VIII U 1578/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2016-03-03
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSustawa emerytalnaprzeliczenie świadczeniawiek emerytalnykapitałowatermin złożenia wniosku

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS odmawiającej prawa do emerytury obliczonej na nowych zasadach (art. 55 i 55a ustawy emerytalnej), ponieważ wniosek o przyznanie emerytury w powszechnym wieku emerytalnym został złożony przed 31 grudnia 2008 r.

Ubezpieczona A.B. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej prawa do emerytury obliczonej przy zastosowaniu art. 55 i 55a ustawy emerytalnej. ZUS argumentował, że wniosek o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym został złożony przed 31 grudnia 2008 r., co wyklucza zastosowanie tych przepisów. Sąd Okręgowy, analizując stan faktyczny i przepisy, uznał, że ubezpieczona już w 2008 r. uzyskała prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, a jej wniosek z 2015 r. o przeliczenie na nowych zasadach nie spełniał wymogów formalnych, w szczególności terminu złożenia wniosku.

Sprawa dotyczyła odwołania A.B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., która odmówiła przyznania prawa do emerytury obliczonej przy zastosowaniu art. 55 i 55a ustawy emerytalno-rentowej. ZUS argumentował, że ubezpieczona nie spełnia warunków, ponieważ wniosek o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym złożyła 5 czerwca 2008 r., czyli przed 31 grudnia 2008 r., a nie kontynuowała ubezpieczeń po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Ubezpieczona twierdziła, że pobiera wcześniejszą emeryturę, kontynuowała zatrudnienie i wnioskowała o przeliczenie świadczenia z uwagi na przepracowanie 30 miesięcy. Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił, że ubezpieczona od 1996 r. pobierała emeryturę w obniżonym wieku. W 2008 r. złożyła wniosek o ponowne ustalenie emerytury w związku z przepracowaniem 30 miesięcy. ZUS potraktował ten wniosek jako wniosek o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym i decyzją z 12 września 2008 r. przyznał jej prawo do emerytury z tego tytułu od 1 czerwca 2008 r. Ubezpieczona nie odwołała się od tej decyzji. W 2015 r. złożyła kolejny wniosek o przeliczenie świadczenia na podstawie art. 55a ustawy. Sąd uznał, że przepisy art. 55 i 55a ustawy pozwalają na obliczenie emerytury kapitałowej również osobom urodzonym przed 1949 r., pod warunkiem spełnienia przesłanek. Kluczową przesłanką jest złożenie wniosku o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym po 31 grudnia 2008 r. Ponieważ ubezpieczona złożyła taki wniosek w 2008 r., nie spełniła tego warunku. Sąd podkreślił, że art. 53 ust. 4 ustawy, na który powoływała się ubezpieczona, pozwala na zastosowanie aktualnej kwoty bazowej przy przeliczeniu, ale tylko w sytuacji nabycia prawa do nowej emerytury. W związku z tym, że ubezpieczona już w 2008 r. nabyła prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, jej późniejszy wniosek o przeliczenie na podstawie art. 55 i 55a nie mógł zostać uwzględniony. Sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ kluczowym warunkiem zastosowania art. 55 i 55a ustawy jest złożenie wniosku o przyznanie emerytury w powszechnym wieku emerytalnym po dniu 31 grudnia 2008 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ubezpieczona nabyła prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym już w 2008 r. i nie spełniła wymogu złożenia wniosku po 31 grudnia 2008 r., co jest niezbędne do zastosowania przepisów o emeryturze kapitałowej (art. 55 i 55a). Przepis art. 53 ust. 4 pozwala na przeliczenie, ale tylko w sytuacji nabycia prawa do nowej emerytury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

ustawa emerytalna art. 55

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis stosuje się do ubezpieczonych urodzonych przed 1 stycznia 1949 r., którzy kontynuowali ubezpieczenia po osiągnięciu wieku emerytalnego i złożyli wniosek o emeryturę po 31 grudnia 2008 r., jeśli obliczona na nowych zasadach emerytura jest wyższa.

ustawa emerytalna art. 55a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Rozszerza zastosowanie art. 55 również na ubezpieczonych, którzy mieli ustalone prawo do emerytury przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 27

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego.

ustawa emerytalna art. 53 § ust. 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Pozwala na przeliczenie emerytury przy zastosowaniu aktualnie obowiązującej kwoty bazowej, jeśli ubezpieczony po nabyciu prawa do świadczenia podlegał co najmniej przez 30 miesięcy ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym. Wymaga jednak nabycia prawa do nowej emerytury.

ustawa emerytalna art. 25

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa podstawę obliczenia emerytury na nowych zasadach (kwota składek i kapitał początkowy).

ustawa emerytalna art. 26

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa sposób obliczenia emerytury poprzez podzielenie podstawy obliczenia przez średnie dalsze trwanie życia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym został złożony przez ubezpieczoną w dniu 5 czerwca 2008 r., a nie po 31 grudnia 2008 r., co wyklucza zastosowanie art. 55 i 55a ustawy. Nabycie prawa do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym w 2008 r. uniemożliwia późniejsze przeliczenie świadczenia na podstawie art. 55 i 55a. Art. 53 ust. 4 ustawy wymaga nabycia prawa do nowej emerytury, aby móc zastosować przeliczenie.

Odrzucone argumenty

Ubezpieczona domagała się przeliczenia świadczenia w związku z przepracowaniem 30 miesięcy od daty przyznania dotychczas pobieranego świadczenia (art. 53 ust. 4 ustawy).

Godne uwagi sformułowania

Sąd zwraca uwagę, iż emerytura dla osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r. obliczana jest na nowych zasadach, tj. zasadach wynikających z przepisów art. 25-26 ustawy... Przepis art. 53 ust. 4 ustawy pozwala zatem, aby do obliczenia świadczenia dla osoby, która już pobiera emeryturę i przepracowała po jej nabyciu 30 miesięcy, do części świadczenia zastosować aktualnie obowiązującą kwotę bazową. Należy jednak zwrócić uwagę, iż przepis ten nie ma bytu samodzielnego, a przeliczenie świadczenia przy jego zastosowaniu jest możliwe jedynie w sytuacji nabycia prawa do nowej emerytury (w oparciu o nową podstawę prawną).

Skład orzekający

Jolanta Łanowy

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu złożenia wniosku o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym jako warunku zastosowania przepisów o emeryturze kapitałowej (art. 55 i 55a ustawy emerytalnej) oraz zasady przeliczenia świadczenia na podstawie art. 53 ust. 4."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób urodzonych przed 1949 r., które uzyskały prawo do emerytury przed 31 grudnia 2008 r. i wnioskowały o jej przeliczenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób tematu emerytur i ich przeliczeń, a także interpretacji przepisów dotyczących terminów składania wniosków, co ma praktyczne znaczenie dla ubezpieczonych.

Emerytura kapitałowa: czy wniosek złożony w 2008 roku uniemożliwia jej uzyskanie?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 1578/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Jolanta Łanowy Protokolant: Małgorzata Skirło po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2016 r. w Gliwicach sprawy A. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o prawo do emerytury na skutek odwołania A. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 20 sierpnia 2015 r. nr (...) oddala odwołanie. (-) SSO Jolanta Łanowy Sygn. akt: VIII U 1578/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 20 sierpnia 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonej A. B. przyznania prawa do emerytury obliczonej przy zastosowaniu art. 55 i 55a ustawy emerytalno-rentowej, argumentując że ubezpieczona nie spełnia warunków przewidzianych w art. 55 ustawy emerytalnej. ZUS wskazał, iż ubezpieczona o prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym wystąpiła w dniu 5 czerwca 2008r. tj. przed dniem 31 grudnia 2008r. i nie kontynuowała ubezpieczeń emerytalnego i rentowego po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. W odwołaniu od powyższej decyzji, ubezpieczona wniosła o jej zmianę i przeliczenie świadczenia. Zarzuciła iż pobiera wcześniejszą emeryturę, kontynuowała zatrudnienie w latach 2005 – 2013, a w dniu 5 czerwca 2008r. wystąpiła z wnioskiem o przeliczenie emerytury w związku z przepracowaniem 30 miesięcy, a nie o przyznanie emerytury z powszechnego wieku emerytalnego. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. ZUS wskazał, iż w zaskarżonej decyzji błędnie wskazano, iż ubezpieczona nie kontynuowała ubezpieczeń emerytalnego i rentowego po osiągnięciu 60 roku życia, co jednak nie ma wpływu na prawidłowość decyzji. Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczona A. B. urodziła się (...) Decyzją z dnia 25 lutego 1996r. (...) Oddział w Z. przyznał ubezpieczonej emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym z dniem 1 lutego 1996r. Kolejnymi decyzjami ZUS dokonywał waloryzacji świadczenia oraz przeliczenia z uwagi na zwiększenie stażu pracy. Ubezpieczona kontynuowała zatrudnienie do 31 grudnia 2013r. W dniu 5 czerwca 2008r. ubezpieczona wniosła o ponowne ustalenie emerytury podnosząc, iż pozostaje w zatrudnieniu od 1 grudnia 2005r. do 31 maja 2008r. tj. przez 30 miesięcy od przyznania dotychczas pobieranego świadczenia. Organ rentowy potraktował ten wniosek jako wniosek o przyznanie świadczenia w powszechnym wieku emerytalnym i decyzją z dnia 12 września 2008r., z dniem 1 czerwca 2008r. przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy emerytalno-rentowej tj. z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. Wysokość świadczenia została ustalona w oparciu o art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Ubezpieczona nie odwołała się od decyzji dnia 12 września 2008r. W dniu 22 czerwca 2015r. ubezpieczona złożyła wniosek o ponowne ustalenie wysokości świadczenia emerytalno – rentowego w związku z wejściem w życie art. 55a ustawy emerytalnej. Zaskarżoną decyzją z dnia 20 sierpnia 2015r. (...) Oddział w Z. odmówił ubezpieczonej A. B. przyznania prawa do emerytury obliczonej przy zastosowaniu art. 55 i 55a ustawy emerytalno-rentowej, argumentując że ubezpieczona nie spełnia warunków przewidzianych w art. 55 ustawy emerytalnej, gdyż o prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym wystąpiła w dniu 5 czerwca 2008r. tj. przed dniem 31 grudnia 2008r. Ubezpieczona zaskarżyła decyzję ZUS z dnia 20 sierpnia 2015r. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego. Zgromadzony materiał dowodowy, Sąd uznał za kompletny, wiarygodny i mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych. Sąd Okręgowy w Gliwicach zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu niniejszej sprawy jest prawo ubezpieczonej do emerytury obliczonej przy zastosowaniu art. 55 i 55a ustawy emerytalnej, a zatem w istocie wysokość emerytury ubezpieczonej. Ubezpieczona domaga się bowiem obliczenia świadczenia na nowych zasadach, przy zastosowaniu art. 55 i 55a ustawy emerytalno – rentowej. Z kolei organ rentowy stanął na stanowisku, iż ubezpieczona nie spełnia warunków do przeliczenia świadczenia zgodnie z tymi przepisami. Sąd zwraca uwagę, iż emerytura dla osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r. obliczana jest na nowych zasadach, tj. zasadach wynikających z przepisów art. 25-26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2015, poz. 748 ze zm.). Podstawę jej obliczenia stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne z uwzględnieniem waloryzacji składek zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury oraz zwaloryzowanego kapitału początkowego (art. 25 ust. 1). Ostatecznie – zgodnie z art. 26 ust. 1 – emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183. Zgodnie z treścią art. 55 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , ubezpieczonemu spełniającemu warunki do uzyskania emerytury na podstawie art. 27 (tj. urodzonemu przed dniem 1 stycznia 1949r.), który kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu przewidzianego w tym przepisie wieku emerytalnego i wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury po dniu 31 grudnia 2008r., może być obliczona emerytura na podstawie art. 26 , jeżeli jest wyższa od obliczonej zgodnie z art. 53 . Zgodnie natomiast z art. 55a ust. 1 (wprowadzonym do ustawy z dniem 1 maja 2015r. przez ustawę z dnia 5 marca 2015r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Dz.U. z 2015r. poz. 552) przepis art. 55 stosuje się również do ubezpieczonego, który miał ustalone prawo do emerytury przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę, o której mowa w art. 27. W myśl ust. 2 jeżeli ubezpieczony pobrał emeryturę, do której miał ustalone prawo przed ustaleniem prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego, określonego w art. 27 ust. 2 i 3, podstawę obliczenia emerytury zgodnie z art. 26 pomniejsza się o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast zgodnie z ust. 3 prawo do emerytury ustalone przed osiągnięciem wieku emerytalnego, określonego w art. 27 ust. 2 i 3, ustaje z dniem, od którego została przyznana emerytura na podstawie art. 27, obliczona zgodnie z art. 26. Powyższe przepisy pozwalają na obliczenie emerytury tzw. kapitałowej, również osobom urodzonym – jak ubezpieczona – przed dniem 1 stycznia 1949r., pod warunkiem zrealizowania przesłanek w nich zawartych. Ubezpieczona od 1 lutego 1996r. pobierała emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym. Następnie w dniu 5 czerwca 2008r. wniosła o ponowne ustalenie emerytury podnosząc, iż pozostaje w zatrudnieniu od 1 grudnia 2005r. do 31 maja 2008r. tj. przez 30 miesięcy od przyznania dotychczas pobieranego świadczenia. Organ rentowy potraktował ten wniosek jako wniosek o przyznanie świadczenia w powszechnym wieku emerytalnym i decyzją z dnia 12 września 2008r., z dniem 1 czerwca 2008r. przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy emerytalno-rentowej tj. z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. Sąd zwraca uwagę, że ubezpieczona domagała się przeliczenia świadczenia w związku z przepracowaniem 30 miesięcy od daty przyznania dotychczas pobieranego świadczenia tj. domagała się przeliczenia emerytury przy zastosowaniu art. 53 ust. 4 ustawy. Zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy emeryturę, której podstawę wymiaru stanowi podstawa wymiaru świadczenia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, oblicza się od tej samej kwoty bazowej, którą ostatnio przyjęto do ustalenia podstawy wymiaru, a następnie emeryturę podwyższa się w ramach waloryzacji przypadających do dnia nabycia uprawnień do emerytury. Zgodnie natomiast z art. 53 ust. 4, przepisu ust. 3 nie stosuje się, jeżeli zainteresowany po nabyciu uprawnień do świadczenia, którego podstawę wymiaru wskazał za podstawę wymiaru emerytury, podlegał co najmniej przez 30 miesięcy ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Przepis art. 53 ust. 4 ustawy pozwala zatem, aby do obliczenia świadczenia dla osoby, która już pobiera emeryturę i przepracowała po jej nabyciu 30 miesięcy, do części świadczenia zastosować aktualnie obowiązującą kwotę bazową. Należy jednak zwrócić uwagę, iż przepis ten nie ma bytu samodzielnego, a przeliczenie świadczenia przy jego zastosowaniu jest możliwe jedynie w sytuacji nabycia prawa do nowej emerytury (w oparciu o nową podstawę prawną). Słusznie zatem ZUS potraktował wniosek ubezpieczonej z dnia 5 czerwca 2008r. jako wniosek o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym, gdyż tylko przyznanie tego świadczenia (do którego ubezpieczona spełniała warunki) pozwalało na zastosowanie art. 53 ust. 4 ustawy. A zatem ubezpieczona od 1 czerwca 2008r. jest uprawniona do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym – na podstawie art. 27 ustawy. Sąd zwraca uwagę, iż aby dokonać obliczenia emerytury na podstawie art. 55 ustawy, muszą zostać spełnione łącznie wszystkie wymagane przez ten przepis przesłanki. Ubezpieczona natomiast tych przesłanek nie spełnia. Odwołująca ma ustalone prawo do emerytury na podstawie art. 27 ustawy, i mimo iż kontynuowała zatrudnienie po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (do 31 grudnia 2013r.) to wniosek o przyznanie tego świadczenia został złożony w dniu 5 czerwca 2008r., a nie – jak wymaga art. 55 ustawy – po dniu 31 grudnia 2008r. W konsekwencji nie jest możliwe ustalenie wysokości świadczenia przy zastosowaniu art. 55 i 55a ustawy. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, należało uznać, iż zaskarżona decyzja ZUS jest prawidłowa. W konsekwencji, Sąd na mocy (...) § 1 k.p.c. , oddalił odwołanie. (-) SSO Jolanta Łanowy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI