VIII U 1903/14

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-11-19
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
renta rodzinnastaż pracynauka zawoduokres składkowyZUSubezpieczenie społeczneprawo rentowe

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej zaliczenia okresu nauki zawodu do stażu pracy na wysokość renty rodzinnej z powodu braku umowy o naukę zawodu.

Ubezpieczona B. Z. odwołała się od decyzji ZUS, która odmówiła zaliczenia okresu nauki jej zmarłego męża, E. Z., do stażu pracy na potrzeby renty rodzinnej. Powodem odmowy był brak przedłożenia umowy o naukę zawodu. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po analizie przepisów Kodeksu pracy i ustawy o emeryturach i rentach, ustalił, że E. Z. w spornym okresie był uczniem, a nie pracownikiem na podstawie umowy o przygotowanie zawodowe. W związku z tym, nie były odprowadzane za niego składki, a okres ten nie mógł zostać zaliczony do stażu pracy. Odwołanie zostało oddalone.

Sprawa dotyczyła odwołania B. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., która odmówiła zaliczenia do stażu pracy, na wysokość renty rodzinnej, okresu uczęszczania jej zmarłego męża, E. Z., do szkoły zawodowej. ZUS odmówił zaliczenia tego okresu (1 września 1975 r. do 1 czerwca 1978 r.) z powodu braku przedłożenia umowy o naukę zawodu. Ubezpieczona domagała się zmiany decyzji, wskazując, że jej mąż był uczniem szkoły zawodowej i odbywał zajęcia praktyczne. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpatrując sprawę, odwołał się do przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie statusu E. Z. w spornym okresie. Sąd stwierdził, że E. Z. miał status ucznia, a nie pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Zgodnie z przepisami, zawarcie takiej umowy na piśmie było warunkiem uznania okresu nauki za okres składkowy. Ponieważ umowa taka nie została zawarta, a składki nie były odprowadzane, sąd uznał, że okres ten nie może być zaliczony do stażu pracy. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonej, podtrzymując decyzję organu rentowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, okres ten nie może być zaliczony do stażu pracy, jeśli nie została zawarta pisemna umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego, a składki na ubezpieczenie społeczne nie były odprowadzane.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach Kodeksu pracy i ustawy o emeryturach i rentach, które wymagają zawarcia pisemnej umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, aby okres nauki mógł być uznany za okres składkowy. Brak takiej umowy oznacza, że osoba była uczniem, a nie pracownikiem, i nie były odprowadzane za nią składki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

Strony

NazwaTypRola
B. Z.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

ustawa emerytalna

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sąd powołał się na przepisy tej ustawy w kontekście ustalania okresów składkowych i nieskładkowych.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 6 § ust. 2 pkt 1 lit. a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Za okresy składkowe uważa się przypadające przed 15 listopada 1991 r. okresy zatrudnienia po ukończeniu 15 lat, w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego czasu pracy, jeżeli w tych okresach pracownik pobierał wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego.

ustawa emerytalna art. 117 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okresy składkowe i nieskładkowe mogą być uwzględnione, jeżeli zostały udowodnione dokumentami lub wpisami w legitymacji ubezpieczeniowej bądź uznane orzeczeniem sądu.

k.p. art. 191 § § 2 i 3

Kodeks pracy

Młodociany nie posiadający kwalifikacji zawodowych może być zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego. Zasady i warunki przygotowania zawodowego oraz wynagradzania określa Rada Ministrów.

rozporządzenie RM art. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 września 1974r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania

Zakład pracy jest obowiązany zawrzeć z młodocianym umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, która powinna określać rodzaj przygotowania, czas trwania, sposób dokształcania i wynagrodzenie. Umowa musi być zawarta na piśmie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak pisemnej umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego E. Z. w spornym okresie. E. Z. w spornym okresie miał status ucznia, a nie pracownika. Nie były odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne za E. Z. w spornym okresie.

Odrzucone argumenty

Okres uczęszczania do szkoły zawodowej i odbywania zajęć praktycznych powinien być zaliczony do stażu pracy na potrzeby renty rodzinnej.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem sporu pozostawało ustalenie, czy okres uczęszczania E. Z. do (...) Szkoły (...) w R. od 1 września 1975r. do 1 czerwca 1978r. można uznać za okres składkowy, a tym samym okres który powinny być wliczony do stażu pracy. Zdaniem Sądu zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że E. Z. w okresie od 1 września 1975r. do 1 czerwca 1978r. był uczniem (...) Szkoły (...) w R. W spornym okresie E. Z. nie miał zawartej umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego.

Skład orzekający

Joanna Smycz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie, czy okres nauki zawodu może być zaliczony do stażu pracy w przypadku braku pisemnej umowy o przygotowanie zawodowe, zwłaszcza w kontekście świadczeń rentowych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu sprzed 1991 roku, ale zasady dotyczące umowy o przygotowanie zawodowe są nadal aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych, ponieważ dotyczy precyzyjnej interpretacji przepisów dotyczących okresów składkowych i wymogów formalnych przy nauce zawodu.

Nauka zawodu bez umowy: czy to się liczy do emerytury?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 1903/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Joanna Smycz Protokolant: Maria Szczęsna po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. w Gliwicach sprawy B. Z. ( Z. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o wysokość świadczenia na skutek odwołania B. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 11 września 2014 r. nr (...) -R- (...) oddala odwołanie. (-) SSO Joanna Smycz Sygn. akt VIII U 1903/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 11 września 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonej B. Z. zaliczenia do stażu pracy, na wysokość renty rodzinnej, okresu uczęszczania E. Z. do (...) Szkoły (...) w R. od 1 września 1975r. do 1 czerwca 1978r., ponieważ nie przedłożyła umowy o naukę zawodu. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczona domagała się jej zmiany poprzez zaliczenie na wysokość świadczenia okresu uczęszczania E. Z. do (...) Szkoły (...) w R. od 1 września 1975r. do 1 czerwca 1978r. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczona B. Z. , ur. (...) , jest uprawniona do renty rodzinnej po zmarłym mężu E. Z. . W dniu 25 lipca 2014r. wystąpiła z wnioskiem o doliczenie do stażu pracy okresu pracy męża od 1 września 1975r. do 1 czerwca 1978r. na podstawie umowy o naukę zawodu. Do wniosku dołączyła zaświadczenie z dnia 8 lipca 2014r. wystawione przez Dyrekcję Zespołu Szkół (...) w R. , z którego wynika, że E. Z. był uczniem (...) Szkoły (...) od 1 września 1975r. do 24 czerwca 1978r. Ukończył szkołę w specjalności: górnik technicznej eksploatacji złóż. Uczęszczał do szkoły w normalnym trybie dla młodzieży niepracującej. Była zawierana umowa z kopalnią o naukę. Dalej szkoła informuje, iż E. Z. odbywał zajęcia praktyczne w klasie III po ziemią zgodnie z programem ustalonym przez (...) Departament (...) i (...) . Zaskarżoną decyzją z dnia 11 września 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonej B. Z. zaliczenia do stażu pracy, na wysokość renty rodzinnej, okresu uczęszczania E. Z. do (...) Szkoły (...) w R. od 1 września 1975r. do 1 czerwca 1978r., ponieważ nie przedłożyła umowy o naukę zawodu. Strony nie zgłaszały dalszych wniosków dowodowych. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: akt organu rentowego dołączonych do akt sprawy. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej nie zasługuje na uwzględnienie. Po myśli art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009r., Nr 153, poz.1227 ze zm.) za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15 listopada 1991r. następujące okresy, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne zatrudnienia po ukończeniu 15 lat życia: - na obszarze Państwa Polskiego - w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, jeżeli w tych okresach pracownik pobierał wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego: chorobowy, macierzyński lub opiekuńczy albo rentę chorobową. Zgodnie z art. 117 ust. 1 ustawy okresy składkowe, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2-9 i ust. 2 pkt 1 lit. b-d, pkt 2 lit. d i pkt 4-17, okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7, oraz okresy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, mogą być uwzględnione, jeżeli zostały udowodnione dokumentami (zaświadczeniami) lub wpisami w legitymacji ubezpieczeniowej bądź uznane orzeczeniem sądu, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. Po myśli § 22 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. z dnia 8 listopada 2011 r. Nr 237, poz.1412) jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: 1)legitymacja ubezpieczeniowa; 2)legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Jeżeli ustawa przewiduje możliwość udowodnienia zeznaniami świadków okresu składkowego, od którego zależy prawo lub wysokość świadczenia, dowód ten dopuszcza się pod warunkiem złożenia przez Przedmiotem sporu pozostawało ustalenie, czy okres uczęszczania E. Z. do (...) Szkoły (...) w R. od 1 września 1975r. do 1 czerwca 1978r. można uznać za okres składkowy, a tym samym okres który powinny być wliczony do stażu pracy. Zdaniem Sądu zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że E. Z. w okresie od 1 września 1975r. do 1 czerwca 1978r. był uczniem (...) Szkoły (...) w R. . W spornym okresie E. Z. nie miał zawartej umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Po myśli art. 191 § 2 i 3 k.p. młodociany nie posiadający kwalifikacji zawodowych może być zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego. Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia zasady i warunki odbywania przygotowania zawodowego oraz zasady wynagradzania młodocianych w tym okresie. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 1974r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 1974r., Nr 37, poz. 219 ze zm.) – obowiązującego do 30 września 1989r. - zakład pracy jest obowiązany zawrzeć z młodocianym umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, która powinna określać: 1) rodzaj przygotowania zawodowego (nauka zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy), 2) czas trwania przygotowania zawodowego, 3) sposób dokształcania teoretycznego młodocianego, 4) wysokość wynagrodzenia. Umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianego zawiera się na piśmie. W konsekwencji poczynionych ustaleń Sąd uznał, że E. Z. w spornym okresie nie był pracownikiem, nie były odprowadzane za niego składki na ubezpieczenia społecznie i nie otrzymywał wynagrodzenia za pracę. E. Z. w okresie od 1 września 1975r. do 1 czerwca 1978r. miał status ucznia i w trakcie nauki odbywał zajęcia praktyczne zgodnie z programem nauczania. Organ rentowy zaskarżoną decyzją z dnia 11 września 2014r. prawidłowo odmówił ubezpieczonej B. Z. zaliczenia do stażu pracy, na wysokość renty rodzinnej, okresu uczęszczania E. Z. do (...) Szkoły (...) w R. od 1 września 1975r. do 1 czerwca 1978r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227), z uwagi na fakt, iż E. Z. w spornym okresie nie był pracownikiem tylko uczniem. Sąd Okręgowy rozważył wszelkie okoliczności sprawy i ocenił, że brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania, albowiem organ rentowy ustalił staż ubezpieczonej – okresy składkowe i nieskładkowe - zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm). Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 477 (14) § 1 kpc orzekł, jak w sentencji. SSO Joanna Smycz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI