VIII U 1691/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 17 marca 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził, że E. K. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od dnia 16 grudnia 2013 roku, uznając zgłoszenie do ubezpieczeń z wysoką podstawą wymiaru składek za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i mające na celu uzyskanie wysokich świadczeń z tytułu macierzyństwa. E. K. wniosła odwołanie, domagając się uznania podlegania ubezpieczeniom. Sąd Okręgowy, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i dokumenty, ustalił, że E. K. faktycznie prowadziła działalność gospodarczą od 16 grudnia 2013 roku. Początkowo była to działalność w zakresie usług geodezyjnych, która została podjęta mimo zaawansowanej ciąży, z przygotowaniami obejmującymi instalację profesjonalnego oprogramowania. Po wykonaniu pierwszego zlecenia i wystawieniu faktury, współpraca z pierwotnym kontrahentem nie rozwinęła się. W związku z tym E. K. przebranżowiła się, uruchamiając sklep internetowy z artykułami dekoracyjnymi, co również wymagało szeregu czynności przygotowawczych i faktycznych działań marketingowych. Sąd uznał, że obie formy działalności wykazywały cechy zorganizowania i ciągłości, a zamiar prowadzenia działalności był rzeczywisty. Podkreślono, że prawo nie wyklucza podjęcia działalności gospodarczej przez kobiety w ciąży, nawet jeśli jednym z powodów jest możliwość uzyskania ochrony ubezpieczeniowej. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym ZUS nie jest uprawniony do kwestionowania zadeklarowanej podstawy wymiaru składek, o ile mieści się ona w ustawowych granicach. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne i zmienił zaskarżoną decyzję, orzekając o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że ciąża nie wyklucza prowadzenia działalności gospodarczej i podlegania ubezpieczeniom, a ZUS nie może kwestionować wysokości zadeklarowanych składek w ramach ustawowych granic.
Dotyczy specyficznej sytuacji osoby prowadzącej działalność gospodarczą i jej prawa do deklarowania podstawy wymiaru składek.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, będąca w zaawansowanej ciąży, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, jeśli zgłoszenie do ubezpieczeń i deklarowana podstawa składek mogą być motywowane chęcią uzyskania wysokich świadczeń macierzyńskich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, jeśli działalność ta jest prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły, niezależnie od stanu cywilnego czy ciąży, a deklarowana podstawa wymiaru składek mieści się w ustawowych granicach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że działalność gospodarcza E. K. była faktycznie prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły, zarówno w pierwotnej branży geodezyjnej, jak i po przebranżowieniu na sklep internetowy. Podkreślono, że prawo nie wyklucza podjęcia działalności przez kobiety w ciąży, a ZUS nie ma prawa kwestionować zadeklarowanej podstawy składek, jeśli mieści się ona w ustawowych granicach. Działania przygotowawcze i faktyczne prowadzenie działalności, nawet w okresie ciąży, świadczą o rzeczywistym zamiarze prowadzenia firmy.
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest uprawniony do kwestionowania wysokości zadeklarowanej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, jeśli mieści się ona w granicach określonych ustawą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest uprawniony do kwestionowania kwoty zadeklarowanej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność jako podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, jeżeli mieści się ona w granicach określonych ustawą.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego, zgodnie z którą wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osób prowadzących pozarolniczą działalność stanowi zadeklarowana kwota, z zastrzeżeniem dolnej granicy. Ustawodawca pozostawił osobom prowadzącym działalność uprawnienie do zadeklarowania dowolnej kwoty w granicach zakreślonych ustawą, a ingerencja w tę sferę jest niedopuszczalna.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. K. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (12)
Główne
ustawa systemowa art. 6 § 1 pkt 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
ustawa systemowa art. 11 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu.
ustawa systemowa art. 12 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu.
ustawa systemowa art. 13 § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Okres podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu dla osób prowadzących pozarolniczą działalność trwa od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania, z wyłączeniem okresu zawieszenia.
ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 66 § 1 pkt c
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi i prowadzące działalność pozarolniczą podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
ustawa systemowa art. 18 § 8
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe dla osób prowadzących pozarolniczą działalność stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.
ustawa systemowa art. 18a § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą (w okresie pierwszych 24 miesięcy) stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia.
u.s.d.g. art. 2
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
Definicja działalności gospodarczej jako zarobkowej działalności wytwórczej, budowlanej, handlowej, usługowej oraz poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania kopalin ze złóż, a także działalności zawodowej, wykonywanej w sposób zorganizowany i ciągły.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 477¹⁴ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania sądu odwoławczego w przypadku uwzględnienia odwołania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 11 § 2
Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działalność gospodarcza była faktycznie prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły. • Podjęcie działalności gospodarczej przez kobietę w ciąży jest dopuszczalne. • ZUS nie ma prawa kwestionować zadeklarowanej podstawy składek, jeśli mieści się ona w ustawowych granicach. • Czynności przygotowawcze i faktyczne prowadzenie działalności świadczą o rzeczywistym zamiarze. • Przebranżowienie firmy świadczy o faktycznym zamiarze prowadzenia działalności, a nie fikcji.
Odrzucone argumenty
Zgłoszenie do ubezpieczeń i wysoka podstawa składek były sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. • Firma miała charakter fikcyjny i służyła jedynie uzyskaniu wysokich świadczeń macierzyńskich.
Godne uwagi sformułowania
zgłoszenie z tego tytułu do ubezpieczeń społecznych jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą wskazując, że zgłoszenie [...] było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, gdyż miało na celu uzyskanie wysokich świadczeń z ubezpieczenia społecznego w związku z macierzyństwem • cechami działalności gospodarczej są: 1) zawodowy (a więc stały) charakter, 2) związana z nią powtarzalność podejmowanych działań, 3) podporządkowanie zasadzie racjonalnego gospodarowania i 4) uczestnictwo w obrocie gospodarczym • dla uznania określonej przedmiotowo działalności za działalność gospodarczą konieczne jest łączne zaistnienie trzech jej cech funkcjonalnych: zarobkowości, zorganizowania i ciągłości • Wykonywanie (prowadzenie) działalności gospodarczej [...] obejmuje nie tylko faktyczne wykonywanie czynności należących do zakresu tej działalności, lecz także czynności zmierzające do zaistnienia takich czynności gospodarczych (czynności przygotowawczych) • organ rentowy nie wykazał okoliczności przeciwnej • podjęte przez skarżącą czynności legalizujące jej działalność gospodarczą - wpis do ewidencji i zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych - stanowią formalne potwierdzenie faktu prowadzenia działalności gospodarczej, a wypływające z niego domniemanie prawne nie zostało skutecznie przez organ rentowy obalone • brak jest podstaw prawnych, które wykluczałyby możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez kobiety w ciąży, chociażby jedynym powodem do jej podjęcia była…
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że ciąża nie wyklucza prowadzenia działalności gospodarczej i podlegania ubezpieczeniom, a ZUS nie może kwestionować wysokości zadeklarowanych składek w ramach ustawowych granic."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby prowadzącej działalność gospodarczą i jej prawa do deklarowania podstawy wymiaru składek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo chroni osoby prowadzące działalność gospodarczą, nawet w trudnych sytuacjach życiowych jak ciąża, i ogranicza pole manewru organów rentowych w kwestionowaniu deklaracji składek.
“Ciąża nie przeszkodą do prowadzenia biznesu i ubezpieczeń – sąd staje po stronie przedsiębiorczej mamy.”
Sektor
usługi
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.