VIII U 1679/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołań B. Ł. i Ł. Ł. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który stwierdził, że nie podlegają oni obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako pracownicy Wyższej Szkoły Zawodowej w Łodzi. Organ rentowy uznał umowy o pracę za pozorne, wskazując na wątpliwości dotyczące faktycznego wykonywania pracy w warunkach podporządkowania, zwłaszcza w kontekście powiązań rodzinnych między pracownikami a władzami uczelni i jej organu założycielskiego (spółki z o.o.). Podkreślono również trudną sytuację finansową uczelni, która od lat przynosiła straty i miała znaczące zadłużenie. Odwołujący się twierdzili, że stosunek pracy został faktycznie nawiązany i realizowany. Sąd Okręgowy, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym dokumenty i zeznania świadków, podzielił stanowisko ZUS. Sąd uznał, że umowy o pracę były pozorne, ponieważ brakowało kluczowych cech stosunku pracy, takich jak rzeczywiste podporządkowanie pracodawcy, stałość wykonywania pracy w określonych godzinach oraz odpłatność. W przypadku B. Ł. zwrócono uwagę na jej pozycję w organie założycielskim uczelni oraz częste korzystanie ze zwolnień lekarskich i zasiłków. W przypadku Ł. Ł. wskazano na opóźnione zgłoszenie do ubezpieczeń i niespójności w dokumentacji czasu pracy. Sąd stwierdził, że czynności wykonywane przez odwołujących się nie nosiły cech zatrudnienia pracowniczego, a umowy miały na celu głównie uzyskanie świadczeń z ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji, odwołania zostały oddalone, a strony przegrywające sprawę obciążono kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie istnienia stosunku pracy w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym, ocena pozorności umów o pracę, analiza sytuacji finansowej pracodawcy jako dowodu pozorności.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, w tym powiązań rodzinnych i trudnej sytuacji finansowej uczelni.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowy o pracę zawarte z Wyższą Szkołą Zawodową przez B. Ł. i Ł. Ł. nosiły cechy stosunku pracy w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu pracy, co uzasadniałoby podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowy te były pozorne i pozbawione cech stosunku pracy, co wykluczało podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brakowało kluczowych elementów stosunku pracy, takich jak rzeczywiste podporządkowanie pracodawcy, stałość wykonywania pracy w określonych godzinach oraz odpłatność. Wskazano na powiązania rodzinne, trudną sytuację finansową uczelni oraz wątpliwości co do faktycznego wykonywania pracy.
Czy pozorność umowy o pracę może stanowić podstawę do odmowy objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli umowa o pracę jest pozorna i nie odzwierciedla rzeczywistego zamiaru stron nawiązania stosunku pracy, nie stanowi ona tytułu do ubezpieczeń społecznych.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do przepisów Kodeksu cywilnego (art. 83 § 1) i Kodeksu pracy, wskazując, że pozorność umowy o pracę, polegająca na braku zamiaru wywołania skutków prawnych lub wywołaniu innych skutków niż deklarowane, skutkuje jej nieważnością jako podstawy ubezpieczenia.
Czy trudna sytuacja finansowa uczelni i jej zadłużenie mogą świadczyć o pozorności zatrudnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w połączeniu z innymi okolicznościami, brak środków na wynagrodzenia i wysokie straty mogą być dowodem na pozorny charakter zatrudnienia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że uczelnia od lat przynosiła straty, była zadłużona, a nawet istniał wniosek o jej upadłość. W takich warunkach trudno było przyjąć, że uczelnia faktycznie zatrudniała pracowników i wypłacała im wynagrodzenia, co wzmacniało argument o pozorności umów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. Ł. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Ł. Ł. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
| Wyższa Szkoła Zawodowa (...) w Ł. | instytucja | płatnik składek |
| (...) sp. z o.o. | spółka | organ założycielski |
Przepisy (11)
Główne
ustawa systemowa art. 6 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa systemowa art. 8 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa systemowa art. 11 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa systemowa art. 12 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
k.c. art. 83 § 1
Kodeks cywilny
k.p. art. 22 § 1
Kodeks pracy
pswn art. 45 § 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
pswn art. 45 § 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Pomocnicze
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
k.p. art. 100 § 1
Kodeks pracy
k.p. art. 84
Kodeks pracy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowy o pracę były pozorne, brakowało cech stosunku pracy (podporządkowanie, stałość, odpłatność). • Trudna sytuacja finansowa uczelni i jej zadłużenie świadczą o pozorności zatrudnienia. • Opóźnione zgłoszenie do ubezpieczeń i niespójności w dokumentacji pracowniczej. • Powiązania rodzinne między stronami i brak rzeczywistego nadzoru pracodawcy. • Częste korzystanie z zasiłków chorobowych i opiekuńczych przez B. Ł. w okresach rzekomego zatrudnienia.
Odrzucone argumenty
Istnienie stosunku pracy i faktyczne wykonywanie obowiązków pracowniczych. • Wola stron nawiązania stosunku pracy i realizowania go zgodnie z prawem. • Praca była wykonywana pod kierownictwem pracodawcy i w wyznaczonym czasie. • Wynagrodzenie było wypłacane (choćby z prywatnych środków).
Godne uwagi sformułowania
umowy o pracę były pozorne i pozbawione cech stosunku pracy • brakowało kluczowych cech stosunku pracy, jakimi są: kierownictwo pracodawcy i stałość wykonywania pracy, a także jej odpłatność • trudno było przyjąć, że uczelnia faktycznie zatrudniała pracowników i wypłacała im wynagrodzenia • czynności tych nie wykonywała w reżimie stosunku pracy określonym w art. 22 § 1 k.p.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie istnienia stosunku pracy w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym, ocena pozorności umów o pracę, analiza sytuacji finansowej pracodawcy jako dowodu pozorności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, w tym powiązań rodzinnych i trudnej sytuacji finansowej uczelni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy analizują pozorność umów o pracę w kontekście ubezpieczeń społecznych, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców i pracowników. Pokazuje też, jak ważne są faktyczne cechy stosunku pracy, a nie tylko formalne dokumenty.
“Czy umowa o pracę to tylko formalność? Sąd rozstrzyga o pozorności zatrudnienia i ubezpieczeniach.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.