VIII U 169/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy przyznał prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej ciotce osobie sprawującej nad nią faktyczną opiekę, uchylając decyzję ZUS.
Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpatrzył sprawę dotyczącą prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej M. S. ZUS odmówił przyznania świadczenia S. K., twierdząc, że nie spełnia ona warunków określonych w ustawie. S. K. odwołała się, argumentując, że sprawowała faktyczną opiekę nad ciotką od 2011 roku. Sąd, opierając się na przepisach dotyczących wypłaty świadczeń osobom sprawującym faktyczną opiekę, przyznał S. K. prawo do niezrealizowanego świadczenia za okres od 1 do 7 listopada 2014 roku, zmieniając decyzję ZUS.
Sprawa dotyczyła odwołania S. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., który odmówił jej prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej ciotce, M. S., za okres od 1 do 7 listopada 2014 roku. ZUS argumentował, że S. K. nie spełnia warunków określonych w art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. S. K. wniosła odwołanie, podnosząc, że od lutego 2011 roku sprawowała faktyczną opiekę nad ciotką, która mieszkała z nią i jej mężem z powodu demencji. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po analizie materiału dowodowego, w tym zaświadczenia Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, uznał odwołanie za zasadne. Sąd powołał się na przepisy art. 136a i 136b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, które dopuszczają wypłatę świadczeń osobie sprawującej faktyczną opiekę nad emerytem lub rencistą do czasu ustanowienia opiekuna prawnego. Sąd stwierdził, że ZUS bezzasadnie odmówił wypłaty świadczenia, ponieważ S. K. wykazała, że spełnia przesłanki do jego otrzymania jako faktyczny opiekun. W konsekwencji, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając S. K. prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej ciotce za wskazany okres.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, osoba sprawująca faktyczną opiekę nad zmarłym emerytem może być uprawniona do otrzymania niezrealizowanego świadczenia, jeśli wykaże spełnienie przesłanek określonych w przepisach ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w szczególności art. 136a i 136b.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy art. 136a i 136b ustawy o emeryturach i rentach z FUS pozwalają na wypłatę świadczeń osobie sprawującej faktyczną opiekę nad emerytem do czasu ustanowienia opiekuna prawnego. W tym przypadku odwołująca wykazała, że sprawowała taką opiekę, co uzasadnia przyznanie jej niezrealizowanego świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmienia zaskarżoną decyzję
Strona wygrywająca
S. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. K. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | instytucja | organ rentowy |
| M. S. | osoba_fizyczna | zmarła |
Przepisy (5)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 136a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Kwota świadczenia za niepełny miesiąc ustala się przez podzielenie kwoty świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu i pomnożenie przez liczbę dni, za które świadczenie przysługuje. W razie śmierci emeryta, wypłata świadczenia następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zmarł.
u.e.r.f.u.s. art. 136b § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Do czasu ustanowienia opiekuna prawnego, świadczenia mogą być wypłacane osobie sprawującej faktyczną opiekę nad emerytem, po pouczeniu o konieczności poinformowania organu rentowego o zmianach oraz o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
u.e.r.f.u.s. art. 136b § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Świadczenie jest wypłacane osobie sprawującej faktyczną opiekę na podstawie oświadczenia o sprawowaniu tej opieki, potwierdzonego przez organ posiadający informacje dotyczące sprawowania tej opieki.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 136 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten reguluje sytuację prawną osoby, która złożyła wniosek o świadczenie, ale zmarła w toku postępowania. Sąd uznał, że nie miał zastosowania w tej sprawie, ponieważ zmarła była już uprawniona do emerytury od 1987 roku.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez sąd w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
S. K. sprawowała faktyczną opiekę nad zmarłą M. S. od 2011 roku. Przepisy art. 136a i 136b ustawy o emeryturach i rentach z FUS dopuszczają wypłatę świadczeń osobie sprawującej faktyczną opiekę.
Odrzucone argumenty
ZUS twierdził, że S. K. nie spełnia warunków z art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. ZUS argumentował, że zmarła nie pozostawała na utrzymaniu odwołującej i nie jest ona uprawniona do renty rodzinnej.
Godne uwagi sformułowania
niezrealizowane świadczenie po zmarłej ciotce sprawowała faktyczną opiekę nie spełnia warunków, o których mowa w art. 136 ust. 1 ustawy
Skład orzekający
Joanna Smycz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do niezrealizowanego świadczenia przez osobę sprawującą faktyczną opiekę nad zmarłym emerytem, nawet jeśli nie jest ona formalnym opiekunem prawnym ani najbliższym członkiem rodziny."
Ograniczenia: Stosowanie przepisów art. 136a i 136b wymaga udowodnienia faktycznego sprawowania opieki i potwierdzenia tego przez odpowiedni organ.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak prawo chroni osoby, które faktycznie opiekują się starszymi i schorowanymi członkami rodziny, nawet jeśli formalności nie zostały dopełnione. Ma silny wymiar ludzki.
“Czy opieka nad ciotką daje prawo do jej emerytury po śmierci? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII U 169/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Joanna Smycz Protokolant: Anna Krzyszkowska po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2015 r. w Gliwicach sprawy S. K. ( K. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o wypłatę niezrealizowanego świadczenia na skutek odwołania S. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 18 grudnia 2014 r. nr (...)- (...) zmienia zaskarżoną decyzję przyznając odwołującej S. K. prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej M. S. za okres od dnia 1 do 7 listopada 2014 roku. (-) SSO Joanna Smycz Sygn. akt: VIII U 169/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 18 grudnia 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zmianami) odmówił ubezpieczonej S. K. prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej w dniu 7 listopada 2014r.ciotce M. S. , ponieważ nie spełnia warunków, o których mowa w art. 136 ust. 1 ustawy. Odwołanie od tej decyzji złożyła S. K. wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłej za okres od 1 do 7.11.2014r. Podniosła, że zmarła w dniu 7.11.2014r ciocia od lutego 2011r aż do śmierci przebywała pod jej i męża opieką w ich mieszkaniu przy ul. (...) w P. co potwierdziła stosownymi zaświadczeniami. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wyjaśnił ,że zmarła pobierała swoją emeryturę, nie pozostawała na utrzymaniu odwołującej i nie jest ona uprawniona do renty rodzinnej po zmarłej. Sąd ustalił, co następuje: M. S. urodzona (...) - od1987 r była uprawniona do emerytury .Zmarła w dniu 7.11.2014r M. S. była osobą samotną, nie miała męża ani dzieci. Miała swoje mieszkanie na ul. (...) , była ciotką odwołującej. Kiedy miała 78 lat dostała się do szpitala w związku z niewydolnością krążeniową i cały czas opiekowała się nią mieszkająca blisko niej odwołująca. W dniu 1.02.2011r. musiała ją zabrać do siebie ze względu na demencję i stwierdzenie lekarza rodzinnego B. W. , że nie może ona zostać sama. Od tej pory S. K. pobierała jej emeryturę choć nie zgłosiła w Ośrodku Pomocy (...) sprawowaniu faktycznej opieki. Odwołująca razem z mężem są na emeryturze i mogli się zająć M. S. . Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w P. potwierdził w zaświadczeniu z dn. 12.06.2015r rzetelne sprawowanie opieki przez odwołująca nad zmarłą. W dniu 15 grudnia 2014r odwołująca zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie niezrealizowanego świadczenia należnego za okres od 1-7.11.2014r po zmarłej. Zaskarżoną decyzją z dnia 18 grudnia 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zmianami) odmówił ubezpieczonej S. K. prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej w dniu 7 listopada 2014r.ciotce M. S. , ponieważ nie spełnia warunków, o których mowa w art. 136 ust. 1 ustawy. Powyższych ustaleń Sąd dokonał w oparciu o materiał dowodowy w postaci akt organu rentowego, zaświadczenia (...) z dn.12.06.2015r k.23 i zeznań odwołującej k.11 Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej S. K. zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 136a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) kwotę emerytury lub renty przysługującej za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które świadczenie przysługuje. W razie śmierci emeryta lub rencisty wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zmarł emeryt lub rencista. Zgodnie z art. 130 ust. 1,2 i 2a ustawy świadczenia wypłaca się za miesiące kalendarzowe w dniu ustalonym w decyzji organu rentowego jako termin płatności świadczeń, z uwzględnieniem ust. 4 i 5, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej. Świadczenia wypłaca się osobom uprawnionym, z uwzględnieniem ust. 3: 1) za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania świadczeń albo 2) na wniosek osoby uprawnionej: a) na jej rachunek płatniczy lub jej rachunek w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, inny niż rachunek płatniczy albo b) na wskazany przez nią jej instrument płatniczy, na którym jest przechowywany pieniądz elektroniczny w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. Nr 199, poz. 1175, z późn. zm.). Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do osób sprawujących opiekę prawną nad osobami uprawnionymi do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy oraz osób sprawujących opiekę nad osobami, o których mowa w art. 131 ust. 1. Natomiast w myśl art. 136b. „1. Jeżeli z akt sprawy wynika konieczność ustanowienia dla osoby uprawnionej do emerytury lub renty opiekuna prawnego, do czasu jego ustanowienia świadczenia mogą być wypłacane osobie sprawującej faktyczną opiekę nad emerytem lub rencistą, po uprzednim pouczeniu o konieczności poinformowania organu rentowego o zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części oraz o obowiązku zwrotu świadczenia przez tę osobę, w przypadku gdy zostało pobrane nienależnie. 2. Świadczenie jest wypłacane osobie sprawującej faktyczną opiekę nad emerytem lub rencistą na podstawie oświadczenia o sprawowaniu tej opieki, potwierdzonego przez organ, który z racji wykonywanych zadań posiada informacje dotyczące sprawowania tej opieki.” Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy ubezpieczona jest uprawniona do niezrealizowanego świadczenia po ciotce M. S. w myśl przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), czy też nie i jakie są tego przyczyny. W ocenie Sądu organ rentowy błędnie odmówił S. K. prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej dniu 7 listopada 2014r. M. S. , powołując się na treść przepisu art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zmianami). Stosownie do treści art. 136 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Osoby wymienione w ust. 1 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia, nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła. Roszczenia o wypłatę świadczeń, o których mowa w ust. 1, wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania. Powyższy przepis reguluje sytuację prawną osoby, która złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zmianami), ale zmarła w toku postępowania przed organem rentowym i do dnia śmierci nie pobrała świadczenia. Natomiast M. S. była uprawniona do emerytury od 1987r Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie przepisy art. 136a w związku z art. 136b ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Opiekunem faktycznym co potwierdza zaświadczenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. z dn. 12.06.2015r była odwołująca i ona w myśl art. 136b w zw. z art. z art. 136 a ust.2 . winna otrzymać emeryturę zmarłej za miesiąc listopad 2014r. Artykuł ten mówi, że w razie śmierci emeryta wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zmarł emeryt. Zatem świadczenie za miesiąc listopad 2014r winno być wypłacone do rąk odwołującej jako faktycznego opiekuna a wstrzymanie jego wypłaty powinno nastąpić dopiero od miesiąca grudnia 2014r. Wobec czego organ rentowy bezzasadnie odmówił wypłaty niezrealizowanego świadczenia za okres od 1 do 7 listopada 2014r., gdyż zdaniem Sądu odwołująca wykazała., że spełnia przesłanki z w/w artykułów i świadczenie za okres od 1-7 listopada 2014r winno jej było zostać wypłacone. Reasumując: według oceny Sądu odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 18.12.2014r . zasługuje na uwzględnienie, co w pełni potwierdziło postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 477 (14) § 2 kpc orzekł, jak w sentencji wyroku. (-)SSO Joanna Smycz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI