VIII U 2011/17

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2018-02-20
SAOSubezpieczenia społecznerenty rolniczeŚredniaokręgowy
renta rolniczaKRUSnienależne świadczeniezwrotśmierć świadczeniobiorcyupoważnienie do kontaubezpieczenie społeczne

Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił odwołanie od decyzji KRUS, zwalniając ubezpieczonego ze zwrotu części nienależnie pobranej renty rolniczej z uwagi na okres, za który świadczenie było należne zmarłemu.

E. C. odwołał się od decyzji Prezesa KRUS nakazującej zwrot nienależnie pobranej renty rolniczej po śmierci jego brata, T. C. Odwołujący argumentował trudną sytuacją materialną i potrzebą spłaty długów zmarłego. Sąd Okręgowy częściowo zmienił decyzję, zwalniając E. C. ze zwrotu kwoty renty przypadającej za okres od 1 do 11 sierpnia 2017 r., uznając ją za należną zmarłemu. W pozostałej części, dotyczącej okresu od 12 do 31 sierpnia 2017 r., odwołanie oddalono, uznając świadczenie za nienależnie pobrane.

Decyzją z dnia 9 października 2017 roku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zobowiązał E. C. do zwrotu kwoty 854 zł tytułem nienależnie pobranej renty rolniczej, która należała się zmarłemu T. C. za okres od (...) roku. E. C. wniósł odwołanie, domagając się zmiany decyzji, wskazując na trudną sytuację materialną i konieczność spłaty długów brata. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając sprawę, ustalił, że T. C. był uprawniony do renty rolniczej i zmarł w dniu (...). KRUS przesłał należną rentę na konto świadczeniobiorcy, a świadczenie zostało pobrane przez E. C., który był upoważniony do podejmowania środków z konta brata. Sąd uznał, że renta rolnicza przysługująca T. C. za okres od 1 do 11 sierpnia 2017 r. była świadczeniem należnym, a E. C. był uprawniony do pobrania tych środków. Natomiast renta za okres od 12 do 31 sierpnia 2017 r. została uznana za świadczenie nienależnie pobrane przez E. C., ponieważ wypłacono ją po śmierci świadczeniobiorcy. W związku z tym, Sąd częściowo zmienił zaskarżoną decyzję, zwalniając E. C. ze zwrotu kwoty 303,03 zł (renta za okres 1-11 sierpnia), a w pozostałej części oddalił odwołanie. Rozstrzygnięcie oparto na przepisach ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz Kodeksu postępowania cywilnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenie wypłacone po śmierci świadczeniobiorcy stanowi świadczenie nienależnie pobrane tylko w części przypadającej po dacie śmierci, za którą świadczeniobiorca już nie żył. Część świadczenia przypadająca do dnia śmierci jest świadczeniem należnym.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy emerytalnej, zgodnie z którymi prawo do renty ustaje ze śmiercią osoby uprawnionej. Świadczenie wypłacone po śmierci, mimo że zrealizowane przez osobę upoważnioną, jest nienależne od daty ustania prawa do świadczenia. Jednakże, jeśli świadczeniobiorca był upoważniony do konta, mógł pobrać środki przypadające do dnia śmierci.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

częściowa zmiana i oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

E. C. (w części)

Strony

NazwaTypRola
E. C.osoba_fizycznaodwołujący
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy
T. C.osoba_fizycznaświadczeniobiorca (zmarły)

Przepisy (6)

Główne

ustawa emerytalna art. 138 § 1 i 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 102 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do renty lub emerytury ustaje wraz ze śmiercią osoby uprawnionej.

ustawa emerytalna art. 101

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 477(14) § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do częściowej zmiany zaskarżonej decyzji.

k.p.c. art. 477(14) § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia odwołania.

u.u.s.r. art. 52 § 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Argumenty

Skuteczne argumenty

Część renty przypadająca za okres od 1 do 11 sierpnia była świadczeniem należnym zmarłemu, a E. C. był upoważniony do jej pobrania. Trudna sytuacja materialna odwołującego (choć nie była decydująca dla rozstrzygnięcia o zwrocie).

Odrzucone argumenty

Całkowite zwolnienie z obowiązku zwrotu nienależnie pobranej renty. Argument o konieczności spłaty długów brata jako podstawa do zatrzymania świadczenia.

Godne uwagi sformułowania

Istota problemu sprowadza się do oceny tej zasadności decyzji KRUS-u o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za cały miesiąc sierpień 2017 roku. Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się między innymi świadczenie wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji tego organu. Prawo do renty lub emerytury ustaje wraz ze śmiercią osoby uprawnionej. Część emerytu... renty przysługująca za okres od 1 do 11 sierpnia 2017 roku była świadczeniem należnym i w pełni przysługującym zmarłemu a E. C. był uprawniony do pobrania z konta bankowego należności za ten przedział czasu. Żądanie zwrotu wypłaconej sumy za cały miesiąc sierpień było zdaniem Sądu nieupoważnione, stąd też żądanie odwołującego, aby zwolnić go z obowiązku zwrotu kwoty podlega uwzględnieniu w zakresie, w jakim z tego świadczenia mógł skorzystać T. C.

Skład orzekający

Teresa Kalinka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń po śmierci świadczeniobiorcy, zwłaszcza w kontekście upoważnienia do konta bankowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci świadczeniobiorcy i pobrania świadczenia przez osobę upoważnioną do jego konta. Konieczność analizy daty śmierci i okresu, za który świadczenie było należne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu nienależnie pobranych świadczeń po śmierci, co jest częstym problemem praktycznym. Interpretacja sądu jest klarowna i oparta na przepisach.

Czy pobranie renty po śmierci brata to przestępstwo? Sąd wyjaśnia, kiedy zwrot jest obowiązkowy.

Dane finansowe

WPS: 854 PLN

zwolnienie_ze_zwrotu_renty: 303,03 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 2011/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lutego 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Teresa Kalinka Protokolant: Mirosława Wandachowicz po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2018 r. w Gliwicach sprawy E. C. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o zwrot nienależnie pobranego świadczenia na skutek odwołania E. C. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 9 października 2017 r. nr (...) 1. zmienia częściowo zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zwalnia E. C. ze zwrotu pobranej renty rolniczej należnej T. C. za okres od (...) w wysokości 303,03 zł (trzysta trzy złote trzy grosze), 2. w pozostałej części odwołanie oddala. (-) SSO Teresa Kalinka Transkrypcja uzasadnienia wygłoszonego w dniu 20.02.2018 r. w sprawie VIII U 2011/17 w zakresie znaczników czasowych 00:01:09 – 00:08:53. x_ (...) _VIII_U_2011_17_51_ (...) _ (...) _ (...) _ (...) _X.mp4 * * * * * * początek tekstu [ Przewodniczący 00:00:02.525] UZASADNIENIE Decyzją z dnia 9 października 2017 roku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zobowiązał E. C. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od (...) roku tytułem renty rolniczej, która należała się T. C. . Zobowiązał do zwrotu kwoty 854 złote. E. C. w odwołaniu domagał się zmiany zaskarżonej decyzji, podnosząc, że pobrał należną bratu rentę rolniczą, aby spłacić jego długi a sam znajduje się w trudniej sytuacji materialnej, ponieważ pobiera rentę inwalidzką i nie stać go na to, aby pokryć długi brata. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania w całości przytaczając treść artykułu 136 ustęp 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz powołując artykuł 52 ustęp 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz artykułu sto... artykuł 138 ustęp 1 i ustęp 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Sąd ustalił następujący stan faktyczny. T. C. był uprawniony do renty rolniczej. Zmarł (...) W dniu (...) KRUS przesłał należną rentę na konto świadczeniobiorcy. Świadczenie to zostało pobrane pod koniec sierpnia przez jego brata E. C. , który był upoważniony do podejmowania świad... podejmowania świadczeń należnych jemu, a które wpływały jego bratu, które wpływały na konto w banku. Przelewu dokonano w dniu (...) Stan faktyczny jest bezsporny i wynika z akt organu rentowego oraz z przesłuchania E. C. . Powyższym dowodom Sąd dał wiarę. Sąd zważył, co następuje. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że odwołujący E. C. był osobą umocowaną przez świadczeniobiorcę do podejmowania kwot z rachunku bankowego, jakim dysponował świadczeniobiorca. E. C. pobrał świadczenie należne T. C. za miesiąc sierpień 2017 roku pod koniec śmierci... pod koniec sierpnia, już po śmierci świadczeniobiorcy. Śmierć nastąpiła w dniu (...) Istota problemu sprowadza się do oceny tej zasadności decyzji KRUS-u o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za cały miesiąc sierpień 2017 roku. Zgodnie z artykułem 138 ustęp 1 i ustęp 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych osoba, która pobrała nienależne świadczenie obowiązana jest do jego zwrotu a za nienależnie pobrane świadczenia uważa się między innymi świadczenie wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji tego organu. W niniejszym przypadku rozważenia wymagają 2 kwestie. A mianowicie, od kiedy renta rolnicza przysługująca T. C. była świadczeniem nienależnym, bo wypłaconym mimo zaistnienia okoliczności powodującej ustanie prawa oraz czy pan E. C. powinien zwrócić pobraną kwotę, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości. Stosownie do artykułu 102 punkt 2 ustawy emerytalnej, prawo do renty lub emerytury ustaje wraz ze śmiercią osoby uprawnionej. I analiza artykułu 138 i artykułu 101 ustawy emerytalnej prowadzi, zatem do wniosku, że przysługująca renta T. C. za miesiąc sierpień 2017 roku, której termin płatności określono na dzień 20 każdego miesiąca, stała się świadczeniem nienależnym, ponieważ zostało zrealizowane to świadczenie pomimo śmierci świadczeniobiorcy. Natomiast, zdaniem Sądu część emerytu... renty przysługująca za okres od 1 do 11 sierpnia 2017 roku była świadczeniem należnym i w pełni przysługującym zmarłemu a E. C. był uprawniony do pobrania z konta bankowego należności za ten przedział czasu. Żądanie zwrotu wypłaconej sumy za cały miesiąc sierpień było zdaniem Sądu nieupoważnione, stąd też żądanie odwołującego, aby zwolnić go z obowiązku zwrotu kwoty podlega uwzględnieniu w zakresie, w jakim z tego świadczenia mógł skorzystać T. C. , to jest za okres od 1 do 11 sierpnia. Odmiennie się rzecz ma z oceną decyzji organu rentowego w pozostałej części, bo bezsprzecznie ta renta rolnicza należna za okres od 12 sierpnia była już świadczeniem nienależnym w rozumieniu artykułu 138 ustawy emerytalnej a wypłacona została do rąk osoby niewymienionej w decyzji. Stąd też, zdaniem Sądu świadczenie należne T. C. za okres od 12 sierpnia do 31 sierpnia był świadczeniem nienależnym i nienależnie pobranym przez E. C. , w związku z tym, w tej części pan E. C. świadczenie winien zwrócić. I w tym zakresie odwołanie oddalono. Do wypłaty świadczenia doszło z przyczyn, innej osobie, doszło z przyczyn niezależnych od organu rentowego, ponieważ dokonując przelewu organ rentowy nie wiedział, że świadczeniobiorca już nie żyje. Wyrok w części zmieniający i wydany na podstawie artykułu 477(14) paragraf 2 Kodeksu postępowania cywilnego a w części oddalającej odwołanie na podstawie artykułu 477(14) paragraf 1 Kodeksu postępowania cywilnego . Pragnę jeszcze zwrócić uwagę, że sprawa o podobnym stanie faktycznym była rozpoznawana przez Sąd Apelacyjny w Katowicach, który w sprawie III AUa 1408/04 zajął podobne stanowisko. [ (...) :07:44.843] Przepisywanie.pl SERWER - Automatyzacja Przepisywania Nagrań Zatwierdzono transkrypcję dnia 6 marca 2018r. (-) SSO Teresa Kalinka

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI