VIII U 2194/18

Sygn. akt VIII U 2194/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 września 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Szmajduch Protokolant: Katarzyna Stefańczyk po rozpoznaniu w dniu 19 września 2018 r. w Gliwicach sprawy J. C. ( C. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o ustalenie kapitału początkowego na skutek odwołania J. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 13 lipca 2018 r. nr (...) -2017 1. zmienia zaskarżoną decyzję o tyle, że do ustalenia wartości kapitału początkowego zalicza ubezpieczonemu okresy od 26 czerwca 1979r. do 28 czerwca 1979r. oraz od 23 lipca 1979r. do 31 lipca 1979r. jako okresy składkowe; 2. oddala odwołanie w pozostałej części. (-) SSO Mariola Szmajduch Sygn. akt VIII U 2194/18 UZASADNIENIE Decyzją z 13 lipca 2018r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2017r., poz. 1383 ze zm.) ponownie ustalił odwołującemu J. C. wartość kapitału początkowego. Odwołanie od tej decyzji złożył J. C. domagając się jej zmiany i ustalenia wartości kapitału początkowego przy przyjęciu jako składkowego okresu od 26 czerwca 1979r. do 31 lipca 1979r. W uzasadnieniu wskazał, że w tym czasie był zatrudniony w ramach stosunku pracy i fakt ten potwierdził mu pracodawca w świadectwie pracy. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie argu­mentując, jak w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zaznaczył, że nie uwzględnił ubezpieczonemu spornego okresu, bowiem w tym czasie odwołujący, po zakończeniu odbywania służby wojskowej, nie podjął jeszcze faktycznie zatrudnienia u swojego pracodawcy. Sąd Okręgowy ustalił co następuje: Decyzją z 7 grudnia 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. ustalił odwołującemu wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999r. uznając za udowodnione 20 lat, 4 miesiące i 11 dni okresów składkowych oraz 5 lat, 3 miesiące i 20 dni okresów nieskładkowych. Następnie decyzją z 16 marca 2018r. organ rentowy ponownie ustalił odwołującemu wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999r., uznając za udowodnione 20 lat, 3 miesiące i 6 dni okresów składkowych oraz 5 lat, 3 miesiące i 20 dni okresów nieskładkowych. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że ZUS na wysokość kapitału początkowego nie zaliczył okresu od 26 czerwca 1979r. do 31 lipca 1979r., bowiem do ustalenia kapitału początkowego nie uwzględnia się okresu pracy w gospodarstwie rolnym. W dniu 26 marca 2018r. ubezpieczony wystąpił do ZUS z wnioskiem o ponowne ustalenie wartości kapitału początkowego podnosząc, że w spornym okresie nie pracował w gospodarstwie rolnym, a faktycznie był w tym czasie zatrudniony w (...) . Zaskarżoną decyzją z 13 lipca 2018r., organ rentowy ponownie obliczył odwołującemu kapitał początkowy, przyjmując za udowodnione 20 lat, 3 miesiące i 6 dni okresów składkowych oraz 5 lat, 3 miesiące i 20 dni okresów nieskładkowych. W uzasadnieniu ZUS wskazał, że nie uwzględnił ubezpieczonemu okresu od 26 czerwca 1979r. do 31 lipca 1979r. bowiem nie wrócił on do pracy bezpośrednio po zakończeniu przeszkolenia (...) . Ubezpieczony domaga się ponownego ustalenie kapitału początkowego, poprzez doliczenie do okresów składkowych zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budownictwa Mieszkaniowego (...) w G. od 26 czerwca 1979r. do 31 lipca 1979r., wskazując że ze świadectwa pracy wynika, iż był u tego pracodawcy zatrudniony w okresie od 2 maja 1978r. do 31 stycznia 1989r. Natomiast w toku przeprowadzonego postępowania Sąd zwrócił się do Ministerstwa Gospodarki Archiwum Zlikwidowanych Przedsiębiorstw Państwowych o nadesłanie akt osobowych odwołującego z okresu jego zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budownictwa Mieszkaniowego (...) w G. . Na podstawie dokumentów zawartych w powyższych aktach oraz przesłuchania ubezpieczonego, Sąd ustalił, że ubezpieczony od 1 maja 1978r. podjął zatrudnienie w Przedsiębiorstwie Budownictwa Mieszkaniowego (...) w G. . Natomiast z dniem 4 lipca 1978r. podjął przeszkolenie wojskowe w ramach wojskowego szkolenia studentów. Szkolenie to miało trwać przez okres 1 roku, z tym, że pierwsze 2 miesiące odbywały się w Wyższej Szkole (...) w P. , natomiast pozostały okres w jednostce nr (...) w O. . Ze względu na niewielką odległość od domu rodzinnego w G. , odwołujący często przyjeżdżał do domu. W trakcie ostatniej takiej wizyty przed zakończeniem przeszkolenia wojskowego, odwołujący doznał skręcenia stawu skokowego i korzystał ze zwolnienia chorobowego. Gdy stawił się do jednostki wojskowej z opatrunkiem gipsowym na nodze, został z dniem 28 czerwca 1979r. zwolniony do domu po odbyciu przeszkolenia wojskowego. Okoliczność ta została potwierdzona w zaświadczeniu z 25 czerwca 1979r. i opinii służbowej, wystawionym przez Jednostkę Wojskową nr (...) . Z kolei w karcie obiegowej pracodawca odnotował, że po powrocie z wojska, odwołujący od 23 lipca 1979r. ponownie podjął zatrudnienie. Z angaży znajdujących się w jego aktach osobowych wynika równocześnie, że w związku z ukończeniem stażu pracowniczego, od 1 sierpnia 1979r. zostało mu powierzone stanowisko kierownicze. W wydanej w dniu 13 lipca 1979r., przez Wojskową Komendę Uzupełnień, książeczce wojskowej, (...) potwierdziła, że ubezpieczony odbywał przeszkolenie wojskowe do 25 czerwca 1979r. i z tym dniem został przeniesiony do rezerwy. Powyższy stan faktyczny ustalił Sąd na podstawie akt Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. dotyczących ustalenia kapitału początkowego J. C. a także jego wyjaśnień (k.11-12) i akt osobowych dołączonych do akt niniejszej sprawy. Zebrane dowody Sąd ocenił jako spójne, logiczne w pełni wiarygodne i mogące być podstawą ustaleń faktycznych. W zakresie daty końcowej przeszkolenia wojskowego Sąd uznał za bardziej wiarygodne zapisy zaświadczenia wystawionego przez jednostkę w której przeszkolenie to było odbywane, uznając że dane te są oparte na materiałach źródłowych pochodzących od przełożonych odwołującego. Nie uznał natomiast Sąd w tym zakresie zapisów książeczki wojskowej, bowiem została ona wystawiona jako wtórnik przez Wojskową Komendę Uzupełnień, która dysponowała już tylko materiałem pośrednim nie zaś źródłowym. Z kolei w zakresie daty początkowej podjęcia zatrudnienia po zakończeniu przeszkolenia wojskowego, sąd za miarodajne uznał zapisy w dokumentacji osobowej, gdzie znajduje się tzw. karta obiegowa, którą każdy pracownik ma wypełnioną na dzień podjęcia lub zakończenia zatrudnienia. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego, J. C. zasługuje jedynie na częściowe uwzględnienie. Należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 174 ust. 1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2017r., poz. 1383 ze z.): 1. Kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12. 2. Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy: - okresy składkowe, o których mowa w art. 6, - okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5, - okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-4 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2. Natomiast zgodnie z normą art. 6 ust. 1, pkt 4 powołanej wyżej ustawy okresem składkowym jest okres czynnej służby wojskowej w Wojsku Polskim lub okresy jej równorzędne albo okresy zastępczych form tej służby. Z kole jak stanowi art. 6 ust. 2, pkt 1 powołanej wyżej ustawy za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15 listopada 1991r. następujące okresy, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne : - zatrudnienia po ukończeniu 15 lat życia na obszarze Państwa Polskiego - w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, jeżeli w tych okresach pracownik pobierał wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego: chorobowy, macierzyński lub opiekuńczy albo rentę chorobową. Zaś po myśli § 22, ust 1 rozporządzenia Ministra Pracy p Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. z dnia 8 listopada 2011r.) jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: 1) legitymacja ubezpieczeniowa; 2) legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy mając na uwadze ustalony stan faktyczny i obowiązujące przepisy należy uznać odwołanie ubezpieczonego za uzasadnione, a tym samym zaliczyć mu okres od 26 czerwca 1979r. do 31 lipca 1979r. jako składkowy, czy też nie i jakie są tego przyczyny. Warunkiem zaliczenia konkretnego okresu zatrudnienia jako składkowego według art. 6, ust 1, pkt 4 jest wykazanie, że pełniło się czynną służbę wojskową w Wojsku Polskim. Natomiast według art. 6, ust 2, pkt 1 warunkiem takim jest wykazanie, że praca była faktycznie wykonywana w wymiarze odpowiadającym co najmniej połowie obowiązującego na danym stanowisku czasu pracy oraz, że za wykonaną pracę zostało wypłacone wynagrodzenie. Przy czym zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie jest konieczne wykazanie przez pracownika, że za okres ten faktycznie były opłacone składki na ubezpieczenie społeczne – vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2007r. w sprawie II UK 185/06 (OSNP 2008/9-10/143): „ Dla uznania okresu zatrudnienia wykonywanego przed wejściem w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) za okres składkowy w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 2 tej ustawy, nie jest wymagane wykazanie przez osobę ubiegającą się o emeryturę lub rentę opłacania przez pracodawcę składek na pracownicze ubezpieczenie społeczne ”. Ubezpieczony ma potwierdzenie z jednostki wojskowej, w której odbywał przeszkolenie wojskowe, że zakończyło się one z dniem 28 czerwca 1979r. Sąd miał na uwadze, że wystawiający to poświadczenia miał bezpośrednie informacje w zakresie daty końcowej tego przeszkolenia. Z kolei zapisy w książeczce wojskowej zostały dokonane już przez (...) . Następnie na potwierdzenie ponownego zatrudnienia po odbyciu przeszkolenia wojskowego z dniem 23 lipca 1979r., ubezpieczony posiada w aktach osobowych kartę obiegową pracownika przyjmowanego po odbyciu służby wojskowej, co w myśl § 22, ust 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 października 2011r. jest wystarczające do stwierdzenia okresu zatrudnienia od tej daty. Trzeba również podkreślić, iż w myśl ugruntowanego już stanowiska judykatury i doktryny „sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpoznając sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dokonują kontroli zgodności decyzji administracyjnych wydanych w tych sprawach z prawem w trybie odrębnym określonym w kodeksie postępowania cywilnego , w którym to trybie nie obowiązują ograniczenia dowodowe obowiązujące w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed organami rentowymi” (vide – wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 12 kwietnia 1996r., sygn. akt III AUr 235/96, Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w W. z 1997r., nr 1, poz. 2). Z kolei w wyroku z 25 lipca 1997r. sygn. akt II UKN 186/97 Sąd Najwyższy stwierdził, że: „W postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia, co do środków dowodowych stwierdzających wysokość zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty określone w § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1984r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.)”(OSNP z 1998r, Nr11, poz. 342). Tak więc w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych mogą być przeprowadzane wszelkie dowody zmierzające do prawidłowego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu z zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, a w szczególności zgodnych wyjaśnień ubezpieczonego i zapisów z dokumentów znajdujących się w jego aktach osobowych wynika, że odwołujący do 28 czerwca 1979r. posiadał status osoby pełniącej służbę w Wojsku Polskim. Z kolei po zakończeniu tej służby, z dniem 23 lipca 1979r. ponownie podjął zatrudnienie u pracodawcy, u którego był zatrudniony przed przyjęciem na przeszkolenie wojskowe. Tym samym był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy i wykonywał w praktyce swoje obowiązki. Za swoją pracę otrzymał określone w umowie wynagrodzenie. Sąd miał też na uwadze, że ubezpieczony domagał się zaliczenia jako okresu składkowego, również okresu przypadającego po zwolnieniu go z odbywania przeszkolenia wojskowego, tj. od 29 czerwca 1979r., a przed faktycznym ponownym podjęciem pracy, tj. do 22 lipca 1979r. Okres taki nie został wymieniony w art. 6 ustawy emerytalnej, ani też art. 7 tej ustawy, tym samym, w ocenie Sądu nie stanowi on okresu składkowego, ani też nieskładkowego w rozumieniu powołanych przepisów. Nie można również pominąć, iż przewidziany w art. 108 ust. 1 ustawy z 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm. - w brzmieniu pierwotnym) trzydziestodniowy okres, w którym pracownik miał zgłosić powrót do pracy u pracodawcy zatrudniającego go przed służbą wojskową, nie jest ani okresem służby wojskowej, ani okresem pracy i nie podlega zaliczeniu do okresu zatrudnienia – tak Sąd Najwyższy w wyroku z 10 lutego 2012r. w sprawie II UK 125/11. Reasumując: w ocenie Sądu okresy od 26 czerwca 1979r. do 28 czerwca 1979r. oraz od 23 lipca 1979r. do lipca 1979r. należy zaliczyć jako składkowe co zostało potwierdzone w toku przeprowadzonego postępowania. Równocześnie do takich okresów nie można zaliczyć przerwy w wykonywaniu pracy pomiędzy zakończeniem przeszkolenia wojskowego, a faktycznym podjęciem pracy. Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji. Natomiast orzeczenie zawarte w punkcie drugim zostało oparte na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. (-) SSO Mariola Szmajduch