VIII U 2192/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie M. P. od decyzji ZUS odmawiającej wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym mężu z powodu złożenia wniosku po upływie ustawowego terminu 12 miesięcy.
M. P. odwołała się od decyzji ZUS, która odmówiła jej wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym mężu za maj 2010 r. Powodem odmowy było złożenie wniosku po upływie 12 miesięcy od śmierci męża, co zgodnie z ustawą powoduje wygaśnięcie roszczenia. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że termin 12 miesięcy jest terminem zawitym prawa materialnego, który nie podlega przedłużeniu ani przywróceniu, a organ rentowy nie miał obowiązku informowania o przysługujących uprawnieniach.
Sprawa dotyczyła odwołania M. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L., która odmówiła jej wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym mężu, W. P., za maj 2010 r. Głównym powodem odmowy było złożenie wniosku przez M. P. po upływie ustawowego terminu 12 miesięcy od dnia śmierci męża. M. P. argumentowała, że decyzja jest krzywdząca i niesprawiedliwa, ponieważ nie została pouczona o możliwości dochodzenia świadczenia, a o przysługujących uprawnieniach dowiedziała się przypadkowo. Sąd Okręgowy w Lublinie, rozpoznając sprawę, oddalił odwołanie. Sąd powołał się na art. 101 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zgodnie z którym prawo do świadczenia ustaje ze śmiercią osoby uprawnionej, oraz na art. 136 ust. 3 tej ustawy, który stanowi, że do wypłaty niezrealizowanych świadczeń konieczne jest złożenie wniosku przez uprawnionego przed upływem 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, pod rygorem utraty uprawnień. Sąd podkreślił, że termin 12 miesięcy jest terminem zawitym prawa materialnego, który nie może być przedłużony ani przywrócony, a po jego upływie uprawnienie wygasa. Sąd odrzucił również zarzut braku pouczenia przez organ rentowy, wskazując, że taki obowiązek nie istnieje. W związku z tym, mimo że wnioskodawczyni należała do kręgu osób uprawnionych, jej roszczenie wygasło z powodu złożenia wniosku po ponad 4 latach od śmierci męża.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek złożony po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby uprawnionej skutkuje wygaśnięciem prawa do niezrealizowanego świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 136 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który stanowi, że termin 12 miesięcy na złożenie wniosku o wypłatę niezrealizowanego świadczenia jest terminem zawitym prawa materialnego, który nie podlega przedłużeniu ani przywróceniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 136 § ust. 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Do wypłaty niezrealizowanych świadczeń konieczne jest złożenie wniosku przez uprawnionego przed upływem 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia emerytalno-rentowe przysługiwały, pod rygorem utraty uprawnień. Termin ten jest terminem zawitym prawa materialnego.
Pomocnicze
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 101 § pkt. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do świadczenia ustaje ze śmiercią osoby uprawnionej.
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 136 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W razie śmierci emeryta lub rencisty wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zmarł emeryt lub rencista.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Złożenie wniosku o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci uprawnionego skutkuje wygaśnięciem roszczenia. Termin 12 miesięcy na złożenie wniosku o wypłatę niezrealizowanego świadczenia jest terminem zawitym prawa materialnego. Organ rentowy nie ma obowiązku pouczania o przysługujących uprawnieniach.
Odrzucone argumenty
Decyzja ZUS jest krzywdząca i niesprawiedliwa. Wnioskodawczyni nie została pouczona o możliwości dochodzenia niezrealizowanego świadczenia. O przysługujących uprawnieniach dowiedziała się przypadkowo kilka lat po śmierci męża.
Godne uwagi sformułowania
termin 12 miesięcy wskazany w powołanym przepisie, jako termin zawity prawa materialnego nie może być przedłużony ani przywrócony, a po jego upływie uprawnienie wygasa wbrew podnoszonym w odwołaniu zarzutom organ rentowy nie miał obowiązku pouczania lub informowania wnioskodawczyni o przysługujących jej roszczeniach
Skład orzekający
Lucyna Krawczyk-Nazar
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu zawitego do składania wniosków o niezrealizowane świadczenia rentowe oraz brak obowiązku informacyjnego organu rentowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezrealizowanych świadczeń po śmierci rencisty i złożenia wniosku po terminie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw ubezpieczeń społecznych, jakim jest terminowość składania wniosków, co jest istotne dla wielu osób. Jednakże, brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia obniża jej ogólną atrakcyjność.
“Niezrealizowane świadczenie po zmarłym mężu: czy ZUS musi informować o terminach?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII U 2192/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 maja 2015 roku. Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący – Sędzia S.O. Lucyna Krawczyk-Nazar Protokolant – sekretarz sądowy Ewelina Parol po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2015 roku w Lublinie sprawy M. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o wypłatę niezrealizowanego świadczenia na skutek odwołania M. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 28 października 2014 roku znak I- (...) oddala odwołanie. Sygn. akt VIII 2192/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 28 października 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił M. P. wypłaty niezrealizowanego świadczenia za maj 2010 r. po zmarłym W. P. podnosząc, że roszczenie wygasło po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały. W odwołaniu wnioskodawczyni domagała się wypłaty świadczenia przysługującego mężowi za maj 2010 r. podnosząc, że decyzja jest krzywdząca i niesprawiedliwa, bowiem nie została pouczona przez pracowników organu rentowego o możliwości dochodzenia niezrealizowanego świadczenia, mąż zmarł na skutek choroby nowotworowej, a o przysługujących uprawnieniach dowiedziała się przypadkowo kilka lat po śmierci męża (k. 2 a.s.). Organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania wskazując, że wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia wnioskodawczyni złożyła po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci męża, co powoduje, że świadczenie wygasło (k. 3 a.s.). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Jest poza sporem, że zmarły w dniu (...) r. W. P. był uprawniony i pobierał od 1 lipca 2009 r. rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Termin płatności świadczenia został ustalony na 20 dzień każdego miesiąca (k. 57 akt ZUS). W dniu 20 października 2014 r. M. P. złożyła wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia przysługującego mężowi za maj 2010 r. (k. 89 – 90 akt ZUS). Zgodnie z art. 101 pkt. 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. 2013 r., poz. 1440 zł ze zm.) prawo do świadczenia ustaje ze śmiercią osoby uprawnionej. W takiej sytuacji organ rentowy obowiązany jest do wstrzymania wypłaty świadczenia. W myśl art. 136a ust. 2 cyt. ustawy w razie śmierci emeryta lub rencisty wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zmarł emeryt lub rencista. Oznacza to, że nawet „gdy termin wypłaty świadczenia przypada po dniu śmierci (…) wypłatę wstrzymuje się od następnego miesiąca”. Uprawnienia przysługujące osobom bliskim z tytułu świadczeń należnych zmarłemu emerytowi lub renciście reguluje przepis ar. 136 cyt. ustawy. Prawo do niezrealizowanego świadczenia przysługuje w pierwszej kolejności małżonkowi i dzieciom z którymi zmarły prowadził gospodarstwo domowe. Do wypłaty niezrealizowanych świadczeń konieczne jest złożenie wniosku przez uprawnionego przed upływem 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia emerytalno-rentowe przysługiwały pod rygorem utraty uprawnień (art. 136 ust. 3 cyt. ustawy). Termin 12 miesięcy wskazany w powołanym przepisie, jako termin zawity prawa materialnego nie może być przedłużony ani przywrócony, a po jego upływie uprawnienie wygasa. Wobec wygaśnięcia uprawnienia do uzyskania wypłaty niezrealizowanego świadczenia do oceny upływu 12 miesięcznego terminu nie mają zastosowania zasady współżycia społecznego (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 14 września 2005 r., III AUa 865/04, Lex nr 164653). Należy zaznaczyć, że art. 136 ust. 3 cyt. ustawy został przez Trybunał Konstytucyjny uznany za zgodny z art. 32 ust. 1 i nie został uznany za niezgodny z art. 47 Konstytucji RP (wyrok TK z 12 listopada 2001 r., P 2/01, OTK 2001 nr 8 poz. 249). Uwzględniając powyższe rozważania trzeba stwierdzić, że wprawdzie wnioskodawczyni należy do kręgu osób uprawnionych, wymienionych w art. 136 ust. 1 cyt. ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jednakże jej roszczenie do dochodzenia niezrealizowanego świadczenia za maj 2010 r. wygasło, bowiem wniosek o jego wypłatę wnioskodawczyni złożyła po upływie ponad 4 lat od dnia śmierci męża. Podkreślenia wymaga, że wbrew podnoszonym w odwołaniu zarzutom organ rentowy nie miał obowiązku pouczania lub informowania wnioskodawczyni o przysługujących jej roszczeniach. Mając powyższe na uwadze i na mocy powołanych przepisów Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku – art. 477 14 § 1 k.p.c. LKN/sj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI