VIII U 1455/15

Sąd Okręgowy
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia społeczneŚredniaokręgowy
ubezpieczenia społecznedziałalność gospodarczaumowa zlecenieumowa o pracęzbieg tytułówpodstawa wymiaru składekZUS

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie J.T. od decyzji ZUS, uznając, że osoba prowadząca działalność gospodarczą, zatrudniona na umowę o pracę z wynagrodzeniem poniżej minimalnego i wykonująca umowę zlecenia z niską podstawą wymiaru składek, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu działalności gospodarczej.

J.T. odwołała się od decyzji ZUS, która stwierdziła jej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od grudnia 2009 do lipca 2014 roku. J.T. argumentowała, że jako osoba zatrudniona na umowę o pracę (poniżej płacy minimalnej) i wykonująca umowę zlecenia, powinna podlegać ubezpieczeniom z tych tytułów. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, powołując się na art. 9 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym w przypadku zbiegu działalności gospodarczej z umową zlecenia, gdy podstawa wymiaru składek z umowy zlecenia jest niższa od minimalnej podstawy dla działalności gospodarczej, obowiązkowe są ubezpieczenia z tytułu działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia 10 kwietnia 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że J. T., prowadząca działalność gospodarczą, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu) od 1 grudnia 2009 roku do 31 lipca 2014 roku. Organ rentowy wskazał, że J. T. zgłosiła się do ubezpieczeń jedynie zdrowotnych z tytułu działalności, a jednocześnie była zgłoszona jako pracownik (1/8 etatu, wynagrodzenie poniżej minimalnego) przez Ligę Gentlemanów A.D. oraz jako zleceniobiorca przez R. W. (podstawa wymiaru składek 30 zł). ZUS powołał się na art. 9 ust. 1 i 1a oraz art. 9 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, argumentując, że w przypadku zbiegu tytułów, gdy podstawa wymiaru składek z umowy zlecenia jest niższa od minimalnej podstawy dla działalności gospodarczej, obowiązkowe są ubezpieczenia z tytułu działalności gospodarczej. J. T. wniosła odwołanie, twierdząc, że zgodnie z art. 9 ust. 1, 1b i 2 ustawy, może podlegać ubezpieczeniom z tytułu umowy o pracę i umowy zlecenia. Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny, potwierdzając zbieg trzech tytułów ubezpieczeniowych. Sąd oddalił odwołanie, uznając, że w sytuacji, gdy podstawa wymiaru składek z umowy o pracę była niższa od minimalnego wynagrodzenia, a z umowy zlecenia nie osiągnęła najniższej podstawy wymiaru składek dla działalności gospodarczej, obowiązkowe ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej były zasadne. Sąd odrzucił również argument J. T. o rzekomym odstąpieniu ZUS od dochodzenia składek, wskazując na brak dowodów i ciężar dowodu spoczywający na wnioskodawczyni.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba taka podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeśli podstawa wymiaru składek z umowy zlecenia jest niższa od obowiązującej najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 9 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który stanowi, że w przypadku zbiegu działalności gospodarczej z umową zlecenia, gdy podstawa wymiaru składek z umowy zlecenia jest niższa od minimalnej podstawy dla działalności gospodarczej, obowiązkowe są ubezpieczenia z tytułu działalności gospodarczej. Podkreślono, że w sytuacji, gdy podstawa z umowy o pracę jest niższa od minimalnego wynagrodzenia, a z umowy zlecenia nie osiąga się najniższej podstawy dla działalności gospodarczej, prowadzenie działalności gospodarczej stanowi tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
J. T.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (19)

Główne

u.s.u.s. art. 9 § ust. 2a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Kluczowy przepis: osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która jednocześnie wykonuje umowę zlecenia, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom z działalności gospodarczej, jeżeli z tytułu umowy zlecenia podstawa wymiaru składek jest niższa od najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1, 4, 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa, kto podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (pracownicy, zleceniobiorcy, osoby prowadzące działalność gospodarczą).

u.s.u.s. art. 8 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Definiuje pracownika.

u.s.u.s. art. 9 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Reguluje zbieg tytułów do ubezpieczeń, wskazując, że pracownicy podlegają ubezpieczeniom tylko z tytułu stosunku pracy, chyba że podstawa wymiaru jest niższa od minimalnego wynagrodzenia.

u.s.u.s. art. 9 § ust. 1a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Stanowi, że pracownicy z podstawą wymiaru składek niższą od minimalnego wynagrodzenia podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom z innych tytułów.

u.s.u.s. art. 9 § ust. 1b

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy sytuacji, gdy ubezpieczeni spełniają warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami z więcej niż jednego tytułu innego niż stosunek pracy.

u.s.u.s. art. 9 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa, że osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z kilku tytułów podlega ubezpieczeniom z tytułu, który powstał najwcześniej, z możliwością dobrowolnego objęcia pozostałymi.

u.s.u.s. art. 11 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa, kto podlega obowiązkowym ubezpieczeniom chorobowym.

u.s.u.s. art. 12 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa, kto podlega obowiązkowym ubezpieczeniom wypadkowym.

u.s.u.s. art. 13 § pkt 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa obowiązek ubezpieczeń emerytalnego, rentowego i wypadkowego dla osób prowadzących działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania działalności.

u.s.u.s. art. 18 § ust. 8

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą jako zadeklarowaną kwotę, nie niższą niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.

u.p.z.i.r.p. art. 104 § ust. 1

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Dotyczy zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego i Funduszu Pracy.

u.p.z.i.r.p. art. 107 § ust. 1

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Dotyczy podstawy wymiaru składek na Fundusz Pracy.

u.ś.o.f.ś.p. art. 81 § ust. 2

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Dotyczy podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Reguluje ciężar dowodu.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy obowiązku przedstawienia dowodów przez strony.

k.p.c. art. 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy obowiązku przedstawienia dowodów przez strony.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przedmiotu dowodu.

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia odwołania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W przypadku zbiegu działalności gospodarczej z umową zlecenia, gdy podstawa wymiaru składek z umowy zlecenia jest niższa od najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, obowiązkowe są ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (art. 9 ust. 2a u.s.u.s.). Podstawa wymiaru składek z umowy o pracę była niższa od minimalnego wynagrodzenia, a z umowy zlecenia nie osiągnęła najniższej podstawy wymiaru składek dla działalności gospodarczej, co skutkuje obowiązkiem ubezpieczeń z tytułu działalności gospodarczej. Brak dowodów na to, że organ rentowy odstąpił od dochodzenia składek z tytułu działalności gospodarczej.

Odrzucone argumenty

Osoba prowadząca działalność gospodarczą, zatrudniona na umowę o pracę (poniżej płacy minimalnej) i wykonująca umowę zlecenia, powinna podlegać ubezpieczeniom z tytułu umowy o pracę i umowy zlecenia, a nie z tytułu działalności gospodarczej. Organ rentowy miał poinformować o odstąpieniu od dochodzenia składek z tytułu działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

Zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia i jednocześnie prowadząca działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu tej działalności, jeżeli z tytułu umowy zlecenia podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od obowiązującej tę osobę najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Ciężar dowodowy w niniejszej sprawie spoczywał na wnioskodawczyni. Każda decyzja organu rentowego jest doręczana z urzędu stronie a ponadto archiwizowana w aktach ubezpieczeniowych ubezpieczonego.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu tytułów do ubezpieczeń społecznych w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej, zatrudnienia na umowę o pracę z niskim wynagrodzeniem i wykonywania umowy zlecenia z niską podstawą wymiaru składek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu trzech tytułów ubezpieczeniowych i konkretnych podstaw wymiaru składek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zbiegu tytułów do ubezpieczeń społecznych, który może być skomplikowany dla wielu przedsiębiorców i pracowników. Interpretacja przepisów jest kluczowa dla prawidłowego ustalenia obowiązku składkowego.

Zbieg tytułów do ubezpieczeń: kiedy działalność gospodarcza jest obowiązkowa mimo umowy o pracę i zlecenia?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 1455/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 10 kwietnia 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. na podstawie art. 183 ust. 1 pkt 2 i pkt 3, art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 4, art. 18 ust. 8, art. 20 ust. l, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych , art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz art. 104 ust. 1, art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stwierdził, że J. T. jako osoba prowadząca działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym tj. emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia 1 grudnia 2009 roku do dnia 31 lipca 2014 roku, a także określił podstawę wymiaru składek na wcześniej wymienione obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres od dnia 1 grudnia 2009 roku do dnia 31 lipca 2014 roku. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że z poczynionych przez niego ustaleń wynika, że J. T. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą pod firmą (...) w oparciu o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej od dnia 1 listopada 2007 roku. Z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 grudnia 2009 roku do dnia 31 lipca 2014 roku J. T. dokonała zgłoszenia wyłącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Ponadto prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą J. T. została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od dnia 1 grudnia 2009 roku do dnia 31 lipca 2014 roku przez płatnika składek Liga Gentlemanów A. D. z siedzibą w W. jako pracownik. Płatnik składek w złożonych za ubezpieczoną imiennych raportach miesięcznych ZUS RCA za miesiące od grudnia 2009 roku do lipca 2014 roku wykazał wymiar czasu pracy 1/8 etatu i wynagrodzenie niższe niż minimalne. Jednocześnie w okresie od dnia 1 grudnia 2009 roku do dnia 31 lipca 2014 roku została J. T. zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego przez płatnika składek R. W. właściciela firmy (...) z siedzibą w K. jako zleceniobiorca. Z tytułu zawartej umowy zlecenia R. W. w złożonych za ubezpieczoną imiennych raportach miesięcznych o należnych składkach ZUS RCA za miesiące od grudnia 2009 roku do lipca 2014 roku wykazał podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w wysokości 30,00 zł brutto. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podniósł, iż w myśl art. 9 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoby pozostające w stosunku pracy spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy. Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. la, zgodnie z którym pracownicy, których podstawa wymiaru składek na okres miesiąca jest niższa od minimalnego wynagrodzenia podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów. Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która jednocześnie wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia tej działalności, jeżeli z tytułu wykonywania umowy zlecenia podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od obowiązującej tę osobę najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Może ona dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z tytułu umowy zlecenia. Następnie organ rentowy podniósł, iż art. 9 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów art. 9 ust. 1 do 2 tej ustawy. Przepis ten powoduje zawsze powstanie obowiązku ubezpieczeń społecznych z działalności gospodarczej przy jednoczesnym wykonywaniu umowy zlecenia, jeżeli z tytułu wykonywania umowy zlecenia podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od obowiązującej tę osobę najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność tj. odpowiednio niższa od 60% prognozowanego przeciętego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek lub 30% minimalnego wynagrodzenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że obowiązujące J. T. najniższe podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności wynosiły w miesiącu grudniu 2009 roku – 1.915,80 zł; od stycznia 2010 roku do grudnia 2010 roku – 1.887,60 zł; od stycznia 2011 roku do grudnia 2011 roku – 2.015,40 zł; od stycznia 2012 roku do grudnia 2012 roku – 2.115,60 zł; od stycznia 2013 roku do grudnia 2013 roku – 2.227,80 zł; od stycznia 2014 roku do lipca 2014 roku - 2.247,60 zł. Wobec powyższego w okresie od dnia 1 grudnia 2009 roku do dnia 31 lipca 2014 roku J. T. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym zarówno z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jak i z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Natomiast z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia ubezpieczenia emerytalne i rentowe mają dla J. T. charakter dobrowolny. Organ rentowy wskazał, iż pismem z dnia 18 lutego 2015 roku zawiadomił ubezpieczoną o obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz wezwał J. T. do złożenia prawidłowych dokumentów ubezpieczeniowych. W piśmie z dnia 28 lutego 2015 roku ubezpieczona wystąpiła o urealnienie stanowiska organu rentowego w przedmiotowej sprawie. /decyzja - k. 103-110 akt ZUS/ Odwołanie od powyższej decyzji w dniu 13 maja 2015 roku wniosła J. T. , wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołująca wskazała, że będąc zatrudniona na umowę o pracę w niepełnym wymiarze etatu wykonuje umowę zlecenie na rzecz innego podmiotu niż swój pracodawca oraz wykonuje działalność gospodarczą. J. T. cytując art. art. 9 ust. l, ust. 1b oraz ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych podniosła, że z ich treści jednoznacznie wynika, iż osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę (w niepełnym wymiarze czasu pracy i z wynagrodzeniem poniżej płacy minimalnej), wykonująca umowę zlecenie i prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą może podlegać ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu umowy o pracę oraz z tytułu wykonywanego zlecenia. Natomiast w przypadku, jeżeli tytuł zlecenia powstał później niż tytuł prowadzenia działalności gospodarczej, osoba ta podlega ubezpieczeniu z tytułu zlecenia na swój wniosek. J. T. wyjaśniła, że od grudnia 2009 roku jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę w firmie Liga (...) , wykonuję również umowę zlecenie w firmie (...) także od grudnia 2009 roku i zgodnie ze wskazaniem obowiązującej ustawy, podlega ubezpieczeniu z obydwu tych tytułów. /odwołanie - k. 2-4, koperta – k. 5/ W odpowiedzi na odwołanie z dnia 2 czerwca 2015 roku organ rentowy wnosił o jego oddalenie, przytaczając argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. /odpowiedź na odwołanie - k. 6-6 odwrót/ Na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 roku wnioskodawczyni poparła odwołanie, pełnomocnik organu rentowego wnosił o jego oddalenie. /stanowisko wnioskodawczyni i pełnomocnika ZUS: 00:16:52 - płyta CD k. 132/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni J. T. prowadzi jednoosobową pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej od dnia 1 listopada 2007 roku pod firmą (...) z siedzibą w Ł. . Przeważającym przedmiotem działalności jest działalność usługowa związana z poprawą kondycji fizycznej. /bezsporne, a nadto wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej - k. 70 akt ZUS/ J. T. dokonała wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych: emerytalnego, rentowych, wypadkowego oraz dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej z dniem 1 grudnia 2009 roku. / bezsporne , a nadto formularz (...) k. 44 akt ZUS/ W spornym okresie od dnia 1 grudnia 2009 roku do dnia 31 lipca 2014 roku J. T. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej dokonała zgłoszenia wyłącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. /bezsporne, a nadto dane o zgłoszeniach do ubezpieczonego – k. 62 akt ZUS, formularz ZUS ZZA – k. 46 akt ZUS/ J. T. w spornym okresie od dnia 1 grudnia 2009 roku do dnia 31 lipca 2014 roku została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego przez płatnika składek Liga Gentlemanów A. D. z siedzibą w W. jako pracownik. /bezsporne, a nadto dane o zgłoszeniach ubezpieczonego – k. 62 akt ZUS/ Wnioskodawczyni jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę przez płatnika składek Liga Gentlemanów A. D. z siedzibą w W. w wymiarze 1/8 etatu z wynagrodzeniem odpowiadającym 1/8 obowiązującego w danym roku wynagrodzenia minimalnego. /bezsporne, a nadto dane o ubezpieczonego o podstawach wymiaru składek – k. 47-56 akt ZUS, zeznania wnioskodawczyni: 00:04:50 – płyta CD k. 27/ Jednocześnie w spornym okresie od dnia 1 grudnia 2009 roku do dnia 31 lipca 2014 roku wnioskodawczyni została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego przez płatnika składek R. W. prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą pod firmą (...) z siedzibą w K. jako zleceniobiorca. /bezsporne, a nadto dane o zgłoszeniach ubezpieczonego – k. 62 akt ZUS/ Z tytułu zawartej umowy zlecenia płatnik składek (...) R. W. w złożonych za J. T. imiennych raportach miesięcznych o należnych składkach ZUS RCA za okres od dnia 1 grudnia 2009 roku do 31 lipca 2014 roku wykazał podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w wysokości 30,00 zł brutto. /bezsporne, a nadto dane o ubezpieczonego o podstawach wymiaru składek – k. 47-56 akt ZUS/ Wnioskodawczyni w spornym okresie składała zeznania podatkowe, w których deklarowała przychody, koszty, dochody/stratę z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach ogólnych. Ponadto w okresie od dnia 1 listopada 2007 roku do dnia 31 grudnia 2010 roku była płatnikiem VAT. /pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – koperta k. 23/ Obowiązujące w spornym okresie najniższe podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności wynosiły w grudniu 2009 roku – 1.915,80 zł; w okresie od stycznia 2010 roku do grudnia 2010 roku – 1.887,60 zł; w okresie od stycznia 2011 roku do grudnia 2011 roku – 2.015,40 zł; w okresie od stycznia 2012 roku do grudnia 2012 roku – 2.115,60 zł; w okresie od stycznia 2013 roku do grudnia 2013 roku – 2.227,80 zł; w okresie od stycznia 2014 roku do lipca 2014 roku - 2.247,60 zł. /bezsporne/ Zaskarżoną decyzją z dnia z dnia 10 kwietnia 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że J. T. jako osoba prowadząca działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym tj. emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia 1 grudnia 2009 roku do dnia 31 lipca 2014 roku, a także określił podstawę wymiaru składek na wcześniej wymienione obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres od dnia 1 grudnia 2009 roku do dnia 31 lipca 2014 roku. /decyzja - k. 6-8 akt ZUS/ Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał przede wszystkim na podstawie zgromadzonych w aktach rentowych i w aktach sprawy dokumentów oraz częściowo na podstawie zeznań wnioskodawczyni. Powołane dokumenty nie były kwestionowane w toku postępowania przez żadną ze stron, a Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw, aby z urzędu zakwestionować ich wartość dowodową w sprawie. Wskazać także należy, że stan faktyczny był w zasadniczo bezsporny pomiędzy stronami, gdyż spór sprowadza się w istocie do odmiennej interpretacji obowiązujących przepisów. Dodatkowo wskazać należy, że odwołująca się nie kwestionowała wskazanego przez organ rentowy w zaskarżonej decyzji okresu podlegania ubezpieczeniom, ani też miesięcznych podstaw wymiaru składek. Ubezpieczona w toku postępowania sądowego stanęła na stanowisku, że w ogóle nie jest zobowiązana do uiszczania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, ponieważ jako osoba jednocześnie zatrudniona na podstawie umowy o pracę (w niepełnym wymiarze czasu pracy i z wynagrodzeniem poniżej płacy minimalnej), wykonująca umowę zlecenie i prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą może podlegać ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu umowy o pracę oraz z tytułu wykonywanego zlecenia. Sąd odmówił wiary zeznaniom wnioskodawczyni, w zakresie, w jakim twierdziła, iż otrzymała od organu rentowego pisemną informację, w której Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż odstępuje od dochodzenia roszczeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, albowiem brak jest tego rodzaju dokumentu w aktach rentowych wnioskodawczyni a organ rentowy zaprzeczył ,iż pismo w tym przedmiocie kierował do wnioskodawczyni, wskazując ,iż brak jest ku temu podstaw. Sąd oddalił wniosek o przesłuchanie w charakterze świadków S. T. , M. T. oraz R. W. zgłoszony na okoliczność, iż organ rentowy za lata 2009-2012 wydał odmienną decyzję, że nie podlega ona ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu, która to decyzja miała zaginąć. W ocenie Sądu dowód z zeznań świadków nie może służyć ustaleniu istnienia decyzji administracyjnej oraz jej treści, zwłaszcza w kontekście braku jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że została ona kiedykolwiek wydana. Należy wskazać ,iż przedmiotem dowodu są fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast wnioskodawczyni nie była w stanie nawet wskazać czy rzekomo organ podnoszone przez nią okoliczności wskazał w formie pisma czy też decyzji. Nie sprecyzowała zatem na jakie dokładnie okoliczności świadkowie ci mięliby zeznawać i jakie fakty Sąd miałby ustalić w oparciu o ich zeznania. Podnieść należy ,iż każda decyzja organu rentowego jest doręczana z urzędu stronie a ponadto archiwizowana w aktach ubezpieczeniowych ubezpieczonego. Decyzja organu rentowego ma zatem moc dowodową dokumentu urzędowego. Dopuszczenie dowodu z zeznań świadków w ocenie Sądu jest zbędne, gdyż okoliczność faktyczna na jaką mięliby zeznawać nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Skierowanie do wnioskodawczyni pisma przez organ rentowy o treści wskazywanej przez wnioskodawczynię nie ma znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz poczynionych na jego podstawie ustaleń odwołanie nie jest zasadne i podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1 i art. 11 ust. 1 i art.12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 121 z późn. zm.) pracownicy, to jest osoby fizyczne pozostające w stosunku pracy, podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym tj. emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt. 4 i art. 12 ust. 1 w/w ustawy osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. W myśl zaś art. 6 ust 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym oraz wypadkowym - podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracujące. Na mocy art. 13 pkt 4 analizowanej ustawy osoby prowadzące działalność gospodarczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o działalności gospodarczej. Stosownie do art. 36 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 omawianej ustawy, każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych, w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia. Obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych osób prowadzących działalność gospodarczą należy do tych osób. W myśl art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek. Kwota wynagrodzenia, o której mowa powyżej na dany rok kalendarzowy jest ogłaszana do końca poprzedniego roku kalendarzowego przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego ( art. 19 ust. 10 ). Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku. Bezspornym w sprawie było, że w odniesieniu do J. T. mamy do czynienia z zbiegiem trzech tytułów do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych tj. pracowniczego, z tytułu wykonywania umowy zlecenia oraz z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Kwestie związane ze zbiegiem tytułów do ubezpieczeń regulowane są art. 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , przepis ten rozstrzyga, z którego tytułu dana osoba podlega ubezpieczeniom, gdy jednocześnie spełnia warunki do podlegania ubezpieczeniom z więcej niż jednego tytułu. W myśl art. 9 ust. 1 oraz ust. 1a pracownicy spełniający jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowani ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie. Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów. Jednakże ubezpieczeni wymienieni w ust. 1 , których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego lub wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a , podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a. Zatem jeżeli podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracownika jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia i jednocześnie osoba ta ma inny tytuł do ubezpieczeń, np. prowadzi działalność gospodarczą, to obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlega z obu tych tytułów. Ta sama zasada dotyczy wykonywanej równocześnie umowy zlecenia. Natomiast jeżeli ubezpieczeni, o których mowa w ust. 1a , spełniają jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z więcej niż jednego innego tytułu, stosuje się do nich odpowiednio ust. 2 ( art. 9 ust. 1b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ). Z kolei w myśl art. 2 omawianej ustawy osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10, jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych, tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń, z zastrzeżeniem ust. 2c i 7. W art. 9 ust. 2a wprowadzona została zasada dotycząca ustalenia tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń w przypadku osoby prowadzącej pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, czyli osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Gdy ta osoba jednocześnie wykonuje umowę zlecenia, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlega z działalności. Umowa zlecenia może zostać wybrana, jako tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych tylko wtedy, gdy podstawa wymiaru składek z tej umowy jest w danym miesiącu równa co najmniej obowiązującej tę osobę minimalnej podstawy wymiaru składek. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest właściwa wykładnia przepisu art. 9 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Zdaniem Sądu podleganie ubezpieczeniu z tytuł umowy zlecenia nie zwalnia z obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, ponieważ zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia i jednocześnie prowadząca działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu tej działalności, jeżeli z tytułu umowy zlecenia podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od obowiązującej tę osobę najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Zgodnie z wspomnianym art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wnioskodawczyni mogłaby dokonać wyboru podstawy ubezpieczenia wyłącznie w sytuacji zbiegu tytułów ubezpieczenia z pozarolniczej działalności gospodarczej z umową o pracę lub umową zlecenia, gdy zostałyby spełnione warunki określone w art. 9 ust. 1a lub art. 9 ust. 2a analizowanej ustawy, tzn. gdy podstawa wymiaru składek z tytułu umowy o pracę byłaby wyższa od minimalnego wynagrodzenia, a z tytułu wykonywanej umowy zlecenia byłaby nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Natomiast z poczynionych przez Sąd i niekwestionowanych ustaleń wynika, iż w przypadku skarżącej miesięczna podstawa wymiaru składek z tytułu umowy o pracę była niższa niż najniższe wynagrodzenie tj. stanowiła 1/8 tej kwoty, a z tytułu wykonywania umowy zlecenia nie osiągnęła najniższej podstawy wymiaru składek obowiązującej dla osób prowadzących działalność gospodarczą. Wobec powyższego stwierdzić należy, że wbrew stanowisku wnioskodawczyni nie miał do niej zastosowania art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , a w konsekwencji, prowadzenie działalności gospodarczej stanowiło dla niej tytuł do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi. Reasumując Sąd uznał, że decyzja z dnia 10 kwietnia 2015 roku zasadnie stwierdza, że od dnia 1 grudnia 2009 roku do dnia 31 lipca 2014 roku odwołująca podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, tj. emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą i jest zobowiązana do opłacenia składek ubezpieczeniowych od podstawy wymiaru wynoszącego 60% przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału, tj. zgodnie z art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Odnosząc się zaś do ponoszonego przez wnioskodawczynię zarzutu, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych odstąpił od żądania od niej zapłaty zaległych składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, o czym miała zostać poinformowania w formie pisma lub decyzji, przy czym odwołująca nie mogła sprecyzować formy rzekomego dokumentu, wskazać należy, że zgodnie z art. 6 k.c. to na wnioskodawczyni spoczywał ciężar dowodowy w niniejszej sprawie. Oparcie polskiej procedury cywilnej na zasadzie kontradyktoryjności jedynie w wyjątkowych przypadkach dozwala Sądowi na podjęcie czynności mających na celu pobudzenie inicjatywy stron, a zasadą w tym zakresie jest samodzielne dążenie uczestników postępowania do wykazania prawdziwości podnoszonych twierdzeń. Jeżeli twierdzenie istotne dla rozstrzygnięcia nie zostanie udowodnione, to o merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy decyduje rozkład ciężaru dowodu. Zatem strona, na której spoczywa ciężar dowodu, ponosi ryzyko ujemnych skutków niedopełnienia swoich obowiązków w tym zakresie. Sąd Okręgowy uznał również, zgodnie z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 grudnia 1996 roku, iż nie jest zarówno zobowiązany, jak i uprawniony do przeprowadzenia dochodzenia w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ( art. 232 k.p.c. ). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach ( art. 3 k.p.c. ), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ( art. 227 k.p.c. ) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (patrz wyrok SN z dnia 17 grudnia 1996 roku, I CKU 45/96, OSNC 1997/6-7/76). Wnioskodawczyni nie wykazała natomiast, że organ rentowy wydał decyzję lub w innej formie stwierdził, że w spornym okresie nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Z tych względów, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. , Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji. z/ odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć wnioskodawczyni z pouczeniem o prawie, terminie i sposobie wniesienia apelacji 25.05.2016.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI