VIII U 1963/22

Sąd OkręgowyT.
SAOSubezpieczenia społecznerenty i emeryturyŚredniaokręgowy
ZUSrenta rodzinnaświadczenie po zmarłymopiekaemeryturaprawo ubezpieczeń społecznychdecyzja ZUSodwołanie od decyzji

Sąd Okręgowy przyznał wnuczce prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej babci, uznając, że mimo pobierania przez babcię własnej emerytury, pozostawała ona na utrzymaniu wnuczki, która poniosła koszty jej opieki.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił A. W. wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłej babci J. B., argumentując, że babcia nie pozostawała na utrzymaniu wnuczki, gdyż pobierała własną emeryturę. Wnuczka wniosła odwołanie, podnosząc, że jako jedyna opiekowała się babcią i poniosła koszty jej utrzymania oraz pobytu w domu opieki. Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie, uznając, że wnuczka spełniła przesłanki do otrzymania świadczenia.

Decyzją z dnia 31 sierpnia 2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił A. W. wypłaty świadczenia niezrealizowanego po zmarłej w dniu 24 czerwca 2022 r. babci J. B., wskazując, że wnioskodawczyni nie mieści się w kręgu osób uprawnionych do tego świadczenia, gdyż zmarła babcia pobierała własną emeryturę i nie pozostawała na utrzymaniu wnuczki. A. W. wniosła odwołanie, argumentując, że jako jedyna opiekowała się babcią po śmierci jej córki (matki wnioskodawczyni), poniosła koszty związane z utrzymaniem babci w czerwcu 2022 r., w tym pobyt w domu opieki. Sąd Okręgowy ustalił, że zmarła J. B. była pod jedyną opieką wnuczki A. W., a koszty jej utrzymania i pobytu w domu opieki zostały pokryte ze środków wnioskodawczyni. Sąd uznał, że wbrew twierdzeniom ZUS, można przyjąć, że osoba pobierająca własne świadczenie może pozostawać na utrzymaniu innego członka rodziny, zwłaszcza gdy ten ponosi znaczące koszty związane z jej opieką. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, przyznając A. W. prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej babci za miesiąc czerwiec 2022 roku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nawet osoba pobierająca własne świadczenie może pozostawać na utrzymaniu innego członka rodziny, jeśli ten ponosi koszty jej utrzymania i opieki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ścisła interpretacja ZUS, według której posiadanie własnego świadczenia wyklucza pozostawanie na utrzymaniu, prowadziłaby do martwego przepisu i nie odpowiada intencjom ustawodawcy. W sytuacji, gdy wnuczka poniosła znaczące koszty utrzymania i opieki nad babcią, należy uznać, że babcia pozostawała na jej utrzymaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji

Strona wygrywająca

A. W.

Strony

NazwaTypRola
A. W.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.instytucjaorgan rentowy
J. B.osoba_fizycznazmarła

Przepisy (3)

Główne

ustawa emerytalno-rentowa art. 136 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

W przypadku śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie, świadczenie należne do dnia śmierci wypłaca się m.in. innym członkom rodziny, na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.

Pomocnicze

ustawa emerytalno-rentowa art. 67 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

§ 2 - Sąd pierwszej instancji zmienia lub uchyla decyzję, jeśli uzna odwołanie za zasadne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawczyni jako jedyna opiekowała się zmarłą babcią. Wnioskodawczyni poniosła koszty utrzymania babci i jej pobytu w domu opieki. Ścisła interpretacja ZUS prowadziłaby do martwego przepisu.

Odrzucone argumenty

Zmarła babcia pobierała własne świadczenie emerytalne, co wykluczało pozostawanie na utrzymaniu wnuczki.

Godne uwagi sformułowania

nie można przyjmować, że w każdej sytuacji gdy zmarły świadczeniobiorca posiada własne świadczenie emerytalne czy rentowe nie może pozostawać na utrzymaniu innego członka rodziny. W takiej sytuacji jak to interpretuje ZUS nigdy nie można by uzyskać prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym świadczeniobiorcy. Niewątpliwie nie taka była intencja ustawodawcy aby przepis pozostawał martwy w tym zakresie.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do niezrealizowanych świadczeń po zmarłym, zwłaszcza w sytuacji, gdy zmarły pobierał własne świadczenie, ale wymagał opieki i ponoszenia kosztów przez członka rodziny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów ustawy emerytalno-rentowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy mogą odchodzić od literalnej wykładni przepisów, aby osiągnąć sprawiedliwy rezultat, uwzględniając faktyczne zaangażowanie i koszty poniesione przez członka rodziny w opiece nad bliskim.

Czy własna emerytura babci pozbawiła wnuczkę prawa do jej pieniędzy? Sąd Okręgowy odpowiada!

Dane finansowe

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 1963/22 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 31 sierpnia 2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił A. W. wypłaty świadczenia niezrealizowanego po zmarłej w dniu 24 czerwca 202r. babci J. B. . W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy emerytalno-rentowej wnioskodawczyni nie mieści się w kręgu osób uprawnionych do wypłaty renty rodzinnej oraz nie mieści się w kręgu osób uprawnionych do wypłaty niezrealizowanego świadczenia w rozumieniu art. 136 ustawy emerytalnej, gdyż zmarła babcia nie pozostawała na utrzymaniu wnioskodawczyni gdyż pobierała własne świadczenie. W dniu 20 września 2022 roku A. W. wniosła odwołanie od tej decyzji, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej prawa do niezrealizowanego świadczenia, podnosząc że jako jedyna osoba opiekowała się babcią po śmierci jej matki czyli córki babci i wobec konieczności umieszczenia babci w domu seniora pokryła z własnych środków pobyt w czerwcu 2022r. czyli w okresie za który wnosi o wypłatę niezrealizowanego świadczenia. (odwołanie – k. 3) W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu decyzji. (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k. 10) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Zmarła w dniu 24 czerwca 2022 r. J. B. uprawniona była do emerytury w kwocie 1392zł brutto. (bezsporne, a ponadto decyzje w aktach ZUS) J. B. była pod jedyną opieką wnuczki A. W. . Zarówno mąż jak i dzieci J. B. zmarli wcześniej. W. była upoważniona do załatwiania wszelkich sprawa urzędowych łącznie z ZUS-em. W tym okresie którego dotyczy sporne świadczenie zmarła przebywała w szpitalu a następnie została umieszczona w (...) .” w Ł. a więc świadczenie emerytalne mnie zostało odebrane a było awizowane i pozostawione w plecówce pocztowej. W związku z powyższym zarówno koszty utrzymania mieszkania zmarłej wraz z opłatami eksploatacyjnymi oraz koszt pobytu w (...) za połowę miesiąca czerwca w kwocie 2000 zł zostały pokryte w całości ze środków wnioskodawczyni. (zeznania A. W. – e-protokół rozprawy z dnia 23 lutego 2023 roku, 00:00:55-00:03:20; umowa z domem opieki k.4-6, akt notarialny k. 7-8) Ustalenia stanu faktycznego, Sąd Okręgowy dokonał w oparciu o akta emerytalno-rentowe odwołującej, jak również dokumenty znajdujące się w aktach niniejszej sprawy. Powołane wyżej dokumenty nie były przez strony kwestionowane w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem okoliczności wynikające z treści tych dokumentów należało uznać za bezsporne i mające wysoki walor dowodowy. Za wiarygodne Sąd Okręgowy uznał również zeznania w charakterze strony odwołującej A. W. . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie A. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 31 sierpnia 2022 r. jest zasadne i jako takie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu pomiędzy stronami było to, czy A. W. ma prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej babci W. S. za miesiąc czerwiec 2022 roku. Z treści art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS wynika, że w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie określone ustawą, świadczenie należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi osoba ta prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku – małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej, lub na którym utrzymaniu pozostawała ta osoba. Ustęp 2 tego artykułu stanowi, że osoby wymienione w ust. 1 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia, nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła. Natomiast ust. 3 stanowi, iż roszczenia o wypłatę świadczeń, o których mowa w ust. 1, wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania. Z treści ustaleń Sądu Okręgowego jednoznacznie wynika, że wnioskodawczyni jako jedyny członek rodziny opiekowała się swoją babcią i bez jej pomocy finansowej zmarła nie mogłaby utrzymać się. Wbrew twierdzeniom ZUS-u nie można przyjmować, że w każdej sytuacji gdy zmarły świadczeniobiorca posiada własne świadczenie emerytalne czy rentowe nie może pozostawać na utrzymaniu innego członka rodziny. W takiej sytuacji jak to interpretuje ZUS nigdy nie można by uzyskać prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym świadczeniobiorcy. Niewątpliwie nie taka była intencja ustawodawcy aby przepis pozostawał martwy w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie należy uznać, że odwołująca na pewno w co najmniej w miesiącu czerwcu 2022roku w zasadzie całkowicie pokryła koszty utrzymania zmarłej babci opłaciła wszelkie opłaty i pokryła w całości pobyt babci w domu opieki a więc spełnia przesłanki do nabycia prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia za miesiąc czerwiec 2022r. Kwota Ewentualnego niezrealizowanego świadczenia biorąc pod uwagę wysokość świadczenia zmarłej nie pokryje nawet w połowie poniesionych przez nią wydatków związanych z utrzymaniem zmarłej w tym miesiącu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu (...) Oddział w T. z dnia 31 sierpnia 2022 roku w ten sposób, że przyznał odwołującej A. W. prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej w dniu 24 czerwca 2022 roku babci J. B. .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI