VIII U 2145/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 22 czerwca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił D. P. prawa do renty socjalnej, ponieważ stwierdzona całkowita niezdolność do pracy nie pozostawała w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18. roku życia lub w trakcie nauki przed ukończeniem 25. roku życia. D. P. złożył odwołanie, wskazując, że pierwsze objawy choroby (schizofrenia paranoidalna) ujawniły się w 2006 r. i nasiliły w styczniu 2007 r. Sąd Okręgowy, po analizie dokumentacji medycznej i opinii biegłych (psychologa i psychiatry), ustalił, że wnioskodawca jest całkowicie niezdolny do pracy do 30 kwietnia 2017 r. z powodu schizofrenii paranoidalnej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że początki choroby, w tym problemy z nauką i nadużywanie substancji psychoaktywnych, miały miejsce w okresie nauki w szkole policealnej, tj. przed ukończeniem 25. roku życia. Sąd uznał, że całkowita niezdolność do pracy powstała w związku z naruszeniem sprawności organizmu, które miało miejsce w tym okresie, co spełnia przesłanki do przyznania renty socjalnej. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał D. P. prawo do okresowej renty socjalnej od 1 marca 2015 r. do 30 kwietnia 2017 r., zasądzając również koszty zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że dla przyznania renty socjalnej kluczowe jest powstanie przyczyny naruszenia sprawności organizmu w ustawowych terminach (np. przed 25. rokiem życia), nawet jeśli pełne nasilenie objawów i całkowita niezdolność do pracy nastąpiły później.
Dotyczy specyficznej sytuacji powstania schorzenia psychicznego (schizofrenia) w okresie młodości, z uwzględnieniem wpływu nadużywania substancji psychoaktywnych na przebieg choroby i jej początek.
Zagadnienia prawne (1)
Czy całkowita niezdolność do pracy, będąca podstawą do przyznania renty socjalnej, musi powstać przed ukończeniem 18. roku życia lub w trakcie nauki przed ukończeniem 25. roku życia, jeśli sama choroba (naruszenie sprawności organizmu) ujawniła się w tym okresie, ale jej pełne nasilenie powodujące całkowitą niezdolność do pracy nastąpiło później?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dla przyznania renty socjalnej kluczowe jest, aby przyczyna naruszenia sprawności organizmu powodująca całkowitą niezdolność do pracy powstała nie później niż w okresach wskazanych w art. 4 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej (przed ukończeniem 18 lat, w trakcie nauki przed ukończeniem 25 lat, lub w trakcie studiów doktoranckich).
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, które rozróżnia moment powstania całkowitej niezdolności do pracy od momentu powstania przyczyny tego naruszenia. W analizowanej sprawie, mimo że pełne nasilenie objawów schizofrenii i całkowita niezdolność do pracy mogły nastąpić później, sąd ustalił, że początki choroby i jej przyczyny (problemy z nauką, nadużywanie substancji) miały miejsce w okresie nauki szkolnej, co spełniało wymóg powstania naruszenia sprawności organizmu przed ukończeniem 25. roku życia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.r.s. art. 4 § 1
Ustawa o rencie socjalnej
Renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18 roku życia, w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej - przed ukończeniem 25 roku życia, lub w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.
Pomocnicze
u.r.s. art. 5
Ustawa o rencie socjalnej
Ustalenia całkowitej niezdolności do pracy dokonuje lekarz orzecznik ZUS na zasadach i w trybie określonych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS.
u.e.r.f.u.s. art. 12
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definicja osoby niezdolnej do pracy (całkowicie lub częściowo) z powodu naruszenia sprawności organizmu.
u.e.r.f.u.s. art. 15
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W sprawach nieuregulowanych w ustawie o rencie socjalnej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienie sądu pierwszej instancji o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada zwrotu kosztów procesu stronie wygrywającej.
k.p.c. art. 98 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zaliczenie wynagrodzenia pełnomocnika do niezbędnych kosztów procesu.
Dz.U. 2013 r., poz. 490 art. 2 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika radcy prawnego.
Dz.U. 2013 r., poz. 490 art. 11 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika radcy prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Początki schizofrenii paranoidalnej u wnioskodawcy wystąpiły w okresie nauki w szkole policealnej (przed ukończeniem 25. roku życia), co stanowi naruszenie sprawności organizmu powstałe w ustawowym terminie. • Całkowita niezdolność do pracy, choć mogła w pełni ujawnić się później, jest konsekwencją schorzenia, które miało swój początek w okresie spełniającym kryteria ustawy o rencie socjalnej.
Odrzucone argumenty
Całkowita niezdolność do pracy nie powstała przed ukończeniem 18. roku życia ani w trakcie nauki przed ukończeniem 25. roku życia (argumentacja ZUS oparta na późniejszym nasileniu objawów).
Godne uwagi sformułowania
całkowita niezdolność do pracy nie pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole wyższej – przed ukończeniem 25 roku życia • pojęcia "całkowita niezdolność do pracy" i "naruszenie sprawności organizmu" w rozumieniu art. 4 ustawy o rencie socjalnej nie są tożsame i stany te mogą powstać w różnych momentach. • dla nabycia prawa do renty socjalnej istotne jest, aby przyczyna naruszenia sprawności organizmu powodująca całkowitą niezdolność do pracy powstała nie później niż w okresach wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1-3 ustawy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że dla przyznania renty socjalnej kluczowe jest powstanie przyczyny naruszenia sprawności organizmu w ustawowych terminach (np. przed 25. rokiem życia), nawet jeśli pełne nasilenie objawów i całkowita niezdolność do pracy nastąpiły później."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powstania schorzenia psychicznego (schizofrenia) w okresie młodości, z uwzględnieniem wpływu nadużywania substancji psychoaktywnych na przebieg choroby i jej początek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie momentu powstania przyczyny niezdolności do pracy, a nie tylko jej skutków, w kontekście prawa do świadczeń socjalnych. Podkreśla złożoność diagnoz psychiatrycznych i ich wpływ na życie.
“Czy choroba psychiczna z młodości, która w pełni ujawniła się później, daje prawo do renty socjalnej? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.