu od strony przegrywającej.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty zastępstwa procesowego.

rozp. MS art. 11 § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Renta rodzinna jest świadczeniem pochodnym od świadczenia zmarłego i powinna być obliczana na jego podstawie. Organ rentowy popełnił błąd przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury zmarłego męża, a błąd ten nie może obciążać ubezpieczonej. Brak podstaw prawnych do ponownego przeliczania emerytury zmarłego męża w celu ustalenia renty rodzinnej, zwłaszcza po uchyleniu art. 114 ust. 1a ustawy emerytalnej.

Odrzucone argumenty

Renta rodzinna jest świadczeniem nowym i organ rentowy miał prawo skorygować błąd w podstawie wymiaru emerytury zmarłego męża.

Godne uwagi sformułowania

Renta rodzinna nie jest świadczeniem nowym ale jest pochodną od świadczenia przysługującego zmarłemu. Brak było zatem podstaw do obliczania emerytury na nowo. Przyjęcie wyższego wwpw było wynikiem błędu organu rentowego. Żaden przepis nie daje podstawy do korygowania wysokości świadczenia w takiej sytuacji.

Skład orzekający

Patrycja Bogacińska-Piątek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie błędów organów rentowych przy ustalaniu świadczeń pochodnych i brak możliwości ich korygowania na niekorzyść ubezpieczonego po uchyleniu odpowiednich przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu organu rentowego przy ustalaniu emerytury, który wpłynął na wysokość renty rodzinnej, oraz stanu prawnego po uchyleniu art. 114 ust. 1a ustawy emerytalnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy organów rentowych mogą wpływać na wysokość świadczeń, a także jak ważne jest prawo do zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny.

Błąd ZUS kosztował wdowę tysiące złotych. Sąd stanął po jej stronie.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 60 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 2195/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Protokolant: Agata Kędzierawska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2014 r. w Gliwicach sprawy B. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o wysokość świadczenia na skutek odwołania B. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia 28 czerwca 2013 r. nr (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonej B. G. prawo do zastosowania wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 147,25% przy obliczeniu renty rodzinnej; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. na rzecz ubezpieczonej kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Sygn. akt VIII U 2195/13 UZASADNIENIE Decyzją z 28 czerwca 2013 roku ZUS oddział C. poinformował ubezpieczoną B. G. , że renta rodzinna przyznana decyzją z 22 maja 2013 roku i wwpw 117,48 % został ustalony prawidłowo. Wcześniej pobierana przez męża ubezpieczonej emerytura została obliczona błędnie. Błędnie zastosowano wwpw 147,25 %. Ubezpieczona B. G. w odwołaniu domagała się zmiany zaskarżonej decyzji i obliczenia renty rodzinnej z zastosowaniem wwpw 147,25 % tj. takim , który przyjęto do obliczenia emerytury męża. Ubezpieczona domagała się także zasądzenia na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: B. G. jest wdową po J. G. . Mąż ubezpieczonej był uprawniony do emerytury od 9 kwietnia 2008 roku. Decyzją z dnia 20 maja 2008 roku ZUS przeliczył emeryturę i ustalił wwpw 147,25 %. Emerytura była wypłacana w tak obliczony sposób do śmierci J. G. tj. do 26 kwietnia 2013 roku. Decyzją z dnia 22 maja 2013 roku organ rentowy przyznał ubezpieczonej prawo do renty rodzinnej. W decyzji wskazał, że renta rodzinna dla 1 osoby wynosi 85 % świadczenia osoby zmarłej tj. 85% x 2659,48 zł = 2260,56 zł. Ubezpieczona zwróciła się o przeanalizowanie sprawy ponieważ emerytura jej męża wynosiła 3062 zł, a nie jak wskazano w decyzji 2659,48 zł. W odpowiedzi ZUS wydał zaskarżoną decyzję. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego. Sąd w pełni oparł się na przeprowadzonych dowodach . Stan faktyczny w sprawie nie był sporny. Sąd zważył co następuje: odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Organ rentowy stanął na stanowisku, że renta rodzinna jest świadczeniem nowym. Do jej ustalenia ponownie obliczono wysokość emerytury męża ubezpieczonej. Według organu rentowego przy ustalaniu wysokości renty rodzinnej był on uprawniony do skorygowania błędu. Stanowisko ZUS nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz.1227 ze zm., zwanej dalej ustawą) wynosi ona dla jednej osoby uprawnionej - 85 % świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu. Zatem renta rodzinna nie jest świadczeniem nowym ale jest pochodną od świadczenia przysługującego zmarłemu. Wynosi 85% tego świadczenia. Brak było zatem podstaw do obliczania emerytury na nowo. Organ rentowy w miejsce wwpw 147,25 % przyjął 117,48%. Nie było to związane z ujawnieniem nowych okoliczności lub przedłożeniem nowych dowodów. Przyjęcie wyższego wwpw było wynikiem błędu organu rentowego. Żaden przepis nie daje podstawy do korygowania wysokości świadczenia w takiej sytuacji. Zgodnie z art. 114 ustawy po uchyleniu ust. 1a prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu jedynie wówczas jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Korygowanie błędu przez organ rentowy mogłoby być oparte na przepisie art. 114 ust. 1a ustawy. Jednak nie obowiązywał on już w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W myśl tego przepisu prawo do świadczenia lub jego wysokość ulega ponownemu ustaleniu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji okaże się, że przedłożone dowody nie dawały podstaw do ustalenia prawa do emerytury lub renty albo ich wysokości. Przepis ten został uchylony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2012 roku, sygn. akt K 5/11 i utracił moc obowiązującą z dniem 8 marca 2012 roku, albowiem został uznany za niezgodny z zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 oraz z art. 67 ust. 1 Konstytucji RP . Stanowisko takie zajął także Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 9 stycznia 2013 roku w sprawie III AUa 656/12. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. oraz § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.), zasądzając je od organu rentowego, jako strony przegrywającej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI