VIII U 1837/19

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2020-01-15
SAOSubezpieczenia społecznepodleganie ubezpieczeniom społecznymŚredniaokręgowy
ubezpieczenia społecznedziałalność gospodarczaZUSpodleganie ubezpieczeniomzawieszenie działalnościprzedawnienieskładkiubezpieczenie emerytalneubezpieczenie rentoweubezpieczenie wypadkowe

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS stwierdzającej podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, uznając, że nie wykazała ona faktycznego zaprzestania jej prowadzenia.

Ubezpieczona odwołała się od decyzji ZUS stwierdzającej jej podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w określonych okresach, podnosząc zarzut zawieszenia działalności i przedawnienia. Sąd Okręgowy ustalił, że ubezpieczona miała zarejestrowaną działalność gospodarczą przez wiele lat i poza pismem o przerwę w działalności z 1998 r. nie przedstawiła dowodów na faktyczne jej nieprowadzenie. Sąd podkreślił, że instytucja zawieszenia działalności została wprowadzona później, a brak formalnego zgłoszenia zawieszenia lub zaprzestania działalności skutkuje obowiązkiem ubezpieczenia. Zarzut przedawnienia został oddalony, gdyż dotyczy on należności, a nie samego objęcia obowiązkiem ubezpieczenia.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał sprawę z odwołania W. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o podleganie ubezpieczeniom społecznym i podstawę wymiaru składek. Decyzją z 2 sierpnia 2019 r. organ rentowy stwierdził, że W. T. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w kilku okresach między 2005 a 2009 rokiem, ustalając także podstawy wymiaru składek. Ubezpieczona wniosła odwołanie, twierdząc, że jej działalność była zawieszona w latach 2000-2019, co zwalniało ją z płatności, oraz podniosła zarzut przedawnienia. Sąd ustalił, że W. T. miała zarejestrowaną działalność gospodarczą od 1998 r. do 2019 r. i nie była zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych jako osoba prowadząca działalność od stycznia 1999 r. do stycznia 2019 r. Jednocześnie była zatrudniona na umowach o pracę i umowach zlecenie, z których tytułu podlegała ubezpieczeniom. Sąd podkreślił, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej prowadzi do domniemania prawnego prowadzenia działalności, które może być obalone dowodem przeciwnym. Ciężar dowodu spoczywał na odwołującej, która jednak nie wykazała faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności. Sąd zwrócił uwagę, że instytucja zawieszenia działalności gospodarczej została wprowadzona dopiero w 2008 r., a pismo z 1998 r. o przerwę w działalności nie skutkowało zwolnieniem z obowiązku opłacania składek. Brak formalnego zgłoszenia zawieszenia lub zaprzestania działalności w ewidencji skutkował obowiązkiem ubezpieczenia. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Katowicach i Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wpis o zawieszeniu działalności ma charakter konstytutywny, a faktyczne zaprzestanie działalności musi być udowodnione. Zarzut przedawnienia został oddalony, ponieważ przedawnieniu podlegają należności z tytułu składek, a nie samo objęcie obowiązkiem ubezpieczenia, które następuje z mocy prawa. W konsekwencji, sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne i zasądził od ubezpieczonej na rzecz organu rentowego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, jeśli nie udowodni faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności, a samo zgłoszenie przerwy przed wprowadzeniem instytucji zawieszenia nie zwalnia z obowiązku opłacania składek.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej prowadzi do domniemania prowadzenia działalności, a ciężar dowodu faktycznego zaprzestania spoczywa na przedsiębiorcy. Brak formalnego zgłoszenia zawieszenia lub zaprzestania działalności skutkuje obowiązkiem ubezpieczenia. Zgłoszenie przerwy przed 2008 r. nie miało skutków prawnych w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

Strony

NazwaTypRola
W. T.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (11)

Główne

u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone.

u.s.u.s. art. 12 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu.

u.s.u.s. art. 13 § 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu.

u.s.u.s. art. 24 § 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Przedawnienie należności z tytułu składek.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie odwołania jako bezzasadnego.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasądzenie kosztów postępowania.

Dz.U. z 2018r., poz.265 art. 9 § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Określenie wysokości opłat za zastępstwo procesowe.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 8

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Wyłączenia z obowiązku ubezpieczenia.

u.s.u.s. art. 9

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Wyłączenia z obowiązku ubezpieczenia.

u.s.u.s. art. 9 § 1a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa wymiaru składek w przypadku zbiegu tytułów ubezpieczenia.

u.s.u.s. art. 9 § 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa wymiaru składek w przypadku zbiegu tytułów ubezpieczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez odwołującą. Pismo o przerwę w działalności z 1998 r. nie skutkowało zwolnieniem z obowiązku opłacania składek przed wprowadzeniem instytucji zawieszenia działalności. Brak formalnego zgłoszenia zawieszenia lub zaprzestania działalności w ewidencji skutkuje obowiązkiem ubezpieczenia. Zarzut przedawnienia nie dotyczy objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

Odrzucone argumenty

Działalność gospodarcza była zawieszona w latach 2000-2019. Zarzut przedawnienia objęcia obowiązkiem ubezpieczenia.

Godne uwagi sformułowania

wpis do ewidencji działalności gospodarczej prowadzi do domniemania prawnego ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia społecznego obciąża tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne wpis do ewidencji działalności gospodarczej o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej ma charakter konstytutywny w sferze ubezpieczeń społecznych przedawnieniu mogą ulec należności z tytułu składek, a nie objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego podleganie ubezpieczeniom następuje z mocy samego prawa i decyzja w tym przedmiocie, która ma charakter deklaratoryjny może być wydana w każdym czasie

Skład orzekający

Grażyna Łazowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w sytuacji braku formalnego zgłoszenia zawieszenia lub zaprzestania działalności, a także w kontekście zarzutu przedawnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sprzed wprowadzenia instytucji zawieszenia działalności gospodarczej oraz interpretacji przepisów dotyczących przedawnienia w kontekście ubezpieczeń społecznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych i prowadzących działalność gospodarczą, ponieważ wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące obowiązku ubezpieczeniowego i dowodzenia faktycznego zaprzestania działalności.

Czy przerwa w działalności gospodarczej zwalnia z płacenia składek? Sąd wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 1837/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący sędzia Grażyna Łazowska Protokolant Anna Krzyszkowska po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2020 r. w Gliwicach sprawy W. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o podleganie ubezpieczeniom społecznym i podstawę wymiaru składek na skutek odwołania W. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 2 sierpnia 2019 r. nr (...) 1. oddala odwołanie; 2. zasądza od ubezpieczonej na rzecz organu rentowego kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) sędzia Grażyna Łazowska Sygn. akt VIII U 1837/19 UZASADNIENIE Decyzją z 2 sierpnia 2019r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. na podstawie przepisów ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdził, że W. T. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu w okresach: od 1 grudnia 2005r. do 30 czerwca 2006r., od 1 sierpnia 2006r. do 31 października 2006r., od 1 marca 2008r. do 31 marca 2008r., od 1 kwietnia 2009r. do 30 kwietnia 2009r. Organ rentowy ustalił także podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, ubezpieczenie wypadkowe i ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy. W odwołaniu od decyzji W. T. podniosła, że w latach 2000 – 2019 jej działalność była zawieszona co zwalniało ją z płatności. Podniosła również zarzut przedawnienia. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy złożył także wniosek o zasądzenie od odwołującej na rzecz tego organu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Ubezpieczona w okresie od 1 kwietnia 1995r. do 11 stycznia 2019r. miała zarejestrowaną działalność gospodarczą – (...) . Od stycznia 1999r. do stycznia 2019r, nie była zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. W czerwcu 1998r. ubezpieczona złożyła pismo w Urzędzie Skarbowym w G. , w którym zgłosiła przerwę w działalności gospodarczej od 1 lipca 1998r. Odwołująca świadczyła pracę na podstawie umów o pracę i umów zlecenie, i z tego tytułu była zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych: - od 31 grudnia 1998r. do 30 września 2005r. jako pracownik u płatnika SP ZOZ Ośrodek (...) , - od 1 stycznia 1999r. do 29 lutego 2008r. jako pracownik u płatnika Szpital Nr (...) , - od 1 marca 2008r. do 31 marca 2017r. jako pracownik u płatnika (...) Fundacja (...) i (...) , - od 1 października 2005r. do 31 października 2005r., od 1 grudnia 2005r. do 30 czerwca 2006r. oraz od 1 sierpnia 2006r. do 31 października 2006r. jako zleceniobiorca u płatnika (...) Sp. z o.o. Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w imiennych raportach rozliczeniowych złożonych przez: - Szpital Nr (...) w m-cach od 12/2005r. do 06/2006r., od 08/2006r. do 10/2006r., - (...) Fundację (...) w miesiącach 03/2008r. i 04/2009r., była niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym roku kalendarzowym. Od 1 kwietnia 2017r. odwołująca ma ustalone prawo do emerytury. Z informacji Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w G. wynika, że odwołująca składała zeznania podatkowe PIT – 36 za lata 2002, 2005 – 2018. Z przesłanych wydruków zeznań podatkowych PIT – 36 za lata 2005, 2006, 2008 i 2009 wynika, że odwołująca za 2005r. nie wykazała przychodu i dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, natomiast za lata 2006, 2008 i 2009 został wykazany zarówno przychód jak i dochód z działalności gospodarczej wykonywanej osobiście Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego jako okoliczności jednoznacznie wynikające z tych dowodów. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym regulują przepisy ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( t.j. Dz.U. z 2019r., poz.300 ze zm. ). Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1, art.13 pkt 4 ustawy, osoby prowadzące pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracujące podlegają (z zastrzeżeniem art. 8 i 9) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone. Czasowe granice prowadzenia działalności gospodarczej oraz podlegania z tego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego wyznacza wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Wprawdzie ocena, czy działalność gospodarcza rzeczywiście jest wykonywana należy do sfery ustaleń faktycznych, a istnienie wpisu do ewidencji nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, jednakże wpis ten prowadzi do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji, która nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu (zawieszeniu) prowadzenia działalności gospodarczej, jest traktowana jako prowadząca taką działalność. Domniemanie to może być obalone w drodze przeprowadzenia przeciwdowodu. Ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia społecznego (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciąża tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia. W niniejszej sprawie to do odwołującej należało wykazanie, że w okresach objętych sporem faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej. Obowiązkowi temu odwołująca jednak nie sprostała. Z materiału dowodowego wynika, że odwołująca miała zarejestrowaną działalność gospodarczą od 1 kwietnia 1998r. do 11 stycznia 2019r. Odwołująca poza kserokopią pisma adresowanego do Urzędu Skarbowego w G. z 30 czerwca 1998r. o przerwie w działalności gospodarczej od 1 lipca 1998r., nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność, że działalność nie była przez nią rzeczywiście prowadzona. Sąd miał na uwadze, że instytucja zawieszenia działalności gospodarczej została wprowadzona do porządku prawnego z dniem 20 września 2008r., a zatem pismo ubezpieczonej z czerwca 1998r. nie skutkowało zwolnieniem jej z obowiązków opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, w tych okresach gdy działalność gospodarcza była dla odwołującej aktywnym tytułem ubezpieczenia. Instytucja zawieszenia prowadzonej działalności wiązała się z obowiązkiem zgłoszenia przez przedsiębiorcę w ewidencji działalności gospodarczej informacji o zawieszeniu i wznowieniu tej działalności, czego w okresach objętych skarżoną decyzją, ubezpieczona nie uczyniła. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 25 września 2012 r., II AUa 135/12 (Lex nr 1223178), wpis do ewidencji działalności gospodarczej o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej ma charakter konstytutywny w sferze ubezpieczeń społecznych. Dopiero bowiem dokonanie przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą formalnego zgłoszenia o jej zawieszeniu wywołuje skutek prawny w postaci ustania obowiązku ubezpieczenia społecznego i ustania obowiązku opłacania składek w okresie prowadzenia tej działalności. gospodarczej. Nadmienić należy, że w okresie poprzedzającym wprowadzenie instytucji zawieszenia działalności gospodarczej ustawa systemowa nie przewidywała zawieszenia działalności gospodarczej powodującego brak obowiązku uiszczania składek ubezpieczeniowych, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie był upoważniony do zwolnienia ubezpieczonego z tego obowiązku. W wyroku z 20 listopada 2008r., IUK 103/08. LEX 960465, Sąd Najwyższy zajął stanowisko: „Wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerw w jej prowadzeniu powoduje - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia. Zgłoszenie faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej tylko w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych może prowadzić do ustania obowiązku ubezpieczenia w przypadku rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu tej działalności.” Jak to już wyżej wskazano, ubezpieczona nie udowodniła, że w spornych okresach rzeczywiście nie prowadziła działalności gospodarczej. Wezwana na rozprawę 15 stycznia 2020r. celem przesłuchania, nie stawiła się nie usprawiedliwiając we właściwym czasie swojego niestawiennictwa. Odwołująca nie zgłaszała w organie rentowym żadnych przerw w prowadzeniu tej działalności, ani też wniosków o jej zawieszenie. W świetle powyższego Sąd uznał, że organ rentowy prawidłowo objął odwołującą ubezpieczeniami z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, dodatkowo gdy jednocześnie niespornym jest, że w okresach tych odwołująca będąc równocześnie zatrudniona na podstawie umowy o pracę uzyskiwała wynagrodzenie niższe od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym roku kalendarzowym - art.9 ust.1a, 2 ustawy systemowej. Nie zasługuje na uwzględnienie zgłoszony przez odwołującą zarzut przedawnienia. Z art.24 ust.4 ustawy systemowej wynika, że przedawnieniu mogą ulec należności z tytułu składek, a nie objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Podleganie ubezpieczeniom następuje z mocy samego prawa i decyzja w tym przedmiocie, która ma charakter deklaratoryjny może być wydana w każdym czasie i dotyczyć każdego okresu, w którym powstał tytuł ubezpieczenia. W konsekwencji powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, także w zakresie wskazanych w niej podstaw wymiaru składek, co do których odwołująca nie zgłaszała żadnych zarzutów i stąd z mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. w punkcie 1 wyroku oddalił odwołanie jako bezzasadne. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art.98 k.p.c. w związku z §9 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz.U. z 2018r., poz.265 ). (-) sędzia Grażyna Łazowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI