VIII U 1912/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kwalifikacji prawnej umów zawieranych przez Filharmonię (...) im. A. R. w Ł. z artystami-wokalistami (A. R., M. S., R. P.), które zostały nazwane umowami o dzieło. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi decyzjami z dnia 29 czerwca 2020 r. stwierdził, że artyści podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako zleceniobiorcy u płatnika składek Filharmonii w określonych okresach, ustalając podstawy wymiaru składek. Filharmonia wniosła odwołania od tych decyzji, argumentując, że zawarte umowy miały charakter umów o dzieło, a nie umów zlecenia, co wyłączałoby obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Sąd Okręgowy w Łodzi, połączając sprawy do wspólnego rozpoznania, ustalił stan faktyczny, w tym treść zawartych umów i sposób ich wykonywania. Sąd analizował kluczowe różnice między umową o dzieło (umowa rezultatu) a umową zlecenia (umowa starannego działania). W ocenie Sądu, mimo nazwy umów, ich treść i sposób wykonywania wskazywały na świadczenie usług, a nie na wykonanie konkretnego dzieła. Sąd podkreślił, że w umowach nie określono precyzyjnie zindywidualizowanego przedmiotu umowy ani cech rezultatu, a wykonanie utworów przez artystów, choć wymagało talentu i interpretacji, było częścią większego przedsięwzięcia (koncertu) pod kierownictwem dyrygenta, a nie samodzielnym dziełem. W związku z tym Sąd uznał, że umowy te stanowiły umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, co skutkowało obowiązkiem odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Odwołania Filharmonii zostały oddalone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwalifikacja prawna umów zawieranych z artystami, rozróżnienie między umową o dzieło a umową zlecenia w kontekście składek ZUS.
Orzeczenie dotyczy specyfiki umów z artystami wykonawcami w instytucjach kultury; wymaga analizy konkretnych zapisów umownych i sposobu ich realizacji.
Zagadnienia prawne (1)
Czy umowy nazwane umowami o dzieło, zawarte przez Filharmonię z artystami-wokalistami, powinny być kwalifikowane jako umowy o dzieło, czy jako umowy o świadczenie usług (zlecenia), w kontekście obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowy te należy kwalifikować jako umowy o świadczenie usług (zlecenia), a nie umowy o dzieło.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe dla rozróżnienia umowy o dzieło od umowy zlecenia jest charakter świadczenia. Umowa o dzieło wymaga osiągnięcia konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu, podczas gdy umowa zlecenia polega na starannym wykonaniu określonych czynności. W analizowanym przypadku, mimo nazwy umów, ich treść i sposób wykonywania wskazywały na świadczenie usług (wykonanie partii wokalnych podczas koncertów pod kierownictwem dyrygenta), a nie na stworzenie samodzielnego dzieła o indywidualnych cechach, które można by poddać weryfikacji na obecność wad. Brak precyzyjnego określenia rezultatu w umowie oraz fakt, że sukces koncertu zależał od wielu czynników i osób, przemawiały za kwalifikacją jako umowa zlecenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Filharmonia (...) im. A. R. w Ł. | instytucja | płatnik składek / wnioskodawca |
| A. R. | osoba_fizyczna | zleceniobiorca / zainteresowana |
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | zleceniobiorca / zainteresowana |
| R. P. | osoba_fizyczna | zleceniobiorca / zainteresowana |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy / pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Definicja umowy o dzieło jako zobowiązania do wykonania oznaczonego dzieła.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o zleceniu do umów o świadczenie usług.
ustawa systemowa art. 6 ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług.
ustawa systemowa art. 12 ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług.
ustawa systemowa art. 13 pkt 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego, rentowego i wypadkowego dla zleceniobiorców.
ustawa systemowa art. 18 ust. 1 i 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu umowy zlecenia.
ustawa systemowa art. 20 ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie wypadkowe.
k.p.c. art. 477 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów procesu.
Pomocnicze
k.c. art. 353^1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów z ograniczeniem do natury stosunku prawnego, jego społeczno-gospodarczego przeznaczenia i ustawy.
u.p.a.p.p. art. 85 ust. 2
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Definicja artystycznych wykonań.
u.p.a.p.p. art. 41 i nast.
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Przeniesienie praw autorskich.
u.p.a.p.p. art. 81
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Przeniesienie praw autorskich.
u.ś.o.z.f.ś.p. art. 81 ust. 1, 5 i 6
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.
k.p.a. art. 7-10
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu uwzględnienia wyjaśnień zgłoszonych do protokołu kontroli.
k.p.c. art. 235 2 § 1 pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Pominięcie wniosku dowodowego zmierzającego do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowy nazwane umowami o dzieło, w rzeczywistości stanowiły umowy o świadczenie usług (zlecenia) ze względu na brak precyzyjnie określonego rezultatu i charakter wykonywanych czynności. • Wykonanie przez artystów partii wokalnych podczas koncertów, pod kierownictwem dyrygenta, nie stanowiło samodzielnego dzieła w rozumieniu art. 627 k.c. • Brak możliwości weryfikacji rezultatu umowy na istnienie wad fizycznych dzieła.
Odrzucone argumenty
Umowy zawarte z artystami-wokalistami miały charakter umów o dzieło, ponieważ dotyczyły wykonania konkretnego dzieła artystycznego. • Rezultat umowy (wykonanie koncertu) był z góry określony i obiektywnie osiągalny. • Indywidualna interpretacja utworów przez artystów stanowiła cechę dzieła.
Godne uwagi sformułowania
Decydująca jest treść, a nie nazwa umowy. • Umowa o dzieło to 'umowa rezultatu', a umowa zlecenia to 'umowa o staranne wykonanie usługi'. • Dzieło stanowi zawsze zjawisko przyszłe, jest czymś, co w chwili zawarcia umowy nie istnieje, lecz ma dopiero powstać w jakiejś określonej przyszłości. • Nie wszystkie czynności wykonywane przez artystów zawodowo – z uwagi na charakter i sposób wykonania – równoznaczne są z tworzeniem dzieł.
Skład orzekający
J.L.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna umów zawieranych z artystami, rozróżnienie między umową o dzieło a umową zlecenia w kontekście składek ZUS."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki umów z artystami wykonawcami w instytucjach kultury; wymaga analizy konkretnych zapisów umownych i sposobu ich realizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia umów o dzieło i zlecenie, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki płatników składek, zwłaszcza w sektorze kultury i sztuki, gdzie artyści często występują na podstawie umów cywilnoprawnych.
“Czy koncert filharmonii to dzieło czy zlecenie? Sąd rozstrzyga o składkach ZUS dla artystów.”
Sektor
kultura
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.