VIII U 1602/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 8 sierpnia 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. stwierdził, że A. F. od dnia 10 marca 2023 r. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym jako pracownik u płatnika składek (...) D. Ł. F. . Organ rentowy uznał umowę o pracę za zawartą dla pozoru, wskazując na brak gospodarczej potrzeby zatrudnienia i chęć pozyskania świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Ubezpieczona i płatnik wnieśli odwołanie, domagając się ustalenia podlegania ubezpieczeniom jako pracownik. Sąd Okręgowy ustalił, że przedmiotem działalności płatnika jest hodowla ryb akwariowych. A. F. jest żoną płatnika, mieszkają razem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, mimo rozdzielności majątkowej. Przed zatrudnieniem była ubezpieczona razem z mężem. W dniu 10.03.2023 r. zawarto umowę o pracę na stanowisku hodowcy ryb, z wynagrodzeniem 6000 zł. Ubezpieczona wykonywała czynności w hodowli, obsługiwała klientów i prowadziła dziennik aktywności. Sąd, analizując materiał dowodowy, w tym zeznania stron i świadków, uznał, że mimo wykonywania czynności, nie było podstaw do kwalifikowania ich jako stosunek pracy. Kluczowe było ustalenie, że strony mieszkają razem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a pomoc żony miała charakter stały i przyczyniała się do dochodów z działalności. Sąd powołał się na przepisy dotyczące osób współpracujących z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą (art. 8 ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), wskazując, że małżonkowie pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracujący przy działalności podlegają ubezpieczeniom jako osoby współpracujące, nawet jeśli zawarli umowę o pracę. Sąd podkreślił, że dla celów ubezpieczeniowych liczy się faktyczna współpraca, a nie sama umowa o pracę. Wobec tego, sąd uznał, że A. F. podlegała ubezpieczeniom jako osoba współpracująca, a nie pracownik, i oddalił odwołanie od decyzji ZUS. Sąd zaznaczył, że nie mógł zmienić podstawy prawnej podlegania ubezpieczeniu, gdyż decyzja dotyczyła wyłącznie stosunku pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie statusu osoby współpracującej z przedsiębiorcą, zwłaszcza w przypadku małżonków, oraz rozróżnienie między stosunkiem pracy a współpracą na potrzeby ubezpieczeń społecznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji małżonków prowadzących wspólne gospodarstwo domowe i współpracujących przy działalności gospodarczej. Interpretacja przepisów dotyczących osób współpracujących.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o pracę zawarta między małżonkami, z których jedno prowadzi działalność gospodarczą, a drugie jest formalnie zatrudnione, może być uznana za ważny tytuł do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako pracownik, jeśli faktycznie istnieje między nimi ścisła współpraca przy prowadzeniu tej działalności i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli faktyczna współpraca przy działalności gospodarczej i prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego przez małżonków spełniają przesłanki uznania za osobę współpracującą, umowa o pracę może być uznana za pozorowaną lub nieważną w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym jako pracownik.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe dla podlegania ubezpieczeniom społecznym jest faktyczne wykonywanie pracy w ramach stosunku pracy, a nie sama formalna umowa. W przypadku małżonków prowadzących wspólne gospodarstwo domowe i współpracujących przy działalności gospodarczej, nawet jeśli zawarto umowę o pracę, sąd może uznać ich za osoby współpracujące zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, co wyklucza podleganie ubezpieczeniom jako pracownik.
Jakie są kryteria uznania małżonka przedsiębiorcy za osobę współpracującą przy prowadzeniu działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Za osobę współpracującą uznaje się małżonka przedsiębiorcy, który pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracuje przy prowadzeniu tej działalności. Kluczowe są stały charakter pomocy, bezpośredni związek z przedmiotem działalności, stabilność, zorganizowanie oraz znaczący czas i częstotliwość podejmowanych działań.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że status osoby współpracującej wynika z ustawy i jest konsekwencją faktycznej współpracy, a nie czynności prawnej. Wymagane jest pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym oraz faktyczna, stała i zorganizowana współpraca przy działalności, która ma istotny ciężar gatunkowy i bezpośredni związek z jej przedmiotem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. F. (1) | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| D. Ł. F. | osoba_fizyczna | płatnik składek |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownicy podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
u.s.u.s. art. 8 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Definicja pracownika na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych.
k.p. art. 22 § §1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy.
u.s.u.s. art. 8 § 11
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Definicja osoby współpracującej z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność.
u.s.u.s. art. 13 § 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Okres podlegania ubezpieczeniom przez osoby współpracujące.
Pomocnicze
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
Pozorność czynności prawnej.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków prawnych z zakresu prawa pracy.
k.p.c. art. 477 § 14 §1
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie odwołania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczna współpraca małżonki z przedsiębiorcą przy prowadzeniu działalności gospodarczej. • Prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego przez małżonków. • Stały charakter pomocy małżonki, jej zorganizowanie i znaczący czas poświęcony działalności. • Podleganie ubezpieczeniom jako osoba współpracująca na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. • Pozorność umowy o pracę w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Odrzucone argumenty
Podleganie ubezpieczeniom społecznym jako pracownik na podstawie formalnie zawartej umowy o pracę. • Brak podstaw do uznania umowy o pracę za pozorną lub nieważną.
Godne uwagi sformułowania
podstawą ubezpieczenia społecznego jest rzeczywiste zatrudnienie, a nie sama umowa o pracę • Ubezpieczenie społeczne nie może bowiem istnieć bez stosunku pracy. • Osobą współpracującą nie jest się z wyboru, nabycie takiego statusu wynika bowiem z ustawy • Ta grupa osób nie może pozostawać z osobą prowadzącą działalność gospodarczą w stosunku pracy bez względu na okres, przez który współpraca jest wykonywana oraz wymiar czasu pracy.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu osoby współpracującej z przedsiębiorcą, zwłaszcza w przypadku małżonków, oraz rozróżnienie między stosunkiem pracy a współpracą na potrzeby ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji małżonków prowadzących wspólne gospodarstwo domowe i współpracujących przy działalności gospodarczej. Interpretacja przepisów dotyczących osób współpracujących.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między pracownikiem a osobą współpracującą, szczególnie w kontekście małżonków przedsiębiorców, co ma praktyczne znaczenie dla wielu osób prowadzących działalność gospodarczą i ich rodzin.
“Czy umowa o pracę z żoną to zawsze zatrudnienie? ZUS i sąd wyjaśniają, kiedy małżonka przedsiębiorcy jest tylko 'współpracownikiem'.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.