VIII U 1655/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia wnioskodawczyni, żony zmarłego członka Otwartego Funduszu Emerytalnego (OFE), o zasądzenie połowy środków zgromadzonych na jego rachunku. Wnioskodawczyni argumentowała, że środki te stanowiły majątek wspólny małżonków. OFE odmówiło wypłaty, wskazując, że środki zostały już przekazane osobie uposażonej przez zmarłego, a wnioskodawczyni nie dopełniła wymaganych formalności w terminie. Sąd Okręgowy, analizując przepisy ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych oraz Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, uznał roszczenie za zasadne. Sąd stwierdził, że środki zgromadzone na rachunku OFE w okresie trwania małżeńskiej wspólności ustawowej stanowią majątek wspólny małżonków, a połowa tych środków przysługuje małżonkowi zmarłego z mocy prawa, niezależnie od wskazania osoby uposażonej. Sąd podkreślił, że przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie mogą być modyfikowane przez dyspozycje funduszu czy upływ terminów dotyczących wypłaty dla osób uposażonych. W konsekwencji, Sąd zobowiązał OFE do przekazania wnioskodawczyni połowy środków zgromadzonych na rachunku jej zmarłego męża na jej własny rachunek w OFE.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że środki z OFE zgromadzone w trakcie trwania wspólności majątkowej stanowią majątek wspólny i podlegają podziałowi na rzecz małżonka, niezależnie od wskazania osoby uposażonej.
Dotyczy sytuacji, gdy zmarły członek OFE pozostawał w związku małżeńskim z ustrojem wspólności ustawowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy środki zgromadzone na rachunku Otwartego Funduszu Emerytalnego przez członka funduszu, który w chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim, stanowią majątek wspólny małżonków i podlegają wypłacie na rzecz małżonka, niezależnie od wskazania osoby uposażonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, połowa środków zgromadzonych na rachunku OFE w okresie trwania małżeńskiej wspólności ustawowej stanowi majątek wspólny i przysługuje małżonkowi zmarłego z mocy prawa, niezależnie od wskazania osoby uposażonej.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 31 § 1, art. 43 § 1) oraz ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (art. 131 ust. 1), które jednoznacznie wskazują, że środki zgromadzone na rachunku OFE w trakcie trwania wspólności ustawowej wchodzą w skład majątku wspólnego. Wypłata tych środków na rzecz małżonka jest bezwzględnie obowiązująca i nie może być ograniczona przez dyspozycje funduszu czy terminy dotyczące osób uposażonych.
Czy obowiązek poinformowania OFE o zawarciu związku małżeńskiego przez członka funduszu, który już posiadał umowę z funduszem, ma wpływ na prawo małżonka do połowy środków stanowiących majątek wspólny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niedopełnienie przez członka funduszu obowiązku poinformowania o zawarciu związku małżeńskiego nie pozbawia małżonka prawa do połowy środków stanowiących majątek wspólny, ponieważ prawo to wynika z mocy ustawy i nie zależy od formalnych oświadczeń członka funduszu wobec OFE.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy dotyczące wspólności majątkowej małżeńskiej i podziału środków z OFE mają pierwszeństwo. Nawet jeśli członek funduszu nie dopełnił obowiązku informacyjnego wobec OFE, prawo małżonka do połowy środków z tytułu wspólności ustawowej pozostaje nienaruszone. OFE ma obowiązek dokonać wypłaty transferowej na rzecz małżonka, a kwestie związane z osobą uposażoną dotyczą jedynie pozostałej części środków.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. T. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Otwarty Fundusz Emerytalny (...) w W. | instytucja | pozwany |
| D. T. | osoba_fizyczna | osoba uposażona |
| S. T. (1) | osoba_fizyczna | zmarły członek OFE |
Przepisy (9)
Główne
k.r. i o. art. 31 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).
k.r. i o. art. 43 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
k.r. i o. art. 31 § § 2 pkt 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Do majątku wspólnego należą w szczególności środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków.
u.o.f.e. art. 131 § ust. 1
Ustawa o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych
Jeżeli w chwili śmierci członek otwartego funduszu pozostawał w związku małżeńskim, fundusz dokonuje wypłaty transferowej połowy środków zgromadzonych na rachunku zmarłego na rachunek małżonka zmarłego w otwartym funduszu, w zakresie, w jakim środki te stanowiły przedmiot małżeńskiej wspólności majątkowej.
u.o.f.e. art. 132 § ust. 1
Ustawa o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych
Środki zgromadzone na rachunku zmarłego członka OFE, które nie zostaną wykorzystane zgodnie z art. 131, przekazywane są osobom wskazanym przez zmarłego, a w przypadku ich braku wchodzą w skład spadku.
Pomocnicze
u.o.f.e. art. 83 § ust. 1
Ustawa o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych
Obowiązek złożenia pisemnego oświadczenia o stosunkach majątkowych między małżonkami przy zawieraniu umowy z funduszem.
u.o.f.e. art. 83 § ust. 3
Ustawa o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych
Domniemanie wspólności ustawowej w razie niedopełnienia obowiązku informacyjnego.
k.c. art. 922 § § 1
Kodeks cywilny
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
k.c. art. 922 § § 2
Kodeks cywilny
Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Środki zgromadzone na rachunku OFE w trakcie trwania małżeńskiej wspólności ustawowej stanowią majątek wspólny małżonków. • Połowa środków z OFE przysługuje małżonkowi zmarłego z mocy prawa, niezależnie od wskazania osoby uposażonej. • Prawo małżonka do połowy środków z OFE nie jest uzależnione od dopełnienia przez zmarłego obowiązków informacyjnych wobec funduszu.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawczyni nie dopełniła formalności w terminie. • Środki zostały wypłacone osobie uposażonej. • OFE nie miało obowiązku nawiązywania kontaktu z wnioskodawczynią.
Godne uwagi sformułowania
Fundusz nie ma bowiem prawa dysponowania środkami zmarłego, które wchodzą w skład wspólności ustawowej. • Jest to norma bezwględnie obowiązująca, na którą nie ma wpływu ani złożenie stosownego wniosku, ani upływ jakiegokolwiek terminu, ani też powiadomienie osoby uprawnionej czy uposażonej.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że środki z OFE zgromadzone w trakcie trwania wspólności majątkowej stanowią majątek wspólny i podlegają podziałowi na rzecz małżonka, niezależnie od wskazania osoby uposażonej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zmarły członek OFE pozostawał w związku małżeńskim z ustrojem wspólności ustawowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podziału majątku po śmierci małżonka, szczególnie w kontekście środków zgromadzonych w OFE, co jest istotne dla wielu osób.
“Czy środki z OFE zmarłego męża należą się tylko osobie uposażonej? Sąd rozstrzyga!”
Dane finansowe
WPS: 40 000 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.