VIII U 2046/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie Z.N. od decyzji ZUS ustalającej zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, uznając, że należności nie uległy przedawnieniu.
Z.N. odwołał się od decyzji ZUS nakładającej na niego obowiązek zapłaty 7 612,11 zł z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami i kosztami. Głównym zarzutem było przedawnienie należności oraz wadliwe doręczenie decyzji. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że działania ZUS (wystawienie upomnień i tytułów wykonawczych) przerwały bieg terminu przedawnienia, a sam ubezpieczony był świadomy zadłużenia.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. decyzją z dnia 18 lipca 2024 r. stwierdził, że Z. N. jest dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na łączną kwotę 7 612,11 zł wraz z odsetkami i kosztami. Z. N. złożył odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów o przedawnieniu (wszczęcie postępowania po 10 latach), wieloletnią bezczynność organu oraz wadliwe doręczenie decyzji. Wniósł o zmianę decyzji i uznanie przedawnienia lub uchylenie decyzji. Sąd Okręgowy ustalił, że ZUS podjął czynności zmierzające do wyegzekwowania należności, takie jak wystawienie upomnień (kwiecień 2016 r.) i tytułów wykonawczych (czerwiec 2016 r.), które zostały skutecznie doręczone ubezpieczonemu. Te czynności, zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zawieszają bieg terminu przedawnienia. Sąd uznał, że zarzut przedawnienia jest niezasadny, a sam ubezpieczony był świadomy zadłużenia, co potwierdza złożenie wniosku o umorzenie należności w listopadzie 2023 r. oraz późniejsze postępowanie sądowoadministracyjne. Wobec braku podstaw do uwzględnienia odwołania, Sąd Okręgowy oddalił je.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, należności te nie uległy przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wystawienie przez ZUS upomnień i tytułów wykonawczych, a następnie doręczenie ich ubezpieczonemu, stanowiło czynności zmierzające do wyegzekwowania należności, które na mocy art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zawiesiły bieg terminu przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. N. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (15)
Główne
u.s.u.s. art. 83 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa do wydawania przez ZUS decyzji w indywidualnych sprawach dotyczących m.in. ustalania wymiaru składek i ich poboru.
u.s.u.s. art. 32
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepisy dotyczące składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych stosuje się odpowiednio do przepisów dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne.
u.s.u.s. art. 46 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek płatnika składek obliczania, potrącania, rozliczania i opłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy.
u.s.u.s. art. 23 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Od nieopłaconych w terminie składek należne są odsetki za zwłokę na zasadach i w wysokości określonych w Ordynacji podatkowej.
u.p.z. art. 104 § 1
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy przez osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, w tym prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.
u.p.z. art. 107 § 1
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Składki na Fundusz Pracy opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne.
u.s.u.s. art. 24 § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Należności z tytułu nieopłaconych składek przedawniają się po upływie 5 lat (po zmianach od 2012 r.).
u.s.u.s. art. 24 § 5b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek ulega zawieszeniu od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Pomocnicze
Ustawa o Funduszu Solidarnościowym art. 4
Do obowiązkowych składek na Fundusz Solidarnościowy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące obowiązkowych składek na Fundusz Pracy.
Ustawa o Funduszu Solidarnościowym art. 5 § 1
Poboru składek na Fundusz dokonuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
k.p.a. art. 43
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie w trybie zastępczym.
k.p.c. art. 177 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zawieszenie postępowania.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o oddaleniu odwołania.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność art. 1 § 15
Zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji o umorzeniu lub odmowie umorzenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wystawienie upomnień i tytułów wykonawczych przez ZUS przerwało bieg terminu przedawnienia. Doręczenie czynności egzekucyjnych ubezpieczonemu było skuteczne i zawiesiło bieg przedawnienia. Ubezpieczony był świadomy zadłużenia, co potwierdza złożenie wniosku o umorzenie.
Odrzucone argumenty
Należności z tytułu składek uległy przedawnieniu z uwagi na upływ 10 lat od ich powstania. Decyzja ZUS została doręczona na niewłaściwy adres, co czyni ją wadliwą.
Godne uwagi sformułowania
Czynnością zmierzającą do ściągnięcia należności jest niewątpliwie wystawienie tytułu wykonawczego przez właściwy organ, ale za czynności zmierzające do ściągnięcia należności mogą być uznane również inne czynności, tj. orzeczenia, pisma kierowane do strony itp., z których treści czy uzasadnienia wynika bezpośrednio, że zmierzają one do ściągnięcia należności. Upomnienie zatem należy uznać za obligatoryjny element postępowania egzekucyjnego, bez którego egzekucja skutecznie nie może być wszczęta i prowadzona. Jest więc ono pierwszą i bezwzględnie konieczną czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności składkowych w kontekście czynności podejmowanych przez ZUS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i sposobu ich stosowania w praktyce egzekucyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia składek ZUS, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje, jak działania ZUS mogą wpływać na bieg terminu przedawnienia.
“Czy ZUS może dochodzić przedawnionych składek? Kluczowa interpretacja przepisów o zawieszeniu biegu terminu.”
Dane finansowe
WPS: 7612,11 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt VIII U 2046/24 UZASADNIENIE punktu pierwszego sentencji wyroku Decyzją z dnia 18 lipca 2024 r. , Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. , na podstawie art. 83 ust. 1 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdził, że Z. N. jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na łączna kwotę wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji 7 612,11 zł, w tym: 1)
z tytułu: składek na ubezpieczenia społeczne w ramach zakresów numerów deklaracji 01 - 39 za okres od 2012-08 do 2014-04 w kwocie: 3 223,32 zł, odsetek za zwłokę: 3 454,00 zł, kosztów upomnienia: 11,60 zł, kosztów egzekucyjnych: 181,24 zł, 2)
z tytułu: składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w ramach zakresów numerów deklaracji 01 - 39 za okres od 2012-08 do 2015-09 w kwocie: 351,15 zł, odsetek za zwłokę: 340,00 zł, kosztów upomnienia: 23,20 zł, kosztów egzekucyjnych: 27,60 zł. Jednocześnie ZUS wskazał, że na podstawie art. 23 ust. 1 w/w ustawy odsetki będą naliczane nadal do dnia zapłaty, włącznie z tym dniem, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa . W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podniósł, że płatnik składek Z. N. nie dopełnił obowiązku określonego w art. 46 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , z związku z tym Oddział, działając na podstawie art. 83 ust. 1 w/w ustawy określił wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. (decyzja - k. 11-12 pliku I akt ZUS) Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożył Z. N. , zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1)
naruszenie art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i wszczęcie postępowania po upływie 10-ciu lat od rzekomego zadłużenia w opłatach składek, 2)
wieloletnią bezczynność organu, brak informacji na temat rzekomego zadłużenia w opłatach składek, 3)
doręczenie zaskarżonej decyzji na adres, który nie jest adresem zameldowania, ani adresem wskazanym do korespondencji. W konsekwencji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i uznanie, że wymagalność składek uległa przedawnieniu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi rentowemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wyjaśnił, że w dniu 23 lipca 2024 r. w Urzędzie Pocztowym niewłaściwym dla jego miejsca zameldowania odebrał zaskarżoną decyzję. Organ przesłał zaskarżoną decyzję na adres, którego skarżący nie wskazywał jako adres do korespondencji, ani nigdy nie był w tym miejscu zameldowany. Ponadto odwołujący podkreślił, że nie pamięta, aby w spornym okresie miał zaległości w opłacaniu składek. Faktem jest, że chorował i przebywał na zwolnieniu lekarskim, ale z uwagi na upływ czasu nie jest w stanie sobie przypomnieć szczegółów. Według niego nie ma jednak takiej możliwości, aby składki nie były opłacane przez tak długi czas. W tamtych latach korzystał z biura rachunkowego, które obliczało i zobowiązane było wypełniać i wysyłać deklaracje do ZUS. (odwołanie - k. 3) W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wywodząc, jak w zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w kwocie 1800,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. (odpowiedź na odwołanie - k. 4-5) Postanowieniem z dnia 6 listopada 2024 r. tut. Sąd na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. zawiesił postępowanie w sprawie, do czasu zakończenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania przez ZUS I Oddział w Ł. decyzji ostatecznej, po uchyleniu decyzji ZUS I Oddział w Ł. z dnia 22 marca 2022 r. i decyzji z dnia 7 lutego 2024 r., mocą wyroku WSA w Łodzi z dnia 9 października 2024 r. w sprawie (...) SA /Łd/362/24. (postanowienie z dnia 6 listopada 2024 r. - k. 17) W piśmie procesowym z dnia 28 lutego 2025 r. organ rentowy wyjaśnił, że prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 10 października 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 362/24, uchylono decyzję organu rentowego z dnia 22 marca 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 7 lutego 2024 r. Zakład zawiesił postępowanie w przedmiocie umorzenia ubezpieczonemu należności z tytułu składek, ponieważ do wydania rozstrzygnięcia niezbędne jest ustalenie wysokości zadłużenia (umorzyć można tylko należności istniejące). Dlatego też rozpatrzenie wniosku skarżącego o umorzenie zadłużenia z tytułu składek będzie możliwym dopiero po zakończeniu postępowania odwoławczego dotyczącego odwołania Z. N. od decyzji z dnia 18 lipca 2024 r. W związku z powyższym wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania. (pismo procesowe organu rentowego z dnia 28 lutego 2025 r. - k. 28) Postanowieniem z dnia 11 marca 2025 r. tut. Sąd podjął zawieszone postępowanie w sprawie. (postanowienie z dnia 11 marca 2025 r. - k. 29) Na rozprawie w dniu 29 września 2025 r., bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, wnioskodawca, prawidłowo powiadomiony o terminie, nie stawił się (zgodnie z zaświadczeniem lekarskim nr 09/07.2025 skarżący miał przewidywalną zdolność do stawienia się w Sądzie od dnia 1 września 2025 r. - k. 76). Natomiast pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. (e-protokół rozprawy z dnia 29 września 2025 r. 00:00:58 i dalej - koperta k. 86) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Pismem z dnia 4 kwietnia 2024 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. zawiadomił Z. N. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na koncie płatnika składek Z. N. . (zawiadomienie z dnia 4 kwietnia 2024 r. - k. 1 pliku I akt ZUS) Pismem z dnia 9 maja 2024 r. organ rentowy zawiadomił ubezpieczonego o zakończeniu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na koncie płatnika składek Z. N. . (zawiadomienie z dnia 9 maja 2024 r. - k. 7 pliku I akt ZUS) W dniu 18 lipca 2024 r. organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję. (decyzja - k. 11-12 pliku I akt ZUS) W/w decyzja została wysłana przez organ rentowy na adres: (...)-(...) Ł. , ul. (...) , tj. na adres wskazany w systemie (...) jako miejsce zamieszkania płatnika składek i została doręczona w trybie art. 43 k.p.a. , tj. dorosłemu domownikowi. Wcześniej zawiadomienie o wszczęciu postępowania i zawiadomienie o zakończeniu postępowania zostało wysłane na w/w adres i odebrane osobiście przez płatnika składek. (decyzja - k. 11-12 pliku I akt ZUS , zawiadomienie z dnia 4 kwietnia 2024 r. - k. 1 pliku I akt ZUS, zawiadomienie z dnia 9 maja 2024 r. - k. 7 pliku I akt ZUS, zwrotne potwierdzenia odbioru - k. 5-6, k. 9-10, k. 15-16 pliku I akt ZUS) Odwołujący w okresie objętym zaskarżoną decyzją prowadził działalność gospodarczą. (bezsporne) W zakresie spornych zaległości organ rentowy: w dniu 5 kwietnia 2016 r. wystawił upomnienia na należności za miesiące sierpień, listopad – grudzień 2012 r., styczeń – luty 2013 r., marzec – kwiecień 2014 r. i lipiec – wrzesień 2015 r. (doręczenie zastępcze nastąpiło w dniu 27 kwietnia 2016 r.); w dniu 7 czerwca 2016 r. wystawił tytuły wykonawcze w celu skierowania należności do przymusowego dochodzenia w trybie egzekucji administracyjnej, na podstawie których dokonano zajęcia rachunku bankowego w (...) S.A. , tytuły wykonawcze zostały wysłane przez Zakład na adres zamieszkania płatnika składek tj. (...)-(...) Ł. , ul. (...) (doręczenie zastępcze nastąpiło w dniu 30 czerwca 2016 r.), a następnie zostały wysłane na adres do korespondencji: (...)-(...) Ł. , ul. (...) i zostały doręczone płatnikowi składek w dniu 21 września 2016 r. (odbiór osobisty). (upomnienia - k. 24-25 verte pliku II akt ZUS, koperta - k. bez numeru pliku II akt ZUS, tytułu wykonawcze - k. 27-39 pliku II akt ZUS, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności - k. 40 - 43- verte pliku II akt ZUS, koperta k. - k. bez numeru, zwrotne potwierdzenie odbioru - k. bez numeru pliku II akt ZUS) Płatnik składek w listopadzie 2023 r. złożył w organie rentowym wniosek o umorzenie należności z tytułu składek. Zakład decyzją z dnia 7 lutego 2024 r. odmówił Z. N. umorzenia należności z tytułu składek, a decyzją z dnia 22 marca 2024 r. utrzymano w mocy decyzję z dnia 7 lutego 2024 r. Z. N. wniósł skargę od decyzji z dnia 22 marca 2024 r. Wyrokiem z dnia 10 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. uchylił decyzję z dnia 22 marca 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 7 lutego 2024 r. (sygn. akt III SA/Łd 362/24). (bezsporne) Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, w tym załączonych aktach ZUS. Zgromadzone dokumenty nie budzą wątpliwości, co do ich wiarygodności i w ocenie Sądu mogą stanowić podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Zauważenia w tym miejscu wymaga, że odwołujący nie kwestionował wysokości zadłużenia wyliczonego przez organ rentowy, a jedynie fakt jego istnienia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie nie jest zasadne i podlega oddaleniu. Odnosząc się, na wstępie, do zarzutu ubezpieczonego, dotyczącego doręczenia decyzji z dnia 18 lipca 2024 r. , na nieprawidłowy adres, zauważenia wymaga, że decyzja została wysłana na adres: (...)-(...) Ł. , ul. (...) , tj. na adres wskazany w systemie (...) jako miejsce zamieszkania płatnika składek i została doręczona w trybie art. 43 k.p.a. tj. dorosłemu domownikowi. Wcześniej zawiadomienie o wszczęciu postępowania i zawiadomienie o zakończeniu postępowania zostało wysłane na w/w adres i odebrane osobiście przez płatnika składek. Co jednak najistotniejsze, zaskarżona decyzja została doręczona odwołującemu, który następnie wniósł od niej odwołanie. W konsekwencji uznać należało, że powyższe nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Przechodząc do meritum przypomnienia wymaga, że zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz obliczania i opłacania składek reguluje ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 350 z późn. zm., dalej: ustawa systemowa). Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 4 ww. ustawy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Obowiązek ubezpieczenia powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. W świetle art. 36 ust. 1 wyżej powołanej ustawy systemowej, każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych. Obowiązek zgłoszenia osoby prowadzącej działalność gospodarczą spoczywa na tej osobie (ust. 3). Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy systemowej płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1621 zm.) płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż: - do 10 dnia następnego miesiąca – dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; - do 5 dnia następnego miesiąca – dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; - do 15 dnia następnego miesiąca – dla pozostałych płatników. Zaś w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1621; Dz.U. z 2021 r. poz. 2105 zm.): - do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; - do 15 dnia następnego miesiąca - dla płatników składek posiadających osobowość prawną; - do 20 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników składek. Zgodnie z dyspozycją art. 104 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy obowiązującej w dacie wydania spornej decyzji (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 475, dalej: u.p.z.) obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej najniższe wynagrodzenie, opłacają inne niż wymienione w pkt 1 i 2 osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym lub zaopatrzeniu emerytalnemu, a składki na Fundusz Pracy opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 3 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy obowiązkowe składki na Fundusz Pracy opłacają inne niż wymienione w pkt 1 i 2 osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym lub zaopatrzeniu emerytalnemu. Odnosi się to do m.in. do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą (zob. wyrok SA w Katowicach z 4 października 2012 r., III AUa 22/12, LEX nr 1236501) . Stosownie do treści art. 107 ust. 1 u.p.z . składki na Fundusz Pracy opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne. Ust. 4 zd. 1 tego przepisu stanowi, że od składek na Fundusz Pracy nieopłaconych w terminie ZUS pobiera odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa . Poboru składek na Fundusz Pracy dokonuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych na wyodrębniony rachunek bankowy prowadzony dla składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w okresach miesięcznych, łącznie ze składkami na ubezpieczenie społeczne i zaopatrzenie emerytalne, oraz przekazuje zebrane tytułem składek kwoty na Fundusz Pracy, po potrąceniu bieżących składek na ubezpieczenie społeczne, od zasiłków i zasiłków szkoleniowych. Natomiast , zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 23 października 2018 r. ustawy o Funduszu Solidarnościowym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1848) do obowiązkowych składek na Fundusz stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące obowiązkowych składek na Fundusz Pracy. W myśl art. 5 ust. 1 i 2 ustawy poboru składek na Fundusz dokonuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Składki na Fundusz płatnik składek oblicza łącznie ze składkami na Fundusz Pracy w wysokości sumy stóp procentowych tych składek i wykazuje w deklaracji rozliczeniowej w łącznej kwocie. W myśl, zaś, art. 32 ustawy systemowej do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Natomiast w przypadku niewywiązania się przez płatnika składek ze swojego obowiązku, organ rentowy ma prawo do samodzielnego wydania stosownej decyzji ustalającej wysokość zaległych składek i wezwać do ich opłacenia a następnie do ściągnięcia ich w drodze egzekucji. Podstawę prawną stanowi tu z art. 83 ust. 1 ustawy systemowej, zgodnie z którym ZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; 1a) ustalania płatnika składek; 2) przebiegu ubezpieczeń; 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; 3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek; 4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych; 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Zgodnie, zaś, z art. 23 ust 1 ustawy systemowej, od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Wobec podniesionego przez wnioskodawcę zarzutu przedawnienie należności z tytułu składek, których dotyczy zaskarżona decyzja, Sąd zważył, że kwestia przedawnienia została uregulowane w art. 24 ustawy systemowej. Obecne brzmienie art. 24 ust. 4 zostało nadane przez ustawę z 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. nr 138, poz. 808) zmieniającą ustawy systemowej z dniem 20 lipca 2011 r., a następnie przez ustawę z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011 r., nr 232, poz. 1378, dalej: u.r.n.o.) z dniem 1 stycznia 2012 r. W poprzednio obowiązującym stanie prawnym okres przedawnienia wynosił 10 lat. Od 1 stycznia 2012 roku należności z tytułu nieopłaconych przez płatników składek przedawniają się po upływie 5 lat. W myśl przepisów przejściowych (tj. art. 27 ust. 1-2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców ) do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Zgodnie z art. 24 ust. 5 ustawy systemowej, nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Termin przedawnienia należności w przypadkach określonych w art. 24 ust. 5a-6 ustawy systemowej ulega przerwaniu lub zawieszeniu. Przerwanie biegu przedawnienia ma ten skutek, że po ustaniu okoliczności powodującej przerwanie biegu przedawnienia, termin przedawnienia biegnie od nowa. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia sprawia zaś, że w terminie przedawnienia nie uwzględnia się co prawda okresu, w którym bieg przedawnienia był zawieszony, ale uwzględnia się okres przedawnienia, który poprzedzał okres zawieszenia. (tak: wyrok SA w Rzeszowie z 17 lipca 2014 r., III AUa 175/14, LEX nr 1496038) . Zmiana stanu prawnego wprowadzona od 1 stycznia 2003 r. przez dodanie art. 24 ust. 5b ustawy systemowej dotyczyła zawieszenia terminu przedawnienia. Przepis ten przewidywał zawieszenie biegu terminu przedawnienia, od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz sądowego, z wyłączeniem wcześniejszych faz postępowania. Na skutek kolejnej nowelizacji przepisów od 1 lipca 2004 r. ustawodawca rozszerzył zakres zawieszenia biegu terminu przedawnienia na okres od podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Należy zauważyć, że stosownie do treści art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy systemowej termin wymagalności składek to odpowiednio każdy następny dzień po terminie płatności. Od tych dat rozpoczął bieg 5-letni termin przedawnienia, który na gruncie art. 24 ust. 4 ustawy systemowej upływałby odpowiednio w z upływem 5 lat w poszczególnych miesiącach. Stosownie do obowiązującego art. 24 ust. 5b ustawy systemowej, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia może być dłuższe niż okres przedawnienia należności z tytułu składek, określony w art. 24 ust. 4 ustawy systemowej. Artykuł 24 ust. 5b tej ustawy, nie daje w swojej warstwie językowej wystarczających wskazówek do stwierdzenia kiedy najwcześniej może dojść do podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, ani czyja to może być czynność. Z treści tego przepisu można byłoby na pierwszy rzut oka wnosić, że czynność ta nie musi być czynnością organu egzekucyjnego, egzekutora lub poborcy skarbowego, a nawet nie musi być to czynność dokonana po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Mogłaby to więc być czynność wierzyciela dokonana nawet przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Z takim stanowiskiem nie można jednak zgodzić się. Zdarzenie, które powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek musi mieć miejsce w toku postępowania egzekucyjnego, albo nieuchronnie prowadzić do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, skoro zawieszenie biegu terminu przedawnienia nie może zakończyć się inaczej niż na skutek zakończenia postępowania egzekucyjnego (tak: wyrok WSA w Lublinie z 12 maja 2020 r., I SA/Lu 44/20, LEX nr 3125734) . Za czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek uznaje się takie czynności, z których treści lub uzasadnienia wynika bezpośrednio, że zmierzają one do ściągnięcia należności (tak: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 marca 2021 r., (...) SA /Go 798/20, LEX nr 3162582) . Stosownie do art. 1 ust. 15 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. poz. 1551) bieg terminu przedawnienia należności, o których mowa w ust. 1, 6, 10 i 12, ulega zawieszeniu na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 13 (decyzji o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności) Mając na względzie powyższe należy zauważyć, że wnioskodawca jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie objętym zaskarżoną decyzją był zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Z poczynionych w n/n sprawie ustaleń wynika, że skarżący nie dopełnił w/w obowiązku w spornym okresie, w związku z czym powstało zadłużenie składkowe na koncie płatnika w wysokości określonej zaskarżoną decyzją, obejmujące również odsetki za zwłokę oraz koszty upomnienia i koszty egzekucyjne. Sąd Okręgowy ustalił przy tym, że kwoty zadłużenia za sporny okres zostały prawidłowo przez ZUS określone, co znalazło potwierdzenie w wydruku stanu należności. Ponadto ubezpieczony nie kwestionował wysokości zadłużenia, a jedynie sam fakt jego istnienia. Pokreślić należy, że przedawnienie należności składkowych należy oceniać według stanu prawnego, który obowiązywał w dniu upływu terminu przedawnienia, uwzględniając zdarzenia powodujące nierozpoczęcie, zawieszenie lub przerwanie biegu tego terminu, a także podjęte działania mające wpływ na wydłużenie terminu wymagalności należności. Na gruncie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ustawodawca przyjął, że do zawieszenia biegu terminu przedawnienia wystarczające jest podjęcie czynności zmierzającej do wyegzekwowania zaległości. Czynnością zmierzającą do ściągnięcia należności jest niewątpliwie wystawienie tytułu wykonawczego przez właściwy organ, ale za czynności zmierzające do ściągnięcia należności mogą być uznane również inne czynności, tj. orzeczenia, pisma kierowane do strony itp., z których treści czy uzasadnienia wynika bezpośrednio, że zmierzają one do ściągnięcia należności. Taką czynnością jest doręczenie upomnienia z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w rozumieniu art. 15 § 1 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 5.04.2024 r., I (...) 561/20, LEX nr 371878) . Upomnienie zatem należy uznać za obligatoryjny element postępowania egzekucyjnego, bez którego egzekucja skutecznie nie może być wszczęta i prowadzona. Jest więc ono pierwszą i bezwzględnie konieczną czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek. Bowiem bez doręczenia upomnienia wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie byłoby możliwe. Czynność ta mieści się zatem w dyspozycji art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Doręczenie takiego upomnienia zawiesza bieg terminu przedawnienia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z 5.04.2024 r., I (...) 561/20, LEX nr 3718785) . Z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, iż w dniu 5 kwietnia 2016 r. organ rentowy wystawił ubezpieczonemu upomnienia na należności za miesiące sierpień, listopad – grudzień 2012 r., styczeń – luty 2013 r., marzec – kwiecień 2014 r. i lipiec – wrzesień 2015 r. (doręczenie zastępcze nastąpiło w dniu 27 kwietnia 2016 r.). Następnie w dniu 7 czerwca 2016 r. Zakład wystawił tytuły wykonawcze w celu skierowania należności do przymusowego dochodzenia w trybie egzekucji administracyjnej, na podstawie których dokonano zajęcia rachunku bankowego w (...) S.A. , tytuły wykonawcze zostały wysłane przez Zakład na adres zamieszkania płatnika składek, tj. (...)-(...) Ł. , ul. (...) (doręczenie zastępcze nastąpiło w dniu 30 czerwca 2016 r.), a potem zostały wysłane na adres do korespondencji: (...)-(...) Ł. , ul. (...) i zostały doręczone płatnikowi składek w dniu 21 września 2016 r. (odbiór osobisty). W konsekwencji z tymi czynnościami należy wiązać zawieszenie biegu terminu przedawnienia w przedmiotowej sprawie. Zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, z którego wynika, że zobowiązanemu skutecznie doręczono w trybie awizacji upomnienia i tytuły wykonawcze jest już wystarczające do wykazania, że doszło do zawieszenia biegu przedawnienia zgodnie z przepisem art. 24 ust. 5b ustawy systemowej. Zgodnie bowiem z art. 123 ustawy systemowej w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy KPA , chyba że ustawa stanowi inaczej. Przede wszystkim nie można jednak pomijać, że w dniu 21 września 2016 r. tytuły wykonawcze zostały odebrane osobiście przez skarżącego. Ponadto, niewątpliwie ze skutecznym zajęciem rachunku bankowego, skutkującym przerwą biegu terminu przedawnienia zobowiązania mamy do czynienia w przypadku zajęcia rachunku bankowego dłużnika. Na tym rachunku nie musi być środków pieniężnych, ale w banku tym, dłużnik musi posiadać rachunek bankowy (zob. wyrok NSA z dnia 29 maja 2020 r., I (...) , Legalis nr 2486606) . Jednocześnie zauważenia wymaga, że w listopadzie 2023 r. odwołujący złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek. Decyzją z dnia 7 lutego 2024 r. Zakład odmówił Z. N. umorzenia należności z tytułu składek, a decyzją z dnia 22 marca 2024 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia 7 lutego 2024 r. Z. N. wniósł skargę od decyzji z dnia 22 marca 2024 r., a postępowanie sądowoadministracyjne toczyło się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł. pod sygn. akt III SA/Łd 362/24. Okoliczność ta niewątpliwie potwierdza fakt, że skarżący był świadomy istniejącego zadłużenia. Nie ulega wątpliwości, że stosownie do treści art. 6 k.c. , ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Twierdzenia co do określonych okoliczności faktycznych muszą być udowodnione. Wskazać należy, iż nie jest rzeczą sądu zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ( art. 232 k.p.c. ). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach ( art. 3 k.p.c. ), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ( art. 227 k.p.c. ) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne ( art. 6 k.c. ). Stanowisko takie zawarł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie o sygn. akt I CKU 45/96 ( opubl. OSNC z 1997 r., z.6-7, poz. 76) . Podobnie, w wyroku z dnia 7 października 1998 r. w sprawie o sygn. akt II UKN 244/98 (OSNAPiUS 1999, Nr 20, poz. 662) , Sąd Najwyższy stwierdził nawet, że od dnia 1 lipca 1996 r. nastąpiło zniesienie zasady odpowiedzialności sądu za wynik postępowania dowodowego, także w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Wnioskodawca braku zadłużenia nie wykazał, natomiast zarzut przedawnienia okazał się niezasadny. Wobec powyższego Sąd uznał, że brak podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy uznał, że zaskarżona decyzja ZUS odpowiada prawu, wobec czego odwołanie należało oddalić, o czym na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. orzeczono, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI